BÀI HỌC TÂY DU KÝ – TRƯ NGỘ NĂNG: NGƯỜI TA HAY CHẠY THEO CÁI LỚN LAO, NHƯNG QUÊN ĐI NIỀM VUI NHỎ

Về nhân sinh và triết lý sống, con người thường dành cả đời để theo đuổi những đỉnh cao danh vọng, những lý tưởng vĩ đại và những đích đến xa xôi, để rồi vô tình bước qua những hạnh phúc giản dị ngay dưới chân mình. Người ta hay chạy theo cái lớn lao, nhưng quên đi niềm vui nhỏ, và đó chính là bi kịch lớn nhất của một kiếp nhân sinh mà gã họ Trư ta đã thấu hiểu sau vạn dặm hồng trần.

Chào những con người đang ngày đêm tất bật ngược xuôi ngoài kia, những kẻ đang dán mắt vào màn hình điện thoại, tay gõ bàn phím và đầu óc thì quay cuồng với những con số, những chỉ tiêu, những dự án trăm tỷ hay những ước vọng đổi đời. Ta là ai? Ta là Trư Bát Giới, hay cái tên mà Sư phụ đặt cho ta là Trư Ngộ Năng. Người đời nghìn năm qua vẫn cười nhạo ta. Họ bảo ta là kẻ phàm phu tục tử, tham ăn, lười làm, háo sắc, gặp khó khăn là đòi chia hành lý, chẳng có chút khí phách anh hùng nào như Đại sư huynh Tôn Ngộ Không, cũng chẳng có lòng kiên định, từ bi như Sư phụ Đường Tăng, hay sự cần mẫn, nhẫn nhục như Sa sư đệ. Họ đem ta ra làm trò cười, làm tấm gương xấu để răn dạy con cháu về thói hư tật xấu. Nhưng các người có bao giờ dừng lại một chút, đặt mình vào vị trí của một kẻ đã từng đứng ở đỉnh cao thiên giới, rồi bị đày xuống tận cùng bùn đen, để nhìn nhận lại cuộc đời này bằng một con mắt khác chưa?

Hôm nay, dưới bóng cây mát rượi này, sau khi đã no nê một bữa cơm dưa muối và chuẩn bị đánh một giấc nồng, ta muốn hầu chuyện các người một cách nghiêm túc. Không phải với tư cách một vị Tịnh Đàn Sứ Giả được sắc phong trên tòa sen đầy hào quang, mà là một gã Trư Ngộ Năng bằng xương bằng thịt, một kẻ đã nếm trải đủ vị ngọt bùi cay đắng của cả cõi thần tiên lẫn trần thế. Ta muốn nói với các người về một sự thật mà các người, trong sự thông thái tự xưng của mình, đang cố tình hay vô ý lãng quên: Người ta hay chạy theo cái lớn lao, nhưng quên đi niềm vui nhỏ.

Hãy bắt đầu từ kiếp trước của ta, khi ta còn là Thiên Bồng Nguyên Soái. Ngày ấy, ta oai phong lẫm liệt, thống lĩnh tám vạn thủy binh nơi thiên hà, tay cầm thượng bảo tẩm kim ba, ra vào có kẻ đưa người đón, dưới một người mà trên vạn người. Các người nghĩ cuộc sống ấy hạnh phúc lắm sao? Thiên đình là một nơi lộng lẫy, nguy nga, vàng son lấp lánh, nhưng đó cũng là nơi lạnh lẽo và tẻ nhạt nhất vũ trụ. Ở đó, mọi thứ đều phải tuân theo những quy củ nghiêm ngặt đến nghẹt thở. Người ta sống bằng thể diện, bằng danh vọng, bằng những buổi chầu kéo dài vô tận, nơi ai cũng phải đeo một chiếc mặt nạ thánh thiện và nghiêm trang. Ta đã đứng trên đỉnh cao của quyền lực thiên giới, nhưng ta chưa từng cảm nhận được một chút hơi ấm thực sự của sự sống.

Những vị thần tiên trên đó suốt ngày bàn luận về chúng sinh, về sự tuần hoàn của trời đất, về những đại kiếp nạn và những công đức vô lượng. Họ bận rộn với những việc đại sự quốc gia, những pháp hội nghìn năm một thuở. Nhưng họ có biết chăng, trong chính sự vĩ đại ấy, họ đã biến mình thành những pho tượng đá không cảm xúc? Ta nhớ có lần nhìn xuống trần gian, thấy một gia đình tiều phu nghèo quây quần bên mâm cơm đạm bạc dưới mái tranh nghèo, tiếng cười đùa vang vọng cả núi rừng. Khi ấy, lòng Thiên Bồng Nguyên Soái ta bỗng nhói lên một nỗi thèm khát kỳ lạ. Ta thèm cái mùi khói bếp ngai ngái, thèm vị ngọt của bát canh rau dại, thèm cái nắm tay ấm áp của một người phàm trần.

