BÀI HỌC TÂY DU KÝ – SA NGỘ TỊNH: KHÔNG TRANH GIÀNH, TỰ KHÁC AN ỔN

Giữa cõi nhân sinh muôn hình vạn trạng và hành trình tu hành gian khổ, sự tĩnh lặng cùng trí tuệ không tranh giành chính là bến đỗ vững chắc nhất giúp con người vượt qua mọi giông bão, tìm lại sự an yên bản ngã.

Người đời khi nhắc đến chuyến thỉnh kinh năm xưa thường chỉ mãi trầm ồ trước bảy mươi hai phép biến hóa thần thông của Đại sư huynh Sun Wukong, mỉm cười trước sự hỷ nộ ái ố rất đỗi trần thế của Nhị sư huynh Zhu Bajie, hoặc kính cẩn nghiêng mình trước tấm lòng từ bi kiên định của Sư phụ Tang Sanzang. Còn ta, Sa Ngộ Tịnh, kẻ gánh hành lý đi ở phía sau cùng, lặng lẽ bước qua tám mươi mốt kiếp nạn mà hiếm khi cất lời, lại chỉ được nhớ đến như một cái bóng mờ nhạt. Nhưng người ta đâu biết rằng, trong một đoàn người đi thỉnh kinh đại diện cho năm căn, năm tâm thức của một con người, ta chính là cái Tâm Tĩnh, là khoảng lặng sâu thẳm dưới đáy sông, nơi chứng kiến toàn bộ những sóng gió, nổi trôi, tranh giành và giải thoát. Hôm nay, khi đã ngồi trên tòa sen Kim Thân La Hán, nhìn lại chặng đường vạn dẫm trần ai đã qua, ta muốn kể cho các người nghe một câu chuyện khác, một góc nhìn từ đáy sâu của sự im lặng, về bài học nhân sinh và tu hành lớn nhất mà ta đã đánh đổi bằng cả máu, nước mắt và hàng trăm năm cô độc: Không tranh giành, tự khắc an ổn.

Trước khi trở thành Sa Ngộ Tịnh ngơ ngác gánh hành lý trên đường sang Tây Thiên, ta từng là Cuốn Liêm Đại Tướng ở điện Tiêu Phong, khoác áo giáp vàng, tay cầm Hàng Yêu Bảo Trượng, uy phong lẫm liệt, đứng ngay bên cạnh ngai vàng của Ngọc Hoàng Đại Đế. Ngày ấy, ta sống trong hào quang của quyền lực, của danh vọng và sự tranh giành ngầm nơi thượng giới. Ta luôn sống trong sự nơm nớp lo sợ, phải để ý từng ánh mắt, từng nụ cười của chư tiên, luôn nỗ lực tỏ ra vượt trội, luôn tranh giành từng chút ân sủng, từng vị trí đứng sao cho gần ngai vàng nhất. Ta đã tin rằng giá trị của bản thân nằm ở sự công nhận của kẻ khác, nằm ở chiếc đai ngọc và bộ giáp lấp lánh ta mang trên người. Nhưng rồi điều gì đã xảy ra? Chỉ vì một phút sẩy tay làm vỡ chiếc chén Lưu Ly trong hội Bàn Đào, toàn bộ cái gọi là giá trị, công danh, sự kính trọng mà ta tốn bao công sức tranh giành đã sụp đổ trong chớp mắt. Ta bị đánh tám mươi gậy, bãi chức, trục xuất xuống trần gian, và tệ hại hơn là mỗi bảy ngày phải chịu cảnh tám trăm tiệm kiếm đâm xuyên qua ngực.

Khoảnh khắc rơi từ tầng trời cao nhất xuống đáy sâu của sông Lưu Sa, ta mới bừng tỉnh nhận ra sự tàn nhẫn của những cuộc tranh giành. Chiếc chén Lưu Ly ấy đẹp đẽ, lộng lẫy nhưng mỏng manh biết bao, cũng giống như danh vọng, địa vị và cái Tôi của con người ở chốn trần gian. Khi người ta cố sức nắm giữ, cố sức tranh giành những thứ vô thường ấy, người ta chỉ đang tự xiết chặt sợi dây thòng lọng vào cổ mình. Càng muốn chứng tỏ, càng dễ tổn thương. Càng muốn vươn lên trên người khác, càng dễ bị quật ngã xuống đáy sâu tủi hổ. Nhát kiếm đâm xuyên qua ngực ta mỗi tuần không đau đớn bằng nhát kiếm của sự ngộ nhận về bản thân. Ta đã tranh giành điều gì suốt hàng trăm năm ở Thiên đình? Tranh giành một vị trí đứng để rồi khi vấp ngã, không một ai ngoảnh lại nhìn?

