Skip to content
BÀI HỌC TÂY DU KÝ – TRƯ NGỘ NĂNG: ĐỒNG ĐỘI HIỂU VÀ CHẤP NHẬN ĐIỂM YẾU CỦA NHAU MỚI ĐI XA
Trong một tập thể, điều thực sự gắn kết các thành viên không phải là những hào quang rực rỡ lúc chiến thắng, mà chính là sự thấu hiểu và bao dung dành cho những góc khuất, những khiếm khuyết tầm thường nhất của nhau. Khi chúng ta chấp nhận cái yếu của đồng đội cũng là lúc chúng ta tạo ra một sức mạnh vô địch để đi đến tận cùng hành trình.
Chào các ông, các bà, lại là tôi đây, Tịnh Đàn Sứ Giả Trư Ngộ Năng. Có lẽ các ông vẫn thường thấy tôi qua những trang sách hay những thước phim với hình ảnh một gã bụng phệ, tai to, ham ăn, lười làm và hay đòi chia hành lý mỗi khi gặp hoạn nạn. Người ta cười tôi, người ta lấy tôi ra làm tấm gương xấu cho sự nhụt chí. Nhưng hôm nay, ngồi bên mâm hoa quả cúng dường thơm phức này, tôi lại muốn kể cho các ông nghe một câu chuyện khác, một góc nhìn mà có lẽ mấy nghìn năm qua, dưới lớp bụi của thời gian và những lời định kiến, người ta đã vô tình quên mất. Đó là câu chuyện về tình đồng đội, về cái triết lý mà tôi, một kẻ bị coi là yếu kém nhất trong đội hình thỉnh kinh, đã chiêm nghiệm được qua mười bốn năm ròng rã trên con đường vạn dặm.
Các ông biết không, người ta cứ hay ca ngợi cái sự toàn năng của Sư huynh tôi, Tôn Ngộ Không. Một mình huynh ấy có thể đại náo thiên cung, 72 phép biến hóa, mắt lửa ngươi vàng, nhào lộn một cái là đi được mười vạn tám nghìn dặm. Rồi người ta ca ngợi sự kiên định của Sư phụ, một lòng hướng Phật, không màng sắc dục, danh lợi. Người ta cũng khen ngợi sự cần cù, nhẫn nại của Sa sư đệ. Còn tôi? Tôi là hiện thân của những gì tầm thường nhất, phàm trần nhất. Tôi tham ăn, tôi mê gái, tôi hay nản lòng. Nhưng hãy thử đặt một câu hỏi ngược lại: Nếu đoàn thỉnh kinh chỉ toàn những vị thánh nhân, chỉ toàn những kẻ siêu việt không có một chút tì vết nào, liệu chúng tôi có đi được đến Tây Phương không? Câu trả lời của tôi là: Không.
Đồng đội hiểu và chấp nhận điểm yếu của nhau mới đi xa. Đây không phải là một câu khẩu hiệu suông, nó là xương máu, là mồ hôi và là những giọt nước mắt lăn dài trên mặt tôi suốt những năm tháng ấy. Các ông thử nghĩ mà xem, một đội nhóm mạnh không phải là tập hợp của những cá nhân hoàn hảo, vì trên đời này làm quái gì có ai hoàn hảo. Một đội nhóm mạnh là một thực thể mà ở đó, những điểm yếu của người này được lấp đầy bằng sự thấu hiểu của người kia, và quan trọng hơn cả, là không ai cảm thấy bị bỏ lại phía sau chỉ vì họ có những khiếm khuyết.
Tôi bắt đầu bằng việc nói về chính mình. Tôi là Trư Ngộ Năng. Cái tên Sư phụ đặt cho tôi có nghĩa là “Ngộ ra năng lực của chính mình”. Nhưng tôi thích hiểu nó theo một nghĩa rộng hơn: Ngộ ra cái bản năng nguyên thủy nhất của con người. Tôi mang trong mình tất cả những hỉ nộ ái ố, những khao khát bản năng mà bất cứ ai cũng có nhưng ít người dám thừa nhận. Tôi là cái gương phản chiếu phần “con” trong mỗi con người. Sư huynh tôi thường mắng tôi là đồ con lợn ngu ngốc, là kẻ chỉ biết ăn và ngủ. Sư phụ thường lắc đầu thở dài khi thấy tôi dán mắt vào một cô nương xinh đẹp hay một mâm cỗ đầy. Nhưng các ông có thấy không, dù mắng chửi, dù quở trách, họ chưa bao giờ thực sự ruồng bỏ tôi.