Và rồi, ta phạm lỗi. Người đời bảo ta vì say rượu ghẹo Hằng Nga mà bị đày. Bản chất của sự việc ấy là gì? Đó là sự nổi loạn của một linh hồn bị giam cầm trong cái vỏ bọc vĩ đại nhưng rỗng tuếch. Ta thèm khát tình yêu, thèm khát sự kết nối, thèm khát những cảm xúc rất đỗi con người mà thiên luật nghiêm ngặt đã cấm đoán. Nhát búa của Ngọc Hoàng giáng xuống, ta bị đày xuống trần gian, đầu thai vào kiếp lợn.

Đó là một cú ngã đau đớn, một sự sỉ nhục tột cùng đối với một vị đại thần thiên giới. Từ một nam thần khôi ngô tuấn tú, ta trở thành một con quái vật nửa người nửa lợn, xấu xí, hôi hám, bị người đời ghẻ lạnh, xua đuổi. Nhưng chính trong những ngày tháng đen tối nhất ở Phúc Lăng Sơn, rồi sau đó là những ngày làm rể ở Cao Lão Trang, ta mới bắt đầu ngộ ra chân lý của cuộc đời.

Ở Cao Lão Trang, ta được làm người, dù chỉ là một phần. Ta làm việc cật lực, cày ruộng, gánh nước, khai hoang. Người ta bảo ta ăn khỏe, đúng, ta ăn bằng ba bốn người khác, nhưng ta cũng làm việc bằng mười người. Ta không nề hà gian khổ, bởi vì ta có một mục đích rất giản dị: làm cho gia đình của Cao Lan cô nương được no ấm, và tối tối được trở về căn phòng ấm áp, nhìn ngắm dung nhan người vợ hiền. Những năm tháng ở Cao Lão Trang là những năm tháng hạnh phúc nhất cuộc đời ta. Ta không còn phải lo nghĩ về tám vạn thủy binh, không phải đối phó with những âm mưu tranh quyền đoạt lợi chốn triều đình thiên giới, không phải giữ gìn thể diện nghiêm trang của một vị Nguyên soái. Ta chỉ là một gã làm nông, mồ hôi nhễ nhại trên đồng ruộng, nhưng lòng thanh thản lạ kỳ.

Mỗi buổi chiều tà, khi ánh hoàng hôn nhuộm đỏ những cánh đồng, ta vác cuốc trở về nhà. Hương thơm của bữa cơm tối bay ra từ gian bếp, tiếng Cao Lan gọi ta vào ăn cơm, cái cảm giác nước mát rượi dội lên tấm lưng trần nóng hổi… những điều đó, hỡi những con người đang chạy theo những ước vọng vĩ đại, các người có biết nó đáng giá bao nhiêu không? Nó đáng giá hơn tất cả những viên linh đơn diệu dược của Thái Thượng Lão Quân, hơn tất cả những lời tán tụng vô nghĩa nơi Linh Tiêu Bảo Điện. Đó là niềm vui nhỏ, nhưng là niềm vui thật, chạm vào được, ngửi được, nếm được và cảm nhận được bằng cả trái tim.

Nhưng rồi, bánh xe số phận lại quay. Sư phụ Đường Tăng xuất hiện cùng với con khỉ hay gây rắc rối kia. Họ đến và phá vỡ cuộc sống bình yên của ta. Họ bảo ta có sứ mệnh vĩ đại: phò tá Đường Tăng sang Tây Trúc thỉnh kinh, cứu độ chúng sinh, tu thành chính quả. Ta không muốn đi. Ta thật lòng không muốn đi. Ta đã xin ở lại Cao Lão Trang, hứa sẽ làm lụng chăm chỉ, nhưng họ không cho. Họ dùng vòng kim cô, dùng pháp lực, dùng cái danh nghĩa cao cả của đại cuộc để ép buộc ta phải lên đường.

Thế là, ta phải từ biệt Cao Lão Trang, từ biệt người vợ yêu quý, từ biệt những bữa cơm ấm cúng để dấn thân vào một hành trình mười vạn tám nghìn dặm đầy gian nan, hiểm trở. Trên con đường ấy, ta đã nhìn thấy gì? Ta đã thấy sự tương phản sâu sắc giữa những con người đi tìm cái vĩ đại và một kẻ chỉ muốn ôm giữ những điều giản dị như ta.

Hãy nhìn Sư phụ ta, Đường Tam Tạng. Người là hiện thân của lý tưởng cao cả, của lòng từ bi vĩ đại và khát vọng cứu độ chúng sinh. Người hướng về Tây Phương cực lạc với một niềm tin tuyệt đối. Nhưng người có hạnh phúc không? Ta chưa bao giờ thấy Sư phụ thực sự cười một cách thanh thản trên suốt dọc đường đi. Người luôn lo âu, luôn sợ hãi trước yêu ma quỷ quái, luôn dằn vặt bản thân trước những lỗi lầm nhỏ nhặt. Người mang trên vai gánh nặng của cả triều đại nhà Đường, gánh nặng của Phật pháp, gánh nặng của sự hoàn mỹ. Người không dám ăn một miếng thịt ngon, không dám nhìn một cô gái đẹp, không dám dừng lại để thưởng thức một bông hoa ven đường. Đối với Sư phụ, mỗi bước chân đi là một bước khảo nghiệm, mỗi cảnh đẹp chỉ là ảo ảnh dụ dỗ con người sa ngã. Người đi tìm chân kinh để cứu độ chúng sinh, nhưng ngay cả bản thân mình, người cũng không tự cứu ra khỏi ngục tù của sự nghiêm ngặt và lo âu. Người đang chạy theo cái lớn lao, nhưng người đã quên mất cách sống, quên mất những niềm vui nhỏ nhoi của một kiếp người.