Sông Lưu Sa là nơi ta bắt đầu học bài học thứ hai, bài học của Nước. “Lưu Sa hà, chín khúc xoáy sâu, lông ngỗng cũng chìm, dải lụa cũng tan”. Đó là một dòng sông hung dữ, nơi không một sinh linh nào có thể tồn tại trên bề mặt. Ta đã sống ở đó như một con yêu quái hung tợn, mang trên cổ chuỗi hạt làm từ chín cái đầu sọ của những người tu hành đi qua đây. Chín cái đầu sọ ấy chính là chín kiếp trước của Sư phụ ta, những người đã mang tâm nguyện cao cả nhưng chưa đủ duyên, chưa đủ sự tĩnh lặng để vượt qua dòng sông của tâm trí. Trong những năm tháng đắm mình dưới đáy nước lạnh lẽo ấy, ngẫm nghĩ về nỗi đau của tám trăm thanh kiếm, ta bắt đầu quan sát nước. Nước là thứ mềm yếu nhất trên đời, nhưng cũng là thứ mạnh mẽ nhất. Nước không tranh giành vị trí cao, nó luôn chảy xuống chỗ thấp nhất. Nước nuôi dưỡng muôn loài nhưng không bao giờ đòi kể công. Nước gặp đá thì lách qua, gặp dòng cản thì tích tụ lại rồi tràn qua, chưa từng cùng chướng ngại vật tranh chấp hơn thua. Và chính nhờ việc học cách sống như nước, chịu đựng sự cô độc, chấp nhận ở nơi thấp nhất, tâm ta bắt đầu thôi không còn oán hận Thiên đình, thôi không còn nuối tiếc hào quang quá khứ. Ta nhận ra rằng, khi ta dừng việc tranh giành với số phận, nỗi đau của tám trăm thanh kiếm đâm qua ngực bỗng nhiên trở nên nhẹ nhàng hơn. Sự an ổn không đến từ việc hoàn cảnh xung quanh ta bình yên, mà đến từ việc tâm ta không còn gợn sóng tranh chấp với hoàn cảnh.

Rồi duyên lành cũng đến, Quan Âm Bồ Tát chỉ điểm, Bồ Tát ban cho ta cái tên Sa Ngộ Tịnh. “Ngộ Tịnh” nghĩa là giác ngộ sự thanh tĩnh. Lời dặn của Bồ Tát không phải là bảo ta hãy rèn luyện phép thuật cho cao cường để đánh bại yêu ma, mà là bảo ta hãy giữ cho tâm mình được tinh khiết, sạch sẽ, tĩnh lặng giữa chốn hồng trần cuồn cuộn sóng giông. Khi quy y theo Sư phụ Tang Sanzang, ta tự nguyện nhận lấy công việc nặng nhọc nhất, ít ai muốn làm nhất: gánh vác hành lý.

Hãy nhìn vào đoàn tàu bốn thầy trò chúng ta mà xem, đó chính là một bức tranh thu nhỏ của một đời người, một mô hình hoàn hảo của các trạng thái tâm thức trên đường tu hành.

Đại sư huynh Sun Wukong đại diện cho Tâm Trí, cho Bản Năng và Sự Tranh Đấu. Huynh ấy giỏi giang, bản lĩnh ngút trời, có bảy mươi hai phép biến hóa, một bước nhảy vọt mười vạn tám ngàn dặm. Nhưng Đại sư huynh lại mang nặng cái Tôi, cái tính hiếu thắng của một Tề Thiên Đại Thánh từng quậy phá Thiên cung. Huynh ấy luôn muốn chứng tỏ mình đúng, luôn muốn chiến thắng yêu ma, không chịu thua bất kỳ ai, dù là thần tiên hay Phật tổ. Chính vì cái sự “tranh” ấy – tranh đúng sai, tranh giỏi dở, tranh danh tiếng – mà Đại sư huynh phải mang trên đầu chiếc Vòng Kim Cô, phải chịu bao nhiêu lần Sư phụ đọc Chú Siết Đầu đến mức ôm đầu khóc lóc, đau đớn đến tận tâm cang. Mỗi lần huynh ấy tranh cãi với Sư phụ, mỗi lần huynh ấy muốn dùng bạo lực để giải quyết sự việc, chiếc vòng lại siết chặt lại. Đó chẳng phải là hình ảnh của con người trong cuộc sống sao? Càng giỏi giang, càng cậy tài, càng muốn chứng minh mình đúng thì cái vòng gông cùm của sự chấp niệm lại càng siết chặt lấy đầu óc ta, khiến ta đau đớn, quằn quại.