Có những đêm trên núi cao gió lạnh, khi Sư phụ đã chìm vào giấc ngủ, Sư huynh ngồi trên ngọn cây canh gác, còn tôi thì nằm ngáy khò khò, thỉnh thoảng lại lầm bầm tên một món ăn nào đó. Sư huynh tôi dù miệng thì mắng tôi ham ăn lười làm, nhưng lúc nào tìm được trái chín hay món gì ngon, huynh ấy cũng đều quẳng cho tôi trước tiên. Huynh ấy hiểu cái bụng đói của tôi cũng giống như cái tôi kiêu ngạo của huynh ấy vậy, đều là những thứ khó lòng kiềm chế. Huynh ấy chấp nhận rằng con lợn này sẽ chẳng bao giờ tinh ranh như mình, sẽ chẳng bao giờ đánh đấm giỏi như mình, nhưng con lợn này là kẻ duy nhất có thể chọc cho huynh ấy cười bằng những câu nói ngớ ngẩn, là kẻ duy nhất dám cãi lại huynh ấy một cách vô tư lự, giúp huynh ấy cảm thấy mình vẫn còn là một phần của thế giới trần tục này, chứ không phải là một vị thần cô độc trên đỉnh cao quyền năng.
Sư phụ tôi, người là một bậc chân tu, nhưng lại có một điểm yếu chết người là sự yếu đuối và thiếu quyết đoán. Sư phụ rất dễ tin người, đặc biệt là tin vào những cái lốt tử tế của yêu ma. Bao nhiêu lần Sư phụ đuổi Sư huynh đi cũng chỉ vì cái lòng nhân từ đặt nhầm chỗ ấy. Nếu là một đội nhóm chỉ biết sùng bái người lãnh đạo, có lẽ chúng tôi đã tan rã từ lâu. Nhưng chúng tôi hiểu điểm yếu của Sư phụ. Sư huynh tôi dù đau đớn, dù bị vòng kim cô siết chặt đầu đến chết đi sống lại, cuối cùng vẫn quay về. Tại sao? Vì huynh ấy chấp nhận cái sự ngây thơ đến mức đáng trách của Sư phụ. Huynh ấy hiểu rằng Sư phụ chính là cái neo tinh thần, là mục đích để cả đoàn đi tới. Chúng tôi chấp nhận bảo vệ một người thầy không có khả năng chiến đấu, thậm chí đôi khi còn gây thêm rắc rối, bởi vì chúng tôi biết rằng nếu không có trái tim nhân hậu ấy, chúng tôi sẽ trở thành những kẻ sát nhân nhân danh chính nghĩa.
Sa sư đệ, người luôn lầm lũi gánh hành lý đi sau cùng. Điểm yếu của đệ ấy là gì? Là sự thụ động, là việc thiếu chính kiến. Đệ ấy ít khi đưa ra quyết định, chỉ biết vâng lời. Nhưng chúng tôi chấp nhận điều đó. Trong một đội hình đã có một Tôn Ngộ Không quá bùng nổ, một Trư Bát Giới quá ồn ào, nếu không có một Sa Tăng tĩnh lặng và cam chịu như thế, có lẽ chúng tôi đã nổ tung vì những mâu thuẫn nội bộ. Đệ ấy là chất keo dính thầm lặng, là người chịu đựng những cơn nóng nảy của Sư huynh và những trò vòi vĩnh của tôi mà không bao giờ phàn nàn.
Các ông thấy đấy, hành trình đi thỉnh kinh là một quá trình bào mòn cái tôi. Tôi từng là Thiên Bổng Nguyên Soái uy phong lẫm liệt, chỉ vì một phút không kiềm chế được bản năng mà bị đày xuống trần gian mang thân hình xấu xí. Ban đầu tôi hận, tôi oán, tôi muốn quay lại cái thời oanh liệt đó. Nhưng đi cùng Sư phụ và các huynh đệ, tôi nhận ra rằng cái bản ngã cũ của mình mới chính là điểm yếu lớn nhất. Sự thấu hiểu giữa các đồng đội bắt đầu từ việc chúng ta nhìn thấy mình trong gương mặt của người kia. Khi tôi nhìn Sư huynh bị phạt, tôi thấy cái khổ của sự ngang tàng. Khi tôi nhìn Sư phụ bị bắt, tôi thấy cái khổ của sự yếu đuối. Và khi họ nhìn tôi, họ thấy cái khổ của sự dục vọng.