Còn Đại sư huynh Tôn Ngộ Không thì sao? Huynh ấy là một anh hùng kiệt xuất, thần thông quảng đại, không sợ trời không sợ đất. Huynh ấy sống vì đại nghĩa, vì danh dự, vì việc trừ ma diệt quỷ, bảo vệ Sư phụ. Nhưng các người có thấy Ngộ Không mệt mỏi không? Ta thấy chứ. Huynh ấy lúc nào cũng trong trạng thái căng thẳng, đôi mắt hỏa nhãn kim tinh luôn dáo dác nhìn quanh để phát hiện yêu khí. Huynh ấy không biết ngủ ngon là gì, không biết thưởng thức một món ăn ngon là thế nào. Huynh ấy ăn một quả đào cũng chỉ là để cho xong, chứ đâu có nhấm nháp từng vị ngọt, vị thơm như ta. Huynh ấy coi khinh những kẻ phàm phu tục tử, coi khinh sự yếu đuối của con người. Huynh ấy muốn bay cao, bay xa, muốn chinh phục những đỉnh cao mới. Nhưng chính vì thế, huynh ấy cô độc. Một con khỉ đá không cha không mẹ, không gia đình, không có những sợi dây liên kết tình cảm đời thường. Huynh ấy vĩ đại, nhưng sự vĩ đại ấy được xây dựng trên một khoảng trống hoác của tâm hồn.

Ta thường bị mắng là lười biếng vì ta hay đề nghị dừng lại nghỉ ngơi dưới bóng râm, hay thèm một giấc ngủ trưa, hay đòi chia hành lý mỗi khi gặp hoạn nạn. Nhưng các người có hiểu cho ta không? Ta không phải là kẻ hèn nhát. Ta chỉ là kẻ thực tế. Ta biết giới hạn của mình. Ta biết rằng con đường vạn dặm không thể đi hết trong một ngày, và nếu chúng ta không biết dừng lại để thở, để dưỡng sức, để tận hưởng những khoảnh khắc bình yên hiếm hoi giữa những trận chiến sinh tử, thì chúng ta sẽ gục ngã trước khi nhìn thấy Linh Sơn.

Mỗi lần dừng chân bên một dòng suối mát, ta sẽ là kẻ đầu tiên nhảy xuống vục nước rửa mặt, rồi nằm khểnh trên bãi cỏ, ngắm nhìn những đám mây lững lờ trôi trên bầu trời. Ta sẽ chỉ cho Sa sư đệ thấy một đóa hoa dại đang nở e ấp bên khe đá, hay một đàn kiến đang cần mẫn tha mồi. Những lúc ấy, Đại sư huynh sẽ mắng ta là đồ vô tích sự, Sư phụ sẽ thở dài trách ta thiếu lòng tinh tấn. Nhưng ta mặc kệ. Ta biết rằng, đóa hoa dại kia, dòng nước mát kia, đám mây trắng kia mới chính là sự sống đang hiển hiện ngay trước mắt. Chúng không chờ chúng ta thỉnh được chân kinh mới tồn tại. Chúng ở đó, dâng hiến vẻ đẹp của mình cho bất kỳ ai biết dừng lại và lắng nghe. Nếu ta nhắm mắt làm ngơ trước vẻ đẹp của một đóa hoa ven đường, thì liệu ta có đủ tư cách để thấu hiểu được sự từ bi vĩ đại trong kinh Phật?

Người ta hay chạy theo cái lớn lao, nhưng quên đi niềm vui nhỏ. Câu nói này đúng với các người của thời hiện đại hơn bất kỳ ai hết. Ta nhìn xuống trần gian hôm nay và thấy kinh ngạc trước sự bận rộn của các người. Các người có những phương tiện di chuyển nhanh gấp vạn lần cân đẩu vân của Đại sư huynh, các người có những kho tàng kiến thức khổng lồ nằm gọn trong lòng bàn tay, các người xây dựng những tòa nhà cao chọc trời chạm đến tận mây xanh, nơi mà ngày xưa chỉ có thần tiên mới ngự trị. Các người đã chinh phục được thiên nhiên, đã tạo ra những điều vô cùng vĩ đại.

Nhưng, các người có hạnh phúc hơn gã Trư Bát Giới này không?

Ta thấy các người thức khuya dậy sớm, lao vào công việc như những con thiêu thân. Các người hy sinh sức khỏe, hy sinh thời gian bên gia đình, hy sinh cả những sở thích cá nhân để đổi lấy những thứ mà các người gọi là thành công: một chức danh oai vệ trên danh thiếp, một căn hộ chung cư cao cấp, một chiếc xe sang trọng, một tài khoản ngân hàng nhiều con số. Các người gọi đó là hoài bão, là lý tưởng, là trách nhiệm. Các người tự hào rằng mình đang sống một cuộc đời có ý nghĩa, đang cống hiến cho xã hội, đang hướng tới những mục tiêu lớn lao.

