Skip to content
Tây Du Ký

Sự Thật Động Trời V

16 min read

Bài học Tây Du Ký

HÀNH TRÌNH THỈNH KINH QUA LĂNG KÍNH CỦA KẺ GÁNH HÀNG RONG : SỰ THẬT ĐẰNG SAU ÁNH HÀO QUANG

TÂY DU KÝ VÀ SỰ THẬT VỀ CÁI GỌI LÀ SỰ GIẢI THOÁT

Thiên hạ đọc Tây Du Ký thường chỉ nhớ đến Tôn Ngộ Không thần thông quảng đại, Trư Bát Giới ham ăn tục tiếu, hay Đường Tăng từ bi nhưng đôi khi có phần cố chấp. Mấy ai để ý đến ta, Sa Ngộ Tịnh này, kẻ lặng lẽ nhất, cúi đầu gánh chiếc đòn gánh tre trên vai suốt tám mươi mạn dặm đường trường. Người đời bảo ta vô dụng, bảo ta chỉ là cái bóng thừa thãi trong đoàn. Nhưng ngẫm lại mà xem, nếu không có cái gánh nặng kẹp chặt giữa hai đầu mây gió ấy, liệu Đại Thánh có thể tung hoành ngang dọc cõi trời cao, liệu Bát Giới có đủ thảnh thơi để mơ mộng về Hoa Quả Sơn hay cao lão trang? Ta không đánh quái vật bằng gậy như ý, ta không gọi mưa gọi gió, ta chỉ lầm lũi bước, và trong từng bước chân ấy, ta nhìn thấu tất cả những góc khuất mà các sư huynh không bao giờ chạm tới được. Hôm nay, mượn chút tĩnh mịch của Linh Sơn sau ngày phong thánh, ta muốn lật giở lại cái gọi là sự giải thoát, cái kết cục viên mãn mà người đời vẫn ca tụng, để kể cho nhân thế nghe những điều chưa từng được viết trong kinh sách.

Hành trình đi Tây Trúc kỳ thực không phải là một chuyến du ngoạn tìm chân lý thánh thiện như người ta vẫn tô hồng, mà thực chất nó là một cuộc đại phẫu tâm lý, một vở kịch dàn dựng công phu từ trên Thiên Đình xuống Địa Phủ nhằm thuần hóa những cái tôi ngỗ ngược nhất của tam giới. Nhìn từ góc độ của một kẻ gánh hành lý, ta thấy rõ từng lớp lang xiềng xích được ngụy trang dưới danh nghĩa cứu thế. Chúng ta cứ đi, cứ chém giết, cứ vượt qua tám mươi mốt kiếp nạn, để rồi nhận ra rằng mỗi một kiếp nạn không phải là thử thách từ ông trời ngẫu nhiên giáng xuống, mà là những bài kiểm tra được thiết kế sẵn để bẻ gãy ý chí phản kháng ban đầu của mỗi thành viên. Tôn Ngộ Không từ một vị vua khỉ ngạo nghễ đạp đổ thiên cung, dám tuyên bố cái câu ta là tề thiên đại thánh ngang hàng với ngọc hoàng, cuối cùng lại phải quỳ gối cúi đầu, ngoan ngoãn đeo chiếc vòng kim cô trên trán và nhận lấy cái chức danh chiến thắng Phật vô thưởng vô phạt. Sự giải thoát đó bản chất là gì nếu không phải là sự thuần phục hoàn toàn trước một hệ thống quyền lực tối cao đã được thiết lập sẵn?

Ta còn nhớ rõ những đêm hành quân qua Lưu Sa Hà, nơi trước kia ta từng là một con yêu tinh tự do tự tại, ăn thịt người để sinh tồn theo đúng bản năng hoang dã của tự nhiên. Người ta gọi ta là đại yêu tinh hung ác, nhưng ở dưới dòng sông đó, ta là chính mình, ta không phải cúi đầu trước ai, không phải nghe lời phàn nàn của bất kỳ vị Bồ Tát nào. Thế nhưng, sự xuất hiện của Quan Thế Âm đã thay đổi tất cả. Ngài ban cho ta cái gọi là cơ hội lập công chuộc tội, bắt ta phải cởi bỏ bộ dạng tự do để khoác lên mình tấm áo cà sa rách rưới, cầm chiếc gậy thiền và cúi đầu làm kẻ hầu người hạ cho một vị hòa thượng phàm trần yếu đuối. Đó không phải là cứu rỗi, đó là sự cải tạo. Ta bị tước đoạt quyền được làm quái vật theo cách của mình, để rồi phải học cách làm một con người tuân thủ lề lối, và cuối cùng là làm một vị Phật không cảm xúc. Trong cái gánh hành lý ta mang theo suốt mười bốn năm trời, ngoài mấy cuốn kinh vô tự ra, thứ nặng nhất chính là sự tự do đã chết của ta và của tất cả các sư huynh đệ trong đoàn.