Người ta thường nói: “Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa thì đi cùng nhau”. Nhưng tôi muốn bổ sung thêm: Muốn đi cùng nhau đến tận cùng, thì phải biết bao dung cho những điều tồi tệ nhất của nhau. Nếu Sư huynh tôi cứ mãi soi mói cái thói ham ăn của tôi, huynh ấy sẽ chẳng bao giờ thấy được lúc tôi dùng sức mạnh phi thường để đẩy lùi yêu quái dưới nước, nơi mà gậy Như Ý của huynh ấy không phát huy được hết tác dụng. Nếu tôi cứ mãi hằn học vì Sư huynh hay đánh tôi, tôi sẽ không bao giờ thấy được huynh ấy đã vì chúng tôi mà chịu bao nhiêu tủi nhục trước các vị thần linh.
Đã có những lúc, tôi thật sự muốn bỏ cuộc. Con đường thì dài, bụng thì đói, chân thì mỏi, mà yêu quái thì cứ hết lớp này đến lớp khác. Tôi đã hét lên rằng: “Chia hành lý đi! Ai về nhà nấy đi!”. Đó là điểm yếu nhất của tôi: sự nhụt chí. Nhưng các ông biết không, khi tôi nói ra những lời đó, Sư huynh tôi dù có mắng nhiếc nhưng chưa bao giờ thực sự để tôi đi. Huynh ấy biết đó chỉ là những lời than vãn của một kẻ đang mệt mỏi. Huynh ấy hiểu rằng sau khi ăn một bữa no và ngủ một giấc, tôi lại sẽ lạch bạch gánh vác việc nặng, lại sẽ cùng huynh ấy xông vào hang cọp. Chấp nhận điểm yếu của đồng đội chính là cho họ cơ hội được sai, cơ hội được yếu lòng mà không sợ bị phán xét hay loại bỏ.
Trong thế giới hiện đại của các ông, tôi thấy người ta luôn chạy theo sự hoàn hảo. Các ông thành lập những đội nhóm gồm toàn những ngôi sao, những người có bảng thành tích chói lọi. Nhưng tại sao vẫn có những đội nhóm tan rã nhanh chóng? Đó là vì các ông chỉ chấp nhận cái mạnh của nhau mà không chịu đựng được cái yếu của nhau. Khi một người gặp khó khăn, các ông coi đó là gánh nặng. Khi một người phạm sai lầm, các ông coi đó là sự yếu kém cần đào thải. Các ông không hiểu rằng, chính những vết nứt mới là nơi ánh sáng đi vào. Chính những điểm yếu của đồng đội mới là nơi để sự gắn kết và lòng trắc ẩn của các ông được thực hành.
Tôi, Trư Ngộ Năng, có thể không phải là một chiến binh vĩ đại, nhưng tôi là người giữ cho bầu không khí của đoàn thỉnh kinh không quá căng thẳng. Tôi là người nhắc Sư phụ rằng dù tu hành thì cũng phải ăn, phải nghỉ. Tôi là người kéo Sư huynh xuống khỏi những cơn giận dữ ngút trời bằng một vài câu đùa cợt vô thưởng vô phạt. Và đổi lại, họ cho tôi một gia đình, một mục đích sống, và một con đường để cứu rỗi linh hồn mình. Chúng tôi đi xa được, không phải vì chúng tôi giỏi, mà vì chúng tôi biết dựa vào nhau mà đi. Khi Sư huynh tôi kiệt sức vì chiến đấu, tôi sẽ là người che chắn. Khi tôi lười biếng, Sư huynh sẽ là người thúc giục. Khi tất cả chúng tôi hoang mang, Sư phụ sẽ là người dẫn lối bằng niềm tin sắt đá.
Các ông đừng bao giờ nhìn vào điểm yếu của đồng đội như một trở ngại. Hãy nhìn nó như một không gian để các ông thể hiện sự hỗ trợ của mình. Một đội bóng không thể có 11 tiền đạo. Một dàn nhạc không thể chỉ có tiếng trống. Phải có người cao, người thấp, người nhanh, người chậm. Cái hay của cuộc đời là sự bù trừ. Sư phụ tôi dạy rằng: “Vạn vật đều có tính Phật”. Cái tính Phật trong tôi chính là sự thành thật với những ham muốn của mình, và cái tính Phật trong đồng đội tôi chính là sự bao dung với những ham muốn đó của tôi.