Nhưng hãy thành thật với bản thân mình đi. Đã bao lâu rồi các người chưa được ăn một bữa cơm tối trọn vẹn với cha mẹ, vợ con mà không phải liếc nhìn màn hình điện thoại để check email công việc? Đã bao lâu rồi các người chưa được ngủ một giấc thật sâu, không mộng mị, không bị đánh thức bởi tiếng chuông báo thức hay nỗi lo âu về doanh số của ngày mai? Đã bao lâu rồi các người chưa dừng lại để ngắm một cơn mưa rào mùa hạ, để hít hà mùi đất ẩm sau mưa, để nghe tiếng chim hót líu lo trên cành cây trước ban công nhà mình?

Các người đang sống trong một tương lai giả tưởng hoặc một quá khứ đầy dằn vặt, chứ chưa từng thực sự sống trong hiện tại. Các người tích lũy tiền bạc để mua một chiếc đệm thật đắt tiền, nhưng lại phải dùng đến thuốc ngủ mới có thể chợp mắt. Các người bỏ ra đống tiền để đến những nhà hàng sang trọng, nhưng lại ăn uống một cách vội vàng, tâm trí còn mải nghĩ về cuộc họp tiếp theo, nên chẳng thể cảm nhận được vị ngon của thức ăn. Các người đi du lịch khắp thế giới, chụp hàng trăm bức ảnh check-in lộng lẫy để khoe lên mạng xã hội, chứng tỏ cho thiên hạ thấy mình đang có một cuộc sống đáng mơ ước, nhưng thực chất trong lòng các người lại trống rỗng, mệt mỏi và cô đơn.

Các người đang làm gì thế hả? Các người đang bán rẻ những năm tháng thanh xuân, bán rẻ những niềm vui giản dị và chân thật nhất của cuộc đời để mua lấy những ảo ảnh vĩ đại nhưng lạnh lẽo. Các người giống như Sư phụ ta ngày trước, quá chú tâm vào cái đích Linh Sơn xa xôi mà quên mất rằng con đường dưới chân mình cũng đầy hoa thơm cỏ lạ. Các người giống như Đại sư huynh của ta, luôn muốn chứng tỏ mình mạnh mẽ, mình vô địch, để rồi phải gánh vác những trách nhiệm quá sức và không bao giờ có được một phút giây yên bình thực sự.

Triết lý sống của Trư Bát Giới ta, nói ra thì đơn giản đến mức buồn cười, nhưng để thực hiện được nó giữa cái cõi đời nhiễu nhương này thì lại cần một bản lĩnh phi thường. Ta gọi đó là triết lý sống của sự biết đủ, của việc quay về với những giá trị nguyên bản nhất của sinh mệnh.

Tên ta là Ngộ Năng. Sư phụ đặt cho ta cái tên này với mong muốn ta ngộ ra bản năng, kiểm soát được những ham muốn tầm thường để vươn tới sự giác ngộ tâm linh. Nhưng ta lại hiểu cái chữ Ngộ Năng ấy theo một nghĩa khác, thực tế hơn và nhân văn hơn. Ngộ Năng là hiểu rõ năng lực của mình, biết mình là ai, mình có thể làm được gì và đâu là giới hạn của mình.

Đại sư huynh có bản lĩnh thông thiên triệt địa, huynh ấy có thể một mình đánh bại mười vạn thiên binh, nên huynh ấy gánh vác trọng trách trừ ma diệt quỷ. Đó là phần việc của huynh ấy. Ta không có bản lĩnh ấy, ta chỉ là một gã có sức khỏe, biết dùng đinh ba để dọn đường, biết gánh hành lý khi Sa sư đệ mỏi vai, biết đánh vài con yêu quái lặt vặt để bảo vệ Sư phụ khi Đại sư huynh đi vắng. Ta chấp nhận điều đó. Ta không ghen tị với vinh quang của Ngộ Không, cũng không cố gắng gồng mình lên để trở thành một anh hùng như huynh ấy. Ta biết rằng nếu ta cố gắng làm Ngộ Không, ta sẽ chỉ là một kẻ bắt chước thảm hại và luôn sống trong sự căng thẳng, thất vọng về bản thân.

Biết mình biết ta, chấp nhận những khuyết điểm và giới hạn của bản thân chính là bước đầu tiên để có được sự bình yên trong tâm hồn. Con người các người ngày nay khổ sở là vì các người không chịu chấp nhận giới hạn của mình. Ai các người cũng muốn làm người đứng đầu, làm người giỏi nhất, làm người giàu nhất. Các người bị đầu độc bởi những câu chuyện thành công, những tấm gương vượt khó, những triết lý sống nỗ lực không ngừng nghỉ. Các người tự tạo ra một áp lực khổng lồ lên vai mình và lên vai con cái mình. Các người bắt những đứa trẻ phải học ngày học đêm, từ bỏ tuổi thơ vui chơi để trở thành những thiên tài, những vĩ nhân tương lai. Để rồi cuối cùng, các người tạo ra một thế hệ những con người giỏi giang nhưng trầm cảm, thành đạt nhưng vô cảm, vĩ đại nhưng bất hạnh.