Xét cho cùng, Đường Tăng không hề lãnh đạo cái đoàn thỉnh kinh này bằng trí tuệ hay lòng từ bi cao cả như người ta tưởng. Ngài chỉ là một con rối hoàn hảo được sắp đặt để làm bình phong cho một ý đồ chính trị lớn lao của Phật môn phương Tây nhằm bành trướng thế lực sang cõi Đông 土. Ngài sợ hãi mọi thứ, từ con hổ con báo đến tiếng gió hú trong đêm, nhưng ngài lại vô cùng kiên định với cái mục tiêu trừu tượng mà Phật Tổ giao phó, bởi vì ngài không có lựa chọn nào khác. Ngài là hiện thân của sự cố chấp mang danh nghĩa đức tin. Mỗi lần ngài bị bắt, ngài lại khóc lóc, lại trách móc Tôn Ngộ Không ra tay quá tàn độc, nhưng chính sự tàn độc đó của Tôn Ngộ Không lại là thứ duy nhất bảo vệ mạng sống cho cái sự từ bi giả tạo của ngài. Ta đứng ở phía sau, nhìn ngài niệm chú siết chặt vòng kim cô trên đầu đại sư huynh mà lòng lạnh ngắt. Sư phụ ơi, ngài niệm chú không phải vì ngài thương sinh linh bách tính bị tổn hại, mà ngài niệm vì ngài sợ chết, ngài sợ cái quyền lực đang bảo vệ ngài bị thách thức. Cái gọi là tâm phật của ngài thực chất chỉ là một lớp vỏ bọc mỏng manh che đậy nỗi sợ hãi vô biên trước quyền uy và cái chết.

See also  Triết lý Tây Du Ký: Tôn Ngộ Không và bài học biến kẻ ác thành thử thách để trưởng thành

Còn về phần Trư Bát Giới, kẻ mà nhân gian thường cười chê là tham ăn lười biếng, lại chính là kẻ tỉnh táo nhất trong cái đoàn người giả dối này. Hắn ta biết rõ bản chất của cuộc thỉnh kinh chỉ là một trò hề, một màn kịch diễn sâu cho tam giới xem, thế nên hắn mới chọn cách buông xuôi, lúc nào cũng đòi chia hành lý về Cao lão trang. Hắn không thèm giả vờ thanh cao như sư phụ, cũng chẳng cần chứng tỏ bản lĩnh như đại sư huynh. Hắn ăn, hắn ngủ, hắn dùng cái sự ngốc nghếch bề ngoài để che giấu một sự bất mãn sâu sắc bên trong. Ta rất hiểu Bát Giới, bởi vì chúng ta đều là những kẻ bị đày ải từ thiên đình xuống trần gian chỉ vì những lỗi lầm cỏn con không đáng có. Ta vì làm vỡ một cái chén lưu ly trong hội bàn đào mà bị đày xuống sông Lưu Sa chịu hình phạt cứ bảy ngày lại bị phi kiếm đâm vào ngực bảy nhát đau thấu tận xương tủy. Bát Giới vì trêu ghẹo Hằng Nga mà bị ném vào chuồng heo, mang thân hình quái dị. Thiên đình đối xử với chúng ta như những món đồ chơi hỏng, thích thì vứt xuống nhân gian, cần thì gọi lên để làm công cụ cho một chiến dịch chính trị. Vậy mà chúng ta vẫn phải cắn răng chịu đựng, vẫn phải gọi cái lũ đã đày ải mình là Phật tổ, là Bồ tát, và phải cúi đầu tạ ơn vì đã ban cho cơ hội chuộc tội. Đó chẳng phải là sự sỉ nhục lớn nhất sao?