Có một lần ở Sư Đà Lĩnh, khi yêu quái quá mạnh, chúng tôi đã thực sự rơi vào tuyệt vọng. Tôi đã nghĩ mình sẽ chết trong cái bao tử của tên yêu quái kia. Lúc đó, tôi không thấy Sư huynh hiện ra như một vị cứu tinh vạn năng, mà tôi thấy một con khỉ đang khóc, một con khỉ đang đau đớn vì không bảo vệ được Sư phụ và các đệ tử. Đó là lần đầu tiên tôi thấy Sư huynh yếu đuối đến thế. Và lạ thay, chính cái giây phút thấy huynh ấy yếu đuối, tôi lại cảm thấy mình mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Tôi đã không còn nghĩ đến việc chạy trốn. Tôi đã đứng lên, dùng hết sức bình sinh để chiến đấu. Tại sao? Vì khi ta chấp nhận điểm yếu của người khác, ta cũng đồng thời tìm thấy sức mạnh để bảo vệ họ. Sự thấu hiểu biến chúng ta từ những cá nhân riêng lẻ thành một khối thống nhất, nơi mà nỗi đau của người này là vết thương của người kia.
Đồng đội hiểu và chấp nhận điểm yếu của nhau mới đi xa. Hãy nhìn vào những bước chân của chúng tôi trên sa mạc nắng cháy hay trên những đỉnh núi tuyết phủ. Chúng tôi không đi bằng đôi chân của những vị thần, chúng tôi đi bằng đôi chân phàm trần đầy những vết phồng rộp. Nhưng chúng tôi đi được mười vạn tám nghìn dặm vì mỗi khi một người vấp ngã, luôn có ba đôi tay khác sẵn sàng đỡ dậy, không phải để mỉa mai, mà để nói rằng: “Không sao, đi tiếp thôi!”.
Có những kẻ luôn tự hào rằng mình không có điểm yếu. Đó là những kẻ đáng sợ nhất, vì họ cũng sẽ không bao giờ chấp nhận điểm yếu của ai khác. Họ sẽ là những lãnh đạo độc tài, những đồng nghiệp lạnh lùng. Trong đoàn thỉnh kinh, nếu Ngộ Không không chấp nhận cái thói phàm phu của tôi, huynh ấy đã giết tôi từ lâu. Nếu Sư phụ không chấp nhận sự sát sinh (dù là để bảo vệ) của Ngộ Không, người đã chẳng thể đi quá nửa đường. Và nếu tôi không chấp nhận sự khắt khe của Sư huynh, tôi đã bỏ về Cao Lão Trang để hưởng vinh hoa quý quý từ đời nào rồi.
Sự thấu hiểu và chấp nhận là một loại phép thuật cao cường nhất, hơn cả 72 phép biến hóa. Nó có thể biến một con lợn tham ăn thành một vị sứ giả của Phật môn, biến một con khỉ ngỗ ngược thành một vị Phật đấu chiến thắng Phật. Nó biến những mâu thuẫn thành động lực, biến những rào cản thành những bài học vô giá. Các ông có biết tại sao kinh thánh lại khó thỉnh đến thế không? Không phải vì đường xa, không phải vì yêu quái mạnh, mà vì quá trình để bốn thầy trò chúng tôi thực sự hòa quyện làm một là một quá trình cực hình. Chúng tôi phải học cách yêu lấy cái xấu của nhau, học cách sống chung với những điều mình không thích ở người kia.
Mười bốn năm, chúng tôi không chỉ thỉnh kinh, chúng tôi thỉnh lấy sự bao dung. Mỗi bước đi là một lần tôi phải kiềm chế cái bụng đói, một lần Sư huynh phải kiềm chế cơn giận, một lần Sư phụ phải kiềm chế nỗi sợ hãi. Và quan trọng nhất là mỗi bước đi, chúng tôi lại hiểu nhau thêm một chút. Tôi biết Sư huynh thích được khen ngợi, nên tôi hay nịnh nọt vài câu để huynh ấy vui lòng mà dốc sức làm việc. Sư huynh biết tôi sợ mệt, nên thỉnh thoảng lại cho tôi nghỉ chân dù huynh ấy có thể đi tiếp. Sa sư đệ biết tôi ham ngủ nên luôn gánh vác phần việc nặng nhì sau Sư huynh mà không một lời oán trách. Đó không phải là sự thỏa hiệp hèn nhát, đó là chiến thuật của tình thương.