Tại sao không thể chấp nhận làm một người bình thường? Một người bình thường biết yêu thương, biết chia sẻ, biết tận hưởng cuộc sống chẳng phải là điều tuyệt vời nhất sao?

Ta nhớ có một lần, trên đường đi thỉnh kinh, chúng ta đi qua một ngôi làng nhỏ vào một buổi chiều mưa xuân. Mưa bay lất phất, thấm đẫm những mái ngói rêu phong, làm trỗi dậy mùi thơm nồng nàn của đất và lá thông non. Ta nhìn thấy một gia gia đình ba thế hệ đang ngồi quây quần bên hiên nhà, cùng nhau ăn những củ khoai lang nướng nóng hổi, khói bay nghi ngút. Tiếng cười đùa khanh khách của đứa trẻ nhỏ, ánh mắt trìu mến của người vợ nhìn chồng, nụ cười hiền hậu của cụ già… Cảnh tượng ấy ấm áp đến mức ta phải đứng sững lại nhìn.

Lúc đó, Sư phụ liền tụng kinh niệm Phật, thúc giục chúng ta đi mau kẻo trễ giờ. Đại sư huynh thì dò xét xung quanh xem có yêu khí hay không. Chỉ có ta là đứng yên, hít một hơi thật sâu cái mùi khoai nướng thơm lừng xen lẫn mùi mưa xuân, cảm nhận một niềm hạnh phúc len lỏi vào từng thớ thịt. Ta tự hỏi: Kinh Phật nằm ở đâu? Nằm ở những trang sách chữ Phạn cổ kính mà chúng ta phải vượt vạn dặm đầy máu và nước mắt để mang về, hay nằm ngay trong chính cái khoảnh khắc bình yên, ấm áp của gia đình kia? Nếu chân lý của vũ trụ là tình yêu thương và sự hòa hợp, thì gia đình nhỏ bé kia đã đạt được chân lý ấy rồi, họ đâu cần phải đi thỉnh kinh làm gì nữa?

Nhiều người cười ta phàm ăn. Họ bảo ta là đồ con lợn chỉ biết có ăn. Nhưng họ không hiểu rằng, ăn uống đối với ta không chỉ là để lấp đầy cái bụng đói, mà là một nghi thức giao cảm với đất trời, một sự thưởng thức nghệ thuật của cuộc sống.

Khi ta ăn một bát cơm, ta cảm nhận được vị ngọt của hạt gạo được chắt chiu từ nắng, mưa, gió, bão và mồ hôi của người nông dân. Khi ta cắn một miếng dưa hấu mát lạnh giữa trưa hè nắng gắt, ta cảm nhận được sự dịu dàng của dòng nước đang xoa dịu cơn khát của cơ thể. Ta ăn một cách chậm rãi, nhai kỹ, tận hưởng từng hương vị, từng cảm giác. Đó chẳng phải là sự chánh niệm, là sự sống trọn vẹn trong hiện tại mà các nhà sư vẫn thường giảng dạy đó sao?

Còn các người, các người ăn uống như thế nào? Các người vừa ăn vừa lướt điện thoại, vừa ăn vừa bàn chuyện công việc, vừa ăn vừa lo nghĩ về tương lai. Các người nuốt chửng thức ăn như một cái máy nạp nhiên liệu, chẳng hề biết món ăn đó có vị gì, được nấu bằng tình yêu thương của ai. Các người đang xúc phạm thức ăn, xúc phạm chính cơ thể mình và xúc phạm cả những người đã vất vả làm ra những món ăn đó. Các người ăn những món cao lương mỹ vị, bào ngư vi cá đắt tiền, nhưng tâm trí các người lại đang ăn những lo âu, phiền muộn, áp lực. Hỏi sao các người không bị đau dạ dày, không bị ung thư, không bị các loại bệnh tật hành hạ?

Lại nói về chuyện ngủ. Người ta mắng ta là lười biếng, ham ngủ. Nhưng ta hỏi các người, ngủ có gì sai? Ngủ là lúc cơ thể được phục hồi, là lúc tâm trí được buông bỏ hoàn toàn mọi gánh nặng của thế gian. Khi ta nằm xuống đất, gối đầu lên một khúc gỗ hay một thảm cỏ mềm, ta giao phó toàn bộ thân thể mình cho đất mẹ bao dung. Ta không còn là Trư Bát Giới, không còn là Thiên Bồng Nguyên Soái, ta chỉ là một sinh linh bé nhỏ đang được ôm ấp trong vòng tay của tự nhiên. Ta ngủ một giấc ngon lành, không mộng mị, không lo âu. Khi tỉnh dậy, ta thấy mình tràn đầy sinh lực, đôi mắt sáng ngời, lòng vui tươi đón chào một ngày mới.