Tôn Ngộ Không lại là một câu chuyện bi thảm khác về sự thuần hóa một biểu tượng của sự phản kháng. Khi hắn đại náo thiên cung, hắn là hiện thân của sự tự do tuyệt đối, là tiếng gầm thét của những kẻ dưới đáy xã hội dám đứng lên thách thức trật tự thiên đình vô lý. Hắn đạp đổ lò luyện kim, đánh cho thiên binh thiên tướng khiếp vía, bởi vì hắn tin rằng mình có đủ sức mạnh để thay đổi thế giới. Nhưng thế lực tối cao đã dạy cho hắn một bài học cay đắng: sức mạnh cơ bắp không thể thắng được hệ thống quyền lực được chống lưng bởi giáo lý và sự thần thánh hóa. Phật Tổ nhốt hắn dưới Ngũ Hành Sơn năm trăm năm, không phải để trừng phạt, mà là để mài mòn ý chí của hắn. Khi hắn được cứu ra, cái khí phách hiên ngang ngày nào đã biến đi đâu mất, thay vào đó là một con khỉ ranh mãnh, biết quy phục, biết đi lạy lục khắp nơi tìm cứu binh mỗi khi gặp yêu tinh có thế lực. Đại Thánh mà ta từng kính trọng đã chết dưới chân ngọn núi đó rồi; kẻ đi cùng chúng ta đến Tây Trúc chỉ là một cái vỏ bọc mang tên Tề Thiên Đại Thánh nhưng đã bị gọt giũa đến mức vô hại đối với thiên đình.

Người ta cứ nhắc mãi về cái kết cục viên mãn khi bốn thầy trò đắc đạo thành Phật. Sư phụ thành Phật, Đại Thánh thành Phật, Bát Giới được phong làm Tịnh Đàn Sứ Giả, còn ta được phong làm Kim Thân Sứ Giả. Nghe qua thì thật vinh quang, bốn cõi trầm trồ, vạn kẻ ngưỡng mộ. Nhưng thử hỏi có ai thực sự hiểu được cái danh hiệu Kim Thân Sứ Giả ấy có ý nghĩa gì không? Đó chẳng qua là một chức danh vô tích sự, được phong cho ta chỉ vì ta là kẻ ít nói nhất, ít gây rắc rối nhất và trung thành cúi đầu nhất trong suốt chặng đường dài. Ta vẫn chỉ là kẻ gánh vác, chỉ khác là bây giờ chiếc đòn gánh trên vai ta được mạ vàng, và gánh nặng ta mang không còn là hành lý phàm trần nữa, mà là cái gánh nặng của sự im lặng vĩnh viễn trong cõi niết bàn giả tạo. Ta không có quyền lên tiếng, không có quyền phàn nàn, nhiệm vụ của ta mãi mãi là đứng ở phía sau, làm nền cho sự vĩ đại của những kẻ khác. Đó không phải là phần thưởng, đó là sự giam cầm vĩnh viễn trong một chiếc lồng son được trang hoàng bằng hào quang giả dối.

See also  Bài Học Quản Trị Từ Tây Du Ký: Nghệ Thuật Trừng Phạt Và Tha Thứ Đúng Lúc Để Thu Phục Nhân Tâm

Nhìn lại dọc đường đi, những kiếp nạn mà chúng ta trải qua thực chất đều có sự nhúng tay của các vị thần tiên trên trời. Hết vị tinh quân này thả đệ tử xuống trần làm càn, lại đến tọa kỵ của Phật tổ trốn xuống hạ giới quậy phá. Tôn Ngộ Không đôi khi đánh gần chết yêu tinh, bỗng nhiên có một vị Bồ Tatars hoặc một vị Thần tiên xuất hiện giữa không trung, hô lên một tiếng “Dừng tay, đó là người nhà của ta”, rồi thản nhiên dẫn con yêu tinh đó về trời mà không hề bị trừng phạt gì cả. Còn những con yêu tinh không có thế lực, không có “ông lớn” chống lưng phía sau, thì dù có tu luyện thiện lương đến đâu, cuối cùng cũng bị đánh cho tan xương nát thịt, hồn phi phách tán dưới gậy của Đại Thánh. Cái gọi là nhân quả luân hồi hóa ra chỉ là một trò đùa giỡn trong tay kẻ mạnh. Thiện ác không phân biệt bằng lòng dạ con người, mà phân biệt bằng việc ngươi có quan hệ gì với những kẻ đang ngồi trên ngai vàng cao ngất ở Tây Trúc hay Thiên Đình hay không. Ta mang hành lý đi qua tất cả những xác chết oan khuất đó, và trong lòng ta hiểu rằng, cái chân kinh mà chúng ta sắp mang về Đông 土 hoàn toàn không phải là thứ có thể cứu rỗi chúng sinh, mà là thứ công cụ để củng cố thêm quyền lực thống trị của Phật môn lên tâm thức của nhân loại mà thôi.