Nếu các ông đang làm việc trong một tập thể, hãy thử một lần dừng việc chỉ trích đồng đội lại. Thay vì nói: “Tại sao anh làm việc chậm thế?”, hãy thử hiểu xem họ đang gặp khó khăn gì, hay đơn giản là chấp nhận rằng nhịp độ của họ khác các ông. Thay vì bực bội vì một người sếp quá cầu toàn, hãy hiểu rằng họ đang lo lắng cho kết quả chung. Khi các ông chấp nhận điểm yếu của nhau, các ông đã dỡ bỏ được một bức tường ngăn cách vô hình. Lúc đó, năng lượng không còn bị tiêu tốn vào việc đối phó với nhau, mà được tập trung toàn bộ vào mục tiêu chung.
Tôi vẫn nhớ như in cái ngày chúng tôi đến được Linh Sơn. Khi đứng trước Phật Tổ, nhìn lại quãng đường đã qua, tôi không nhớ nhiều về những con yêu quái mình đã đánh bại. Tôi nhớ về những buổi chiều ngồi bên bờ suối, Sư huynh bắt chấy cho tôi, Sư phụ ngồi tụng kinh, Sa sư đệ đang rửa bát. Đó là khoảnh khắc của sự hòa hợp tuyệt đối. Chúng tôi, bốn cá thể với đầy rẫy khiếm khuyết, đã tạo nên một kỳ tích. Và kỳ tích đó không thuộc về bất kỳ cá nhân nào, nó thuộc về sự chấp nhận.
Đừng sợ mình yếu đuối, cũng đừng sợ đồng đội mình yếu đuối. Chỉ sợ chúng ta không đủ can đảm để chấp nhận sự yếu đuối đó. Một đội nhóm mà ai cũng gồng mình lên để tỏ ra mạnh mẽ là một đội nhóm đang trên bờ vực tan rã. Sự chân thành và yếu đuối là chất xúc tác mạnh mẽ nhất để xây dựng lòng tin. Khi tôi dám nói với Sư huynh rằng tôi sợ chết, đó là lúc tôi tin huynh ấy nhất. Và khi huynh ấy không cười nhạo tôi mà nắm lấy tay tôi, đó là lúc chúng tôi thực sự trở thành đồng đội.
Bài học của tôi, một con lợn đã thành thánh, chỉ đơn giản thế thôi. Đừng quá khắt khe với nhau. Cuộc đời này đã đủ khắc nghiệt rồi, đường đi thỉnh kinh đã đủ gian nan rồi. Nếu chúng ta còn không bao dung cho nhau, thì làm sao có thể chống lại thế giới ngoài kia? Hãy hiểu rằng mỗi người đều có một ngọn núi riêng phải leo, một con quái vật riêng phải chiến đấu. Khi đồng đội của ông vấp ngã vì điểm yếu của họ, đừng đứng đó mà phán xét. Hãy cúi xuống, đỡ họ dậy, và nhắc họ rằng ông cũng có những lúc như thế.
Đồng đội hiểu và chấp nhận điểm yếu của nhau mới đi xa. Cái xa đó không chỉ là về mặt địa lý, không chỉ là mười vạn tám nghìn dặm. Cái xa đó là sự tiến hóa về mặt tâm linh, là khả năng đi sâu vào lòng nhau để tìm thấy sự đồng cảm. Tôi, Trư Bát Giới, dù có là Tịnh Đàn Sứ Giả thì thỉnh thoảng vẫn lén ăn vụng, vẫn thích nhìn các tiên nữ xinh đẹp. Và các huynh đệ của tôi, giờ đã là các vị Phật, vị Thánh, họ vẫn nhìn tôi và mỉm cười. Họ không bắt tôi phải trở thành một người khác. Họ yêu cái điểm yếu đó của tôi, vì nó nhắc họ nhớ về hành trình nhân bản mà chúng tôi đã cùng nhau đi qua.