Còn các người, những con người vĩ đại của thời hiện đại, các người có được một giấc ngủ như thế không? Đêm đêm, các người nằm trên những chiếc giường nệm êm ái, trong những căn phòng điều hòa mát rượi, nhưng đầu óc các người vẫn quay cuồng với những suy nghĩ, những toan tính, những lo sợ. Các người sợ mất việc, sợ không trả nổi tiền trả góp ngân hàng, sợ bị người khác vượt mặt, sợ tuổi già, sợ cái chết. Các người mang cả thế giới đầy áp lực vào trong giấc ngủ của mình, để rồi sáng ra thức dậy với một cơ thể mệt mỏi, uể oải, một tâm hồn xám xịt. Các người có tất cả những tiện nghi hiện đại nhất, nhưng các người lại đánh mất đi thứ cơ bản và quý giá nhất của một sinh vật sống: một giấc ngủ ngon lành và tự nhiên.

Ta muốn nói với các người rằng: Đừng đợi đến khi đạt được những mục tiêu lớn lao mới cho phép mình được hạnh phúc. Cuộc đời này rất ngắn ngủi, ngắn ngủi đến mức đáng sợ. Các người có chắc chắn rằng mình sẽ sống đến ngày nhìn thấy những ước vọng vĩ đại của mình thành hiện thực không? Hay giữa đường đi, một tai nạn bất ngờ, một căn bệnh quái ác sẽ cướp đi sinh mạng của các người, để lại tất cả những hoài bão dang dở và một cuộc đời chưa từng thực sự được sống?

Hạnh phúc không phải là một đích đến ở cuối con đường, hạnh phúc chính là những trải nghiệm trên từng mét đường chúng ta đi. Hạnh phúc không nằm ở những điều vĩ đại xa xôi, hạnh phúc ẩn mình trong những niềm vui nhỏ bé, giản dị hàng ngày mà các người vẫn thường coi khinh và bỏ qua.

Đó là một buổi sáng thức dậy, thấy ánh nắng sớm mai chiếu qua khe cửa, sưởi ấm căn phòng nhỏ của mình.
Đã bao giờ bạn dừng lại một phút để cảm nhận hơi ấm ấy, để mỉm cười chào đón một ngày mới với lòng biết ơn vì mình vẫn còn sống, vẫn còn cơ hội để trải nghiệm cuộc đời này chưa? hay bạn lập tức vồ lấy chiếc điện thoại, nhíu mày trước những email công việc dồn dập, rồi vội vã lao vào nhà vệ sinh như một cái máy?

Đó là hương vị ấm áp, thơm nồng của tách cà phê sáng.
Đã bao giờ bạn thực sự uống một tách cà phê chưa? Hay bạn chỉ nuốt vội nó để lấy chất kích thích cho bộ não đang mệt mỏi hoạt động, mắt vẫn không rời khỏi màn hình laptop? Một tách cà phê thực sự là khi bạn ngửi thấy mùi thơm của hạt cà phê rang xay, cảm nhận vị đắng nhẹ nơi đầu lưỡi rồi dần chuyển sang vị ngọt dịu nơi cổ họng, nhìn những làn khói mỏng manh bay lên và tan biến vào không trung. Khoảnh khắc ấy, thế giới xung quanh như chậm lại, và bạn tìm thấy một khoảng lặng yên bình trong tâm hồn mình.

Đó là nụ cười trong trẻo, ngây thơ của đứa con thơ khi đón bạn trở về nhà sau một ngày làm việc mệt mỏi.
Khi đứa trẻ chạy đến, ôm chầm lấy chân bạn, gọi “bố ơi”, “mẹ ơi” với tất cả sự háo hức và tình yêu thương thuần khiết nhất. Lúc đó, bạn làm gì? Bạn có vứt bỏ mọi lo âu, bực dọc ngoài cánh cửa để ôm chặt con vào lòng, hít hà mùi sữa thơm trên tóc con, chơi đùa cùng con không? Hay bạn bực bội đẩy con ra vì mệt mỏi, bảo con đi chỗ khác chơi để bố mẹ yên, hoặc mắt vẫn dán vào điện thoại để giải quyết nốt công việc? Bạn có biết rằng tuổi thơ của con trôi qua nhanh lắm không? Chỉ chớp mắt một cái, đứa trẻ ấy sẽ lớn khôn, sẽ có thế giới riêng của nó, và bạn sẽ vĩnh viễn mất đi cơ hội được ôm ấp đứa con bé bỏng của mình trong lòng. Khi đó, dù bạn có bao nhiêu tiền, có địa vị cao đến đâu, bạn cũng không thể mua lại được một giây phút của tuổi thơ con.

Đó là bữa cơm gia đình đầm ấm, nơi mọi người cùng chia sẻ những câu chuyện vui buồn trong ngày.
Bát nước mắm tỏi ớt đỏ tươi, đĩa rau muống luộc xanh mướt, bát canh chua thanh mát… những món ăn giản dị ấy chứa đựng tình yêu thương vô bờ bến của người nấu. Khi cả gia đình quây quần bên mâm cơm, cùng gắp cho nhau những miếng ngon nhất, cùng cười đùa tán ngẫu về những chuyện lặt vặt trong xóm ngoài phố. Đó chính là thiên đường tại thế. Các người không cần phải lên Tây Phương cực lạc để tìm kiếm sự bình yên, nó ở ngay đây, dưới mái nhà ấm áp của các người, trong tiếng cười của những người thân yêu.