Nhị sư huynh Zhu Bajie lại đại diện cho Thân Thể, cho Dục Vọng và Sự Hưởng Thụ. Huynh ấy luôn tranh giành những thứ tầm thường nhất: tranh ăn phần nhiều hơn, tranh ngủ nhiều hơn, tranh sự chú ý của các cô gái đẹp, tranh sự bao nát của Sư phụ, và luôn muốn đùn đẩy công việc nặng nhọc cho kẻ khác. Nhị sư huynh sống trong sự tham lam, lười biếng và ghen tị. Huynh ấy ghen tị với tài năng của Đại sư huynh, ghen tị vì ta được Sư phụ khen ngợi. Chính vì cái sự “tranh” nhỏ nhặt, ích kỷ ấy mà Nhị sư huynh suốt đời bị mắc kẹt trong vòng lẩn quẩn của những giằng xé thấp hẹp, tâm trí lúc nào cũng bồn chồn, bất an, sợ chịu thiệt thòi, sợ thiếu ăn, sợ nguy hiểm. Huynh ấy chưa bao giờ thực sự có được một phút giây an lạc trọn vẹn, bởi vì tâm huynh ấy luôn bận rộn tính toán xem mình nhận được bao nhiêu và mất đi bao nhiêu.

Còn Sư phụ Tang Sanzang, người đại diện cho Lý Trí, cho Tín Ngưỡng và Ý Chí. Sư phụ từ bi, kiên định nhưng lại quá xơ cứng trong những giáo điều, quá chấp vào cái vương quốc lý tưởng của riêng mình. Người cũng đang tranh: tranh giành với sự cám dỗ của thế gian, tranh giành với nỗi sợ hãi của bản thân, tranh giành giữa cái Tâm Từ Bi vô điều kiện và sự Thực Tế phũ phàng của thế giới yêu ma. Sư phụ luôn u uất, luôn rơi lệ, luôn sống trong sự phập phồng lo sợ mỗi khi rơi vào hang hùm miệng cọp.

Còn ta, Sa Ngộ Tịnh, ta có gì? Ta không có bảy mươi hai phép thuật của Đại sư huynh, không có ba mươi sáu phép biến hóa và sự ứng biến linh hoạt của Nhị sư huynh, cũng không có xuất thân cao quý, kinh thư thuộc lòng như Sư phụ. Ta chỉ là một kẻ mang khuôn mặt dữ tợn, vai gánh hai thúng hành lý nặng trịch, lặng lẽ đi ở phía sau. Nhưng ta lại là người duy nhất trong đoàn không bao giờ tranh giành bất cứ điều gì.

Ta không tranh công. Mỗi khi đánh thắng yêu ma, Đại sư huynh là người vung gậy Như Ý tung hoành, Nhị sư huynh là người xông vào hớt vớt, còn ta đứng ở phía sau bảo vệ Sư phụ và hành lý. Khi chiến thắng, người đời tung hô Đại sư huynh, Nhị sư huynh tranh phần kể công để được ăn ngon, ta chỉ lặng lẽ dắt ngựa, tìm chỗ nghỉ ngơi cho Sư phụ, chăm sóc gánh hàng. Ta không cảm thấy tức giận hay thiệt thòi. Tại sao phải tranh công khi mục đích cuối cùng của chúng ta là đến được Tây Thiên chứ không phải là thu thập lời khen ngợi của thế gian? Công ơn hay danh tiếng chỉ như mây khói thoảng qua, người ta tung hô bạn hôm nay, ngày mai có thể phỉ báng bạn. Nếu tâm bạn lệ thuộc vào lời khen của người khác, bạn đã biến mình thành nô lệ của họ.