Vì vậy, nếu ông đang cảm thấy bực bội vì một người đồng nghiệp lười biếng, hay một người bạn quá nhạy cảm, hãy nhớ đến con lợn này. Hãy nhớ rằng nếu không có những con người “yếu kém” đó, hành trình của ông có thể sẽ nhanh hơn một chút, nhưng chắc chắn sẽ không bao giờ đi xa được. Bởi vì không có sự chấp nhận, ông sẽ luôn cô độc trên con đường của chính mình. Mà cô độc chính là điểm yếu lớn nhất của đời người.
Chúng tôi đã về đến đích, đã lấy được kinh, đã tu thành chính quả. Nhưng cái “quả” lớn nhất mà tôi nhận được không phải là danh hiệu Tịnh Đàn Sứ Giả, mà là tình cảm của Sư phụ và các huynh đệ. Họ đã chấp nhận tôi khi tôi còn là một con quái vật ở Vân Trình Động, họ đã chấp nhận tôi suốt 14 năm gian khổ, và họ chấp nhận tôi ngay cả khi tôi đã thành sứ giả mà vẫn không sửa được cái tính tham ăn. Sự chấp nhận đó chính là “chân kinh” thật sự mà tôi đã tìm thấy.
Các ông hãy thử xem, hãy bắt đầu từ ngày hôm nay, nhìn vào đồng đội của mình bằng ánh mắt thấu cảm hơn. Hãy chấp nhận rằng họ có quyền được mệt mỏi, được sai lầm, được có những thói hư tật xấu. Và khi các ông làm được điều đó, các ông sẽ thấy hành trình của mình trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Sức mạnh của một đội nhóm nằm ở những nút thắt của sự bao dung, nơi mà những sợi dây riêng lẻ được bện lại thành một dây thừng chắc chắn không gì bẻ gãy được.
Chúc các ông tìm được những người đồng đội dám chấp nhận cái “con lợn” bên trong mình, và chúc các ông đủ lớn lao để ôm lấy những khiếm khuyết của họ. Hành trình vạn dặm khởi đầu từ một bước chân, nhưng để đi hết vạn dặm đó, cần những trái tim biết đập cùng một nhịp của sự bao dung.
Tôi đi ăn đây, Sư phụ lại gọi rồi. Nhớ nhé, đừng có mà chia hành lý mỗi khi gặp khó, hãy chia sẻ sự thấu hiểu cho nhau. Chào thân ái và quyết thắng, từ một gã bụng phệ yêu đời!
Có lẽ nhiều người sẽ thắc mắc, tại sao một kẻ như tôi lại có thể nói ra những lời đạo lý sâu xa như thế này. Có phải tôi đã thay đổi? Không, tôi vẫn là tôi thôi. Nhưng mười bốn năm là một khoảng thời gian đủ dài để ngay cả một cục đá cũng phải mòn, huống hồ là một trái tim con người. Các ông biết không, bí mật lớn nhất của đoàn thỉnh kinh chúng tôi không nằm ở những phép thần thông, mà nằm ở sự “định vị” bản thân trong mối quan hệ với người khác.
Khi chúng tôi mới bắt đầu, chúng tôi là một nhóm của những kẻ bị trừng phạt. Sư phụ bị đày, Ngộ Không bị nhốt dưới núi 500 năm, tôi bị đày vì tội phong tình, Sa sư đệ bị đày vì làm vỡ chén ngọc. Chúng tôi bắt đầu hành trình bằng sự mặc cảm và những cái tôi bị tổn thương. Trong hoàn cảnh đó, phản xạ tự nhiên của con người là bảo vệ mình bằng cách tấn công điểm yếu của người khác. Tôi nhớ những ngày đầu, tôi và Sư huynh cãi nhau liên miên. Huynh ấy coi thường tôi, tôi thì ghen tị với huynh ấy. Sư phụ thì đứng giữa, khổ sở vì những đứa học trò ngỗ ngược.
Nhưng rồi, qua từng kiếp nạn, qua từng lần cận kề cái chết, chúng tôi nhận ra rằng nếu cứ tiếp tục soi xét nhau, tất cả sẽ cùng diệt vong. Sự chấp nhận không đến trong một sớm một chiều. Nó là kết quả của việc cùng nhau vượt qua nỗi đau. Các ông không thể thực sự chấp nhận điểm yếu của ai đó nếu các ông chưa từng cùng họ trải qua gian khổ. Khi ông thấy người đồng đội của mình đổ máu để bảo vệ mình, cái thói xấu của họ tự nhiên trở nên nhỏ bé vô cùng.