Đó là cảm giác dễ chịu khi được ngâm chân vào nước ấm sau một ngày dài di chuyển.
Cái nóng ấm lan tỏa từ lòng bàn chân lên khắp cơ thể, xoa dịu những nhức mỏi, dường như cuốn trôi đi mọi bụi bặm, mệt mỏi của một ngày dài bôn ba. Khi ấy, bạn nhắm mắt lại, thở phào một tiếng nhẹ nhõm. Đó là một niềm vui nhỏ, cực kỳ nhỏ, nhưng nó có thể mang lại cho bạn một sự thư thái kỳ diệu mà không một spa sang trọng nào có thể thay thế được nếu tâm trí bạn vẫn đang bận rộn lo âu.

Đó là một buổi chiều lộng gió, bạn được ngồi dưới bóng một cây cổ thụ, lắng nghe tiếng lá xào xạc, tiếng chim lích chích chuyền cành.
Bạn không phải nghĩ về quá khứ, không phải lo lắng về tương lai. Bạn chỉ ở đó, hòa mình vào thiên nhiên, cảm nhận mình là một phần của dòng chảy sự sống vĩ đại và bao dung. Bạn nhận ra rằng vũ trụ này thật đẹp, và bạn thật may mắn khi được có mặt ở đây để chứng kiến vẻ đẹp ấy.

Hỡi các người, những con người đang mải miết chạy theo những điều vĩ đại, hãy dừng lại một chút và tự hỏi mình: Mục đích cuối cùng của tất cả những nỗ lực, những hy sinh, những tranh đấu của các người là gì? Chẳng phải là để có được sự hạnh phúc, bình yên và tự do sao?

Nhưng nếu các người cứ liên tục trì hoãn hạnh phúc của mình để chờ đợi một tương lai vĩ đại nào đó, thì các người đang phạm phải một sai lầm chết người. Tương lai ấy có thể sẽ không bao giờ đến. Và ngay cả khi nó đến, các người cũng đã mất đi khả năng cảm nhận hạnh phúc rồi. Giống như một người đã quen ăn những đồ ăn tẩm ướp quá nhiều hóa chất, vị giác của họ sẽ bị tàn phá, họ không còn khả năng cảm nhận được vị ngọt thanh khiết của một bát nước lọc hay một củ khoai lang luộc nữa. Nếu bạn không biết cách hạnh phúc với những niềm vui nhỏ bé hàng ngày, bạn sẽ không bao giờ có thể hạnh phúc với những thành công lớn lao. Khi đạt được đỉnh cao này, bạn sẽ lập tức nhìn thấy một đỉnh cao khác cao hơn, và bạn lại tiếp tục lao vào cuộc đua không có hồi kết, trở thành nô lệ của chính những ham muốn của mình.

Trư Bát Giới ta, suốt đời bị coi là kẻ phàm phu, nhưng ta tự hào vì ta là kẻ biết sống nhất trong bốn thầy trò. Ta không có lòng đại từ đại bi cứu khổ cứu nạn của Sư phụ, ta tự biết mình không gánh nổi cái gánh nặng ấy. Ta không có chí khí ngút trời, trừ ma diệt quỷ của Đại sư huynh, ta tự biết mình không đủ bản lĩnh và sự dũng cảm ấy. Ta không có sự cam chịu, nhẫn nhục vô điều kiện của Sa sư đệ, ta tự biết mình vẫn còn những cảm xúc, những ham muốn rất đỗi con người. Ta chỉ là Trư Bát Giới, một gã thèm ăn, thèm ngủ, yêu cái đẹp, trân trọng gia đình và những niềm vui dung dị của cuộc sống thường nhật.

Nhưng chính vì ta chấp nhận bản thân mình như thế, nên ta là người ít đau khổ nhất trên con đường thỉnh kinh đầy gian khổ ấy. Khi gặp khó khăn, ta không dằn vặt bản thân như Sư phụ, ta tìm cách giải quyết thực tế nhất, dẫu đó có là việc đòi chia hành lý để trở về Cao Lão Trang. Ít ra, ta dám đối diện với ham muốn thật sự của mình, không giả dối, không màu mè. Khi bị yêu quái bắt, ta không quá lo lắng, ta nghĩ bụng: “Cùng lắm là chết, trước khi chết cũng phải ngủ một giấc cho khỏe cái đã”. Sự lạc quan, thực tế của ta nhiều lần đã kéo cả đoàn thỉnh kinh ra khỏi bầu không khí u ám, căng thẳng. Ta là chất keo kết dính, là yếu tố con người nhất giúp cho hành trình thỉnh kinh ấy không trở thành một chuyến đi lạnh lẽo, khô khan của những vị thánh nhân.