Ta không tranh đúng sai. Đã bao nhiêu lần trên đường thỉnh kinh, Đại sư huynh và Sư phụ xảy ra bất đồng sâu sắc? Đại sư huynh dùng Hỏa Nhãn Kim Tinh nhìn thấu yêu ma, ra tay tiêu diệt; Sư phụ dùng đôi mắt thịt từ bi nhân hậu nhìn ra người tốt, cho rằng Đại sư huynh sát sinh vô độ. Hai người cãi nhau gay gắt, người thì đòi bỏ về Hoa Quả Sơn, người thì niệm Chú Siết Đầu xua đuổi học trò. Nhị sư huynh thì nhảy vào xiểm nịnh, đâm thọc, làm cho ngọn lửa giận dữ càng thêm bùng cháy. Những lúc ấy, ta làm gì? Ta không đứng về bên nào để kích động tranh cãi. Ta không cãi lý với Sư phụ vì biết Sư phụ đang bị chấp vào tướng từ bi; ta cũng không ngăn cản Đại sư huynh vì biết huynh ấy đang bị chấp vào cái Lý đúng sai của mình. Ta lặng lẽ đứng giữa, làm chiếc cầu nối, xoa dịu những cơn giận, giữ cho đoàn người không bị tan rã. Ta hiểu rằng, trong thế gian này, đúng và sai nhiều khi chỉ là hai mặt của một đồng xu, phụ thuộc vào góc nhìn và tầm mắt của mỗi người. Tranh cãi đúng sai đến cùng chỉ mang lại sự tổn thương và rạn nứt. Người thông thái không phải là người thắng trong mọi cuộc tranh cãi, mà là người biết khi nào nên dừng lại để giữ gìn sự hòa hợp.

Ta không tranh sự nhàn nhã. Gánh hành lý trên vai ta nặng trăm cân, chứa đựng biết bao vật dụng, từ kinh sách, y bát cho đến quần áo, lương thực. Đó là một gánh nặng thể xác đè lên vai ta qua hàng ngàn dặm đường dài, qua núi cao vực sâu, qua sa mạc nắng cháy hay tuyết phủ lạnh giá. Nhị sư huynh từng nhiều lần phàn nàn, muốn đùn đẩy gánh hàng ấy, muốn chia nhỏ nó ra, hay đòi bán đi để chia tiền về quê. Nhưng ta chưa từng một lời than van. Ta tiếp nhận gánh nặng ấy như một phần sứ mệnh của mình. Và bạn biết không, chính trong quá trình gánh vác nặng nhọc ấy, ta lại tìm thấy sự tu hành sâu sắc nhất. Khi vai bạn mang nặng, chân bạn phải bước thật vững. Khi tâm bạn chú tâm vào từng bước đi để giữ cho gánh hàng không bị nghiêng đổ, bạn không còn thời gian để nhàn rỗi sinh nông nổi, không còn trí óc để mơ tưởng vớ vẩn hay sinh lòng đố kỵ. Gánh nặng hành lý đối với kẻ khác là sự trừng phạt, nhưng đối với ta, nó lại là một công cụ thiền định. Nó giúp ta cắm rễ sâu vào thực tại, giúp đôi chân ta trở nên vững chãi, giúp tâm trí ta trở nên kiên định.

Hãy suy ngẫm về hai chữ “An Ổn”. Con người chốn trần gian luôn đi tìm sự an ổn. Họ xây những ngôi nhà thật to, tích lũy thật nhiều tiền bạc, cố gắng giành lấy những vị trí thật cao trong xã hội, tìm kiếm những mối quan hệ rộng lớn… họ tin rằng những thứ đó sẽ mang lại cho họ sự an toàn. Nhưng sự thật là gì? Nhà to đến đâu cũng có thể sụp đổ trong một trận động đất; tiền bạc nhiều đến đâu cũng có thể tan biến trong một biến cố; vị trí cao đến đâu rồi cũng có ngày phải về hưu hoặc bị người khác thay thế. Càng sở hữu nhiều, con người lại càng sợ hãi sự mất mát. Càng tranh giành để có được nhiều, tâm con người lại càng bất an, lo lắng.