Người ta thường hỏi tôi: “Bát Giới, tại sao ông hay đòi về Cao Lão Trang thế? Có phải ông không có lòng tin?”. Thực ra, đó là cách tôi đối phó với áp lực. Mỗi người có một cơ chế phòng vệ riêng. Sư huynh tôi thì chọn cách chiến đấu đến cùng, tôi thì chọn cách rút lui về vùng an toàn trong tâm trí. Khi đồng đội hiểu rằng đó chỉ là cách tôi giải tỏa căng thẳng, họ không còn giận tôi nữa. Họ để tôi nói, để tôi than, rồi sau đó họ lại kéo tôi đi tiếp. Đó chính là sự thấu hiểu đỉnh cao. Không cần phải thay đổi bản chất của nhau, chỉ cần hiểu cách bản chất đó vận hành để phối hợp sao cho nhịp nhàng.
Trong một tập thể, cái người “yếu nhất” thường là người nhạy cảm nhất với những biến động của môi trường. Tôi là người đầu tiên cảm thấy đói, người đầu tiên thấy mệt, người đầu tiên cảm nhận được sự nguy hiểm của yêu quái (dù đôi khi tôi giả vờ không thấy). Những “điểm yếu” này thực chất lại là những tín hiệu cảnh báo cho cả đoàn. Nếu không có tôi kêu mệt, Sư phụ có lẽ đã kiệt sức vì cố quá sức. Nếu không có tôi đòi ăn, có lẽ cả đoàn đã ngất đi vì thiếu năng lượng. Chấp nhận điểm yếu của đồng đội cũng là cách để tận dụng những giá trị tiềm ẩn của những điểm yếu đó.
Đừng bao giờ coi thường những người có vẻ “kém cỏi” trong nhóm của các ông. Họ có thể là những người mang lại sự cân bằng, là những người giữ cho các ông không đi quá xa vào sự cực đoan. Một Tôn Ngộ Không quá mạnh mẽ cần một Trư Bát Giới mềm mỏng (và cả mềm yếu) để không trở thành một kẻ tàn bạo. Một Đường Tăng quá lý tưởng cần một Bát Giới thực dụng để không bị xa rời thực tế trần gian. Chúng tôi là những mảnh ghép bù trừ, và sự chấp nhận chính là chất keo dính để những mảnh ghép đó không rời ra.
Hãy nhìn vào những gì các ông đang làm. Các ông có đang cố gắng ép đồng đội mình phải trở thành một bản sao của mình không? Các ông có đang kỳ vọng họ phải hoàn hảo như những vị thần trên phim ảnh không? Nếu có, các ông đang tự giết chết đội nhóm của mình đấy. Hãy để cho họ được là chính họ, with tất cả những khiếm khuyết. Hãy tạo ra một môi trường mà ở đó, người ta không phải giấu đi những lỗi lầm hay những nỗi sợ. Khi con người ta được sống thật với chính mình, họ sẽ cống hiến hết mình.
Sư huynh tôi, sau khi thành Phật, đã nói với tôi một câu mà tôi nhớ mãi: “Bát Giới, nếu không có cái bụng phệ của đệ, con đường này chắc chắn sẽ buồn chán lắm”. Hóa ra, cái mà tôi coi là điểm yếu, là sự xấu hổ, lại là thứ mang lại niềm vui và sự kết nối cho đồng đội. Khi các ông chấp nhận điểm yếu của nhau, các ông đang biến những rào cản thành những nhịp cầu.
Chúng ta đi thỉnh kinh không phải để trở thành những thực thể siêu phàm, mà để học cách làm người một cách trọn vẹn nhất. Và làm người trọn vẹn nghĩa là biết chấp nhận sự không trọn vẹn của chính mình và của những người xung quanh. Đồng đội là những người cùng ta đi trên một con thuyền. Thuyền có thể có lỗ thủng, có thể cũ kỹ, nhưng nếu những người trên thuyền biết cùng nhau tát nước, biết chấp nhận rằng ai cũng có lúc mỏi tay, thì con thuyền đó vẫn sẽ cập bến an toàn.