Các người có biết vì sao Phật Tổ lại phong cho ta làm Tịnh Đàn Sứ Giả không? Người ta thường nghĩ đó là một chức danh thấp kém, chỉ là kẻ đi dọn bàn thờ, ăn đồ thừa của thiên hạ. Nhưng đó lại là sự thấu hiểu sâu sắc của Phật Tổ dành cho ta. Tịnh Đàn Sứ Giả là vị thần quản lý việc cúng tế của chúng sinh khắp nơi. Người ta dâng cúng hoa quả, bánh trái ngon ngọt nhất lên ban thờ, và nhiệm vụ của ta là thưởng thức chúng, mang lại sự chứng giám cho lòng thành của chúng sinh.

Phật Tổ biết ta thích ăn ngon, thích sự vui vẻ, nên Ngài đã trao cho ta công việc phù hợp nhất với bản năng và năng lực của ta. Ngài không bắt ta phải trở thành một vị Phật ngồi im trên tòa sen ngắm nhìn nhân gian một cách lạnh lùng. Ngài cho ta được tiếp tục gắn bó với những niềm vui giản dị của cõi trần, được hòa mình vào dòng chảy cuộc sống của chúng sinh. Đó chẳng phải là sự từ bi và thấu hiểu vĩ đại nhất sao?

Hôm nay, ta viết những dòng này không phải để khuyên các người từ bỏ mọi hoài bão, buông xuôi cuộc sống và trở thành những kẻ lười biếng, chỉ biết ăn và ngủ như ta. Không, thế giới này cần những Tôn Ngộ Không để chiến đấu chống lại cái ác, cần những Đường Tam Tạng để dẫn dắt niềm tin và lý tưởng, cần những Sa Tăng để âm thầm gánh vác những công việc nặng nhọc.

Nhưng, thế giới này cũng cực kỳ cần những Trư Bát Giới.

Cần những con người biết dừng lại để thở, biết mỉm cười trước một nhành hoa, biết trân trọng bữa cơm gia đình ấm áp, biết yêu thương bản thân với tất cả những khuyết điểm vốn có. Hãy bớt đi một chút sự vĩ đại giả tạo để thêm vào một chút sự chân thật giản đơn. Hãy bớt đi một chút những lo âu về tương lai xa xôi để sống trọn vẹn hơn với những phút giây hiện tại.

Nếu bạn đang mệt mỏi rã rời trong cuộc đua cơm áo gạo tiền, hãy cho phép mình được dừng lại một chút. Hãy bước ra ban công, hít một hơi thật sâu làn gió mát của buổi đêm. Hãy tắt chiếc điện thoại di động trong vài tiếng đồng hồ để ngồi trò chuyện, cười đùa cùng những người thân yêu. Hãy nấu một bữa ăn thật ngon, nhâm nhi nó một cách chậm rãi và cảm nhận vị ngọt lành của cuộc sống. Hãy ôm người bạn đời của mình thật chặt và nói lời cảm ơn vì họ đã luôn đồng hành cùng bạn qua những giông bão cuộc đời.

Đừng để đến khi mái tóc đã bạc phơ, chân mỏi gối chùn, khi nhìn lại cuộc đời chỉ thấy một chuỗi dài những ngày tháng làm việc mệt mỏi, những cuộc họp căng thẳng và những con số vô hồn trên tài khoản ngân hàng, mà không có lấy một ký ức ấm áp, một niềm vui giản dị nào để sưởi ấm tâm hồn. Lúc đó, bạn sẽ nhận ra rằng mình đã thắng một cuộc đua vĩ đại, nhưng đã thua cả một kiếp nhân sinh.

Hãy nhớ lấy lời của gã họ Trư này: Người ta hay chạy theo cái lớn lao, nhưng quên đi niềm vui nhỏ. Đừng làm kẻ khờ khạo đi tìm kiếm hào quang lấp lánh của những ngôi sao xa xôi mà dẫm nát đóa hoa tươi thắm đang nở ngay dưới chân mình. Hạnh phúc chân thật nhất, bền vững nhất luôn được dệt nên từ những sợi chỉ của những niềm vui giản dị hàng ngày.

Bây giờ, trăng đã lên cao, gió mát rượi đang thổi qua kẽ lá. Bát cháo hành nóng hổi của ta đang đợi trên bàn, và một giấc ngủ ngon không mộng mị đang vẫy gọi. Ta đi đây. Còn các người, hãy tự chọn cho mình một cách sống: tiếp tục chạy điên cuồng theo những ảo ảnh vĩ đại, hay dừng lại và bắt đầu học cách tận hưởng những niềm vui nhỏ bé của cuộc đời từ chính giây phút này?

Quyết định nằm ở các người, những Ngộ Không và Đường Tăng của thời hiện đại ạ. Hãy để gã Ngộ Năng này được chúc các người có một bữa tối thật ngon miệng bên gia đình, và một giấc ngủ thật sâu, thật bình yên đêm nay. Chào thân ái và quyết thắng, ta đi ăn cháo và đi ngủ đây!

#tayduky #tru_ngo_nang #trietlysong #baihoctayduky #trubatgioi