Sự an ổn thực sự không đến từ những thứ bên ngoài mà ta chiếm đoạt được, mà nó xuất phát từ sự bình yên bên trong tâm hồn khi ta biết buông bỏ sự tranh giành.

• Khi bạn không tranh giành vị trí với ai, không ai có thể đẩy bạn xuống.
• Khi bạn không tranh giành danh tiếng với ai, không ai có thể làm tổn thương uy tín của bạn.
• Khi bạn không tranh giành đúng sai với ai, sự vô minh của người khác không thể làm vẩn đục tâm trí bạn.
• Khi bạn không tranh giành lợi ích với ai, bạn thoát khỏi sự ràng buộc của lòng tham và sự sợ hãi.

Nhìn lại hành trình đi thỉnh kinh, yêu ma quỷ quái trỗi dậy khắp nơi, hung tợn và nham hiểm. Nhưng hãy nhìn kỹ xem, yêu ma thường tấn công vào đâu? Chúng tấn công vào sự kiêu ngạo của Sun Wukong, dụ dỗ huynh ấy vào những cuộc đọ sức liều lĩnh. Chúng tấn công vào lòng tham ăn, mê sắc của Zhu Bajie, biến huynh ấy thành trò cười và con mồi dễ dàng. Chúng tấn công vào sự nhẹ dạ cả tin, sự thương hại mù quáng của Tang Sanzang. Rất hiếm khi yêu ma có thể bắt được ta bằng những cái bẫy tâm lý ấy. Tại sao? Vì ta không có ham muốn để chúng khai thác. Ta không thèm khát quyền lực, không thèm khát sắc đẹp, không thèm khát sự tung hô. Ta chỉ là một khoảng trống tĩnh lặng. Và trước một khoảng trống tĩnh lặng, mọi vũ khí sắc bén nhất của kẻ thù đều trở nên vô dụng. Đó chính là sức mạnh tối thượng của sự không tranh giành.

Trong nghệ thuật sống và tu hành, “Không tranh” hoàn toàn không đồng nghĩa với sự yếu đuối, đớn hèn hay thụ động chối bỏ trách nhiệm. Đây là một sự ngộ nhận vô cùng lớn mà người đời thường mắc phải. Họ nhìn ta lặng lẽ, nghĩ ta ngu ngốc, bất tài, chỉ biết vâng lời. Nhưng họ đâu biết rằng, để không tranh giành khi mình có đủ khả năng tranh giành, điều đó đòi hỏi một nội lực mãnh liệt và một sự tự chủ phi thường.

Cây trượng Hàng Yêu của ta nặng tám trăm cân, do chính Lỗ Ban chế tạo từ cây ngọc quế trên cung Hằng Nga, được luyện qua bao ngàn năm, uy lực không kém gì gậy Như Ý của Đại sư huynh. Phép thuật của ta, tuy không biến hóa khôn lường, nhưng sức mạnh chiến đấu dưới nước của ta đến cả Đại sư huynh cũng phải e dè. Ta có đủ sức mạnh để đánh bại nhiều loài yêu ma, ta có đủ khả năng để xông lên phía trước tranh giành vạn hào quang. Nhưng ta đã chọn lùi lại.

Sự lùi lại của ta là sự lựa chọn của trí tuệ, chứ không phải sự chùn bước của kẻ yếu đuối. Đó là cái mà đạo gia gọi là “Vô vi mà không gì không làm được”, cái mà Phật gia gọi là “Vô ngã, vô chấp”. Người yếu đuối không tranh vì họ không có khả năng tranh; còn người trí tuệ không tranh vì họ hiểu rõ bản chất vô thường của mọi cuộc tranh chấp trên đời. Người biết nhường bước là người nắm giữ thế chủ động cao nhất. Giống như một dòng sông, khi nó hạ thấp mình xuống, mọi dòng suối nhỏ đều tự động đổ về nó. Sự khiêm nhường và không tranh giành chính là cái đại dương rộng lớn có thể thu nhận muôn vàn dòng nước.

Bài học này không chỉ dành riêng cho những kẻ khoác áo cà sa đi tìm kinh Phật, mà nó chính là liều thuốc chữa lành cho toàn bộ cõi nhân sinh đang chìm ngập trong đau khổ, căng thẳng và khủng hoảng hôm nay.