Đừng đợi đến khi đến được Linh Sơn mới bắt đầu bao dung cho nhau. Hãy bắt đầu ngay bây giờ, trong văn phòng của các ông, trong gia đình của các ông, trong những cuộc họp căng thẳng. Hãy mỉm cười với cái sai của đồng nghiệp, hãy kiên nhẫn với sự chậm chạp của cấp dưới, và hãy chân thành với sự yếu đuối của chính mình. Chỉ có như vậy, hành trình của các ông mới thực sự có ý nghĩa.
Tôi, Ngộ Năng, đã học được rằng: Năng lực lớn nhất không phải là dời non lấp bể, mà là năng lực chứa đựng được tất cả những sự khác biệt và khiếm khuyết của đồng đội trong trái tim mình. Khi trái tim các ông đủ lớn, không có con đường nào là quá dài, không có ngọn núi nào là quá cao.
Một lần nữa, chúc các ông một hành trình vạn dặm đầy ắp sự thấu hiểu. Tôi phải đi thực sự đây, mâm cỗ cúng dường hôm nay có món bánh bao mà tôi cực kỳ thích. Đừng quên bài học của con lợn này nhé: Hiểu và chấp nhận điểm yếu của nhau, chúng ta sẽ đi xa hơn bất cứ ai có thể tưởng tượng.
Tạm biệt các ông, hẹn gặp lại ở những câu chuyện sau, nơi tôi sẽ kể cho các ông nghe về việc làm thế nào để ăn thật nhiều mà không bị đau bụng trên đường thỉnh kinh. Đùa chút thôi, nhưng nghiêm túc mà nói, hãy yêu thương nhau nhiều hơn nhé!
Sự thật là, trên đời này không có ai là hoàn toàn vô dụng, cũng không có ai là hoàn toàn toàn năng. Sư phụ tôi dù không biết võ công, nhưng người có một niềm tin có thể lay động cả trời đất. Ngộ Không dù có 72 phép biến hóa, nhưng lại chẳng thể tự mình gỡ bỏ vòng kim cô. Tôi dù ham ăn lười làm, nhưng lại có sức mạnh cơ bắp và sự thích nghi tuyệt vời dưới nước. Sa sư đệ dù ít nói, nhưng lại là người kiên định nhất trong những lúc gian truân. Chúng tôi là một bài toán mà đáp số chỉ đúng khi tất cả các biến số đều được chấp nhận.
Khi các ông làm việc nhóm, hãy nhớ rằng mỗi thành viên là một mắt xích. Mắt xích mạnh nhất cũng chỉ mạnh bằng mắt xích yếu nhất của nó. Nhưng nếu các mắt xích biết lồng vào nhau, biết nương tựa vào nhau, chúng sẽ tạo thành một sợi xích vô cùng chắc chắn. Đừng cố gắng thay thế mắt xích yếu, hãy gia cố nó bằng tình đồng đội và sự thấu hiểu. Đó là cách duy nhất để đi đến đích.
Bài học của Trư Ngộ Năng tôi, suy cho cùng, cũng là bài học về tình yêu thương. Yêu thương không phải là ngưỡng mộ cái đẹp, mà là chấp nhận cái xấu. Đồng đội không phải là những người có cùng quan điểm, mà là những người có cùng mục đích và biết bao dung cho sự khác biệt của nhau.
Thôi, tôi nói nhiều quá rồi, chắc các ông cũng bắt đầu thấy tôi giống Sư phụ rồi phải không? Nhưng đây là những lời gan ruột của một kẻ đã đi qua hết thảy những thăng trầm của kiếp người, kiếp lợn và kiếp thánh. Hãy trân trọng những người đang đi cùng các ông, dù họ có phiền phức đến đâu đi chăng nữa. Vì biết đâu, chính những người đó mới là những người đưa các ông đến được với chân kinh của cuộc đời mình.
Cám ơn các ông đã lắng nghe con lợn này tâm sự. Chúc các ông luôn vững vàng trên con đường mình đã chọn, với những người đồng đội tuyệt vời nhất, những người biết ôm lấy cả những vết sẹo và những lỗi lầm của các ông để cùng nhau đi đến cuối con đường.
Thế nhé, tôi đi đây! Hẹn gặp lại vào một ngày nắng đẹp, khi tất cả chúng ta đều đã hiểu thế nào là giá trị của sự chấp nhận. Chào nhé!
#TayDuKy #TruNgoNang #BaiHocDongDoi #ThauHieu #BaoDung #PhatGiao #TrietLyCuocSong