Có những đêm, khi mọi người đã chìm vào giấc ngủ sau một ngày dài mệt mỏi, ta thường ngồi bên đống lửa tàn, nhìn chằm chằm vào chiếc đòn gánh tre đã nhẵn bóng mồ hôi của mình. Đòn gánh này đã đi cùng ta qua bao nhiêu giông bão, gánh qua biết bao nhiêu núi cao sông sâu, gánh cả sự u mê của sư phụ, sự bất mãn của nhị sư huynh, và cả nỗi đau đớn bị tước đoạt tự do của đại sư huynh. Nó nặng hơn bất kỳ cuốn kinh thư nào trên đời này, bởi vì nó chứa đựng sự thật trần trụi về một cuộc hành trình bịp bợm. Ta muốn vứt nó đi biết bao nhiêu lần, muốn đứng thẳng lưng lên và hét vào mặt cái bầu trời đầy các vì sao tinh tú kia rằng chúng ta không phải là con tốt thí trong ván cờ của các người. Nhưng rồi ta lại nhìn sang sư phụ đang nằm mơ thấy Phật tổ ban thưởng, nhìn sang Bát Giới đang chảy nước miếng ngủ ngáy, và ta lại lặng lẽ thở dài, cúi xuống nhặt chiếc đòn gánh lên. Ở cái thế giới này, kẻ thức tỉnh mới là kẻ đau khổ nhất, và sự im lặng là chiếc áo giáp duy nhất cứu ta khỏi việc bị tiêu diệt hoàn toàn.

Người đời ca tụng Tây Du Ký như một biểu tượng của tinh thần đoàn kết vượt qua khó khăn để đến với ánh sáng chân lý. Nhưng dưới góc nhìn của ta, sự đoàn kết đó chỉ là sự ràng buộc lẫn nhau trong một cái bẫy lớn hơn. Chúng ta không tự nguyện đi cùng nhau vì tình nghĩa huynh đệ thắm thiết ban đầu, mà chúng ta bị buộc phải dính chặt vào nhau bởi một chiếc vòng kim cô, bởi một hình phạt đày ải, và bởi một âm mưu được hoạch định từ trước. Nếu không có những ràng buộc đó, Tôn Ngộ Không đã quay về làm vua ở Hoa Quả Sơn từ lâu, Bát Giới đã ôm vợ đẹp con khôn ở Cao lão trang sống một đời bình yên, ta đã tiếp tục làm bá chủ dòng Lưu Sa sông rộng sóng to, và Đường Tăng thì vẫn chỉ là một hòa thượng mồ côi lặng lẽ quét lá đa ở chùa Kim Sơn chứ không bao giờ dám mơ tưởng đến chuyện đi Tây Trúc. Chính sự can thiệp thô bạo của quyền lực thần thánh đã xé nát cuộc đời bình yên của mỗi chúng ta, nhét chúng ta vào chung một chiếc cũi mang tên sứ mạng thiêng liêng, rồi đẩy ra giữa dòng đời để làm trò tiêu khiển cho thiên hạ.

See also  Bài học Tây du ký: Tôn Ngộ Không mạnh mẽ nhưng nóng nảy, cần sự kiềm chế của Đường Tăng.

Khi chúng ta cuối cùng cũng đặt chân lên đất Phật, nhận lại những cuộn kinh trắng không có chữ, sư phụ đã vô cùng tức giận khi biết mình bị lừa. Nhưng ngài nhanh chóng được giải thích rằng kinh không có chữ mới là chân kinh thâm sâu nhất, không thể dùng ngôn từ để diễn tả. Thật là một màn kịch lố bịch! Những người trao kinh cười mỉm, những người nhận kinh vội vã cúi đầu tạ ơn, và tất cả mọi người đều giả vờ như mình đã ngộ ra được đại đạo vô thượng. Ta đứng ở hàng cuối cùng, nhìn cái sự giả tạo đó diễn ra mà buồn nôn. Ta biết rõ tại sao kinh lại không có chữ, bởi vì bản thân cái hành trình này từ đầu đến cuối đã là một tờ giấy trắng, không có bất kỳ giá trị tâm linh thực sự nào ngoài việc đánh bóng tên tuổi cho những kẻ đứng sau màn. Chúng ta đã bán mạng suốt mười bốn năm, đi qua biết bao nhiêu cửa tử, đối mặt với biết bao nhiêu yêu ma quỷ怪, để rồi đổi lấy một tờ giấy trắng và một cái hư danh Phật vị không hơn không kém.