Các người hãy nhìn lại cuộc sống hiện đại của chính mình xem. Chẳng phải các người đang sống trong một cuộc đua nghẹt thở không có hồi kết sao? Ngay từ khi còn là những đứa trẻ, các người đã bị cuốn vào cuộc tranh giành điểm số, tranh giành sự chú ý của cha mẹ, thầy cô. Khi trưởng thành, các người lại lao vào cuộc tranh giành tấm bằng, tranh giành công việc, tranh giành chiếc ghế quản lý, tranh giành từng mét đất, từng chiếc xe sang, từng lượt yêu thích trên mạng xã hội. Các người tranh giành cả những điều nhỏ nhặt nhất: ai đúng ai sai trong một cuộc tranh luận trên mạng, ai có phong cách sống đẳng cấp hơn, ai hạnh phúc hơn…

Và kết quả của những cuộc tranh giành liên miên đó là gì? Là sự kiệt sức. Là những căn bệnh tâm lý, là chứng trầm cảm, lo âu, mất ngủ. Là những gia đình tan vỡ chỉ vì vợ chồng tranh nhau cái Ego, tranh nhau xem ai là người gánh vác nhiều hơn, ai phải lắng nghe ai. Là những tình bạn sứt mẻ chỉ vì ghen tị với thành công của nhau. Các người giành được chiến thắng trong một cuộc tranh luận, nhưng lại mất đi một người bạn. Các người giành được một vị trí cao hơn, nhưng lại mất đi sức khỏe và những đêm ngủ ngon giấc. Các người tích lũy được nhiều tài sản, nhưng lại sống trong sự nghi ngờ và sợ hãi bị cướp mất.

Các người đang sống giống như Cuốn Liêm Đại Tướng năm xưa, cố sức nâng niu chiếc chén Lưu Ly lộng lẫy, để rồi sống trong phập phồng lo sợ nó vỡ, và khi nó vỡ thì toàn bộ thế giới của các người cũng sụp đổ theo.

Vậy thì, làm thế nào để tìm thấy sự an ổn giữa chốn dòng đời vội vã ấy?

Hãy học cách làm Sa Ngộ Tịnh. Hãy học cách buông bỏ bớt những cuộc tranh giành không cần thiết.

Thứ nhất, hãy học cách dừng tranh giành về mặt Danh Tiếng. Hãy chấp nhận rằng mình không cần phải là người nổi bật nhất, giỏi nhất, hay được nhiều người biết đến nhất trong mọi căn phòng bạn bước vào. Giá trị của bạn không phụ thuộc vào số lượng người tung hô bạn, cũng không giảm đi nếu người khác không nhận ra tài năng của bạn. Khi bạn làm một việc tốt, hãy làm nó trong sự tĩnh lặng, như cách ta dắt ngựa qua những con đường hẻm núi mà không cần ai ghi hình, chụp ảnh. Sự hài lòng nội tại mới là thứ ánh sáng bền vững nhất, chứ không phải ánh hào quang phản chiếu từ đôi mắt của người đời.

Thứ hai, hãy học cách dừng tranh giành về mặt Đúng Sai. Trong quan hệ giữa người với người, đặc biệt là với những người thân yêu, hãy tự hỏi mình câu hỏi này: “Ta muốn mình Đúng, hay ta muốn mình Hạnh Phúc?”. Rất nhiều khi, việc chứng minh người khác sai chỉ thỏa mãn cái Ego độc hại của bạn trong chốc lát, nhưng lại để lại một vết thương sâu sắc trong lòng đối phương. Hãy biết mỉm cười và lắng nghe, ngay cả khi người khác có những góc nhìn khác biệt hoặc thiển cận. Giống như ta năm xưa, nghe Nhị sư huynh cãi bừa, nghe Sư phụ trách nhầm, ta chỉ nhẹ nhàng mỉm cười, làm tốt phần việc của mình, bởi vì ta biết thời gian và kết quả cuối cùng sẽ là câu trả lời chính xác nhất. Truth needs no defense – Sự thật không cần phải gân cổ lên để bảo vệ.