Trở về Đông 土, giao kinh xong, mỗi người lại nhận một ngai vị mới và bị chia cắt hoàn toàn. Đại sư huynh trở thành Đấu Chiến Thắng Phật, nhưng ta biết ngài không bao giờ còn có thể cười sảng khoái như hồi ở Hoa Quả Sơn nữa. Bát Giới suốt ngày chỉ biết ăn đồ cúng, mang cái thân hình nửa người nửa phật sống trong sự chán chường. Sư phụ trở thành Phật, chìm đắm vào cõi niết bàn vô cảm, quên sạch những ngày tháng khóc lóc sợ chết trên lưng ngựa trắng. Còn ta, Kim Thân Sứ Giả, vẫn tiếp tục đứng ở góc khuất của điện đại hùng, giữ cái tư thế cúi đầu quen thuộc từ hàng vạn năm trước. Người ta bảo ta đã đắc đạo, đã đạt đến cảnh giới tối cao của sự thanh tịnh. Nhưng thanh tịnh thực chất là gì? Thanh tịnh hóa ra chỉ là cái tên gọi khác của sự chết tâm, của việc bị cắt bỏ mọi hỷ nộ ái ố để trở thành một cỗ máy vô tri phục vụ cho sự tôn nghiêm của thiên đình.

Nếu có ai hỏi ta rằng liệu ta có hối hận vì đã tham gia vào chuyến đi định mệnh ấy không, ta sẽ chỉ mỉm cười và không trả lời. Hối hận hay không thì có ý nghĩa gì nữa đâu khi mọi chuyện đã được an bài từ trước khi giọt nước đầu tiên rơi xuống dòng Lưu Sa? Ta đã gánh cả một giang sơn giả dối trên vai, đã bước qua hàng ngàn dặm đường máu và nước mắt để mang về một sự lừa dối vĩ đại cho nhân thế. Người đời sau sẽ tiếp tục đọc Tây Du Ký, sẽ tiếp tục trầm trồ trước sự thần thông của Tôn Ngộ Không, sẽ tiếp tục cười chê sự ngốc nghếch của Trư Bát Giới, và sẽ tiếp tục quên bẵng đi cái bóng áo xám lặng lẽ gánh hành lý ở phía sau. Nhưng không sao cả, chính sự lãng quên đó lại là sự bảo vệ tốt nhất dành cho ta. Trong cõi niết bàn lạnh lẽo này, ta chọn cách tiếp tục giữ im lặng, ôm lấy những bí mật mà chỉ có chiếc đòn gánh tre ngày xưa mới thấu hiểu, để nhìn nhân gian tiếp tục chìm đắm trong những giấc mơ về sự giải thoát không bao giờ có thật.

Hành trình thỉnh kinh kết thúc, nhưng những câu hỏi về bản chất của quyền lực, của sự tự do và của cái gọi là chính nghĩa thì vẫn còn treo lơ lửng giữa đất trời. Các ngươi cứ việc tin vào những trang kinh sách hào nhoáng được truyền bá khắp thế gian, cứ việc tôn vinh những vị Phật đài cao vợi sáng ngời ánh hào quang. Còn ta, ta chỉ là một cựu yêu tinh từng bị đày ải, một kẻ gánh thuê suốt kiếp trong vở kịch của người khác. Ta đã nhìn thấu cái kết cục của sự phục tùng, và ta biết rằng cho dù có đi đến tận cùng của vũ trụ đi chăng nữa, nếu không dám đập nát cái trật tự vô lý đang trói buộc mình, thì con người và thần thánh cuối cùng cũng chỉ là những con rối múa may trên một sân khấu được giăng sẵn bởi những kẻ nắm quyền lực tối cao mà thôi. Chiếc đòn gánh trên vai ta nay đã hóa vàng, nhưng sự nặng nhọc trong tâm hồn thì chưa bao giờ vơi đi, và có lẽ nó sẽ còn đè nặng mãi mãi trong cõi vĩnh hằng đầy rẫy sự giả trá này.

#TayDuKy #SaNgoTinh #HanhTrinhThinhKinh #SuThatTayDuKy #GocNhinKhac #ChiemNghiemCuocDoi