Thứ ba, hãy học cách dừng tranh giành về mặt Hưởng Thụ. Hãy giảm bớt những mong cầu, đòi hỏi của bản thân đối với cuộc sống. Khi bạn bớt đòi hỏi thế giới phải phục vụ mình, bạn sẽ thấy mọi thứ mình nhận được đều là một món quà. Nhị sư huynh Bajie luôn thấy khổ sở vì huynh ấy đòi hỏi phải được ăn ngon, ngủ ấm, được đối xử như một vị khách quý. Còn ta, một ngụm nước suối mát, một củ khoai nướng, một chỗ ngủ che được sương gió dưới gốc cây cũng đủ để ta cảm thấy biết ơn và hạnh phúc. Sự an ổn nằm ở chỗ biết đủ (Tri túc). Kẻ biết đủ là kẻ giàu có nhất, bởi vì họ không còn bị lòng tham chi phối, không cần phải lao vào những cuộc tranh giành xâu xé tài nguyên với người khác.

Thứ tư, hãy học cách coi Gánh Nặng là Luyện Tâm. Trong cuộc sống, ai cũng có những gánh nặng của riêng mình: gánh nặng tài chính, gánh nặng chăm sóc cha mẹ già, con trẻ, gánh nặng công việc… Đừng nhìn những gánh nặng đó với thái độ oán giận hay so sánh bản thân với những người có vẻ như đang sống nhàn nhã hơn bạn. Hãy tiếp nhận gánh nặng đó với một tâm thái chủ động, coi đó là cái gánh hành lý đi Tây Thiên của riêng bạn. Chính việc gánh vác trách nhiệm đó một cách bền bỉ, không than van sẽ giúp bạn rèn luyện được sự dẻo dai, kiên cường, và giúp bạn đứng vững trước những cơn bão lớn của cuộc đời. Một người chưa từng gánh nặng sẽ giống như cây mọc trên đất xốp, chỉ cần một cơn gió nhẹ là gãy đổ; còn người đã quen gánh nặng sẽ giống như cây cổ thụ cắm rễ sâu vào lòng đất, gió lớn đến đâu cũng chỉ làm nó rung ráo lá mà thôi.

Nhìn lại hành trình tu hành, khi bốn thầy trò chúng ta bước lên tòa sen ở Linh Sơn, Phật Tổ Như Lai đã phong cho từng người những danh hiệu phù hợp với tâm thức của họ. Đại sư huynh trở thành Đấu Chiến Thắng Phật, Nhị sư huynh trở thành Tịnh Đàn Sứ Giả, Sư phụ trở thành Chiên Đàn Công Đức Phật, còn ta trở thành Kim Thân La Hán.

Nhiều người thở dài thay cho ta, họ bảo vị trí Kim Thân La Hán là thấp nhất trong số bốn thầy trò, rằng ta đã chịu bao nhiêu gian khổ, gánh vác bao nhiêu nặng nhọc mà cuối cùng lại nhận được danh hiệu khiêm tốn như vậy. Họ lại dùng cái tâm tranh giành của trần gian để đo lường cảnh giới của chư Phật!

Họ đâu hiểu rằng, đối với ta, danh hiệu La Hán hay Phật, cao hay thấp, lấp lánh hay bình dị, chẳng có chút khác biệt nào. Bản thân việc ta hoàn thành chặng đường, tâm ta hoàn toàn thanh tĩnh, không còn bị xáo động bởi bất kỳ phiền não, đố kỵ hay oán hận nào – đó mới chính là Tòa Sen thật sự của ta. Sự an ổn tuyệt đối trong tâm trí chính là phần thưởng lớn nhất, quý giá nhất mà không một danh hiệu hay vị trí nào có thể so sánh được. “Kim Thân” không phải là bộ giáp vàng bằng kim loại ta từng mặc ở Thiên đình, mà là một tâm hồn đã được tôi luyện qua gian khổ, trở nên trong sạch, cứng cỏi như kim cương, không bị tổn thương bởi bất kỳ sự tranh giành hay vô thường nào của thế gian.

Ta nhớ những buổi chiều tà trên sa mạc Mạc Bắc, khi gió cát thổi bay cuồn cuộn, bầu trời nhuộm một màu đỏ thẫm như máu. Đại sư huynh đi trước dò đường, Nhị sư huynh cằn nhằn dắt ngựa cho Sư phụ, còn ta lặng lẽ bước đi ở phía sau. Tiếng chuông dắt ngựa vang lên từng tiếng “keng, keng” thong thả giữa không gian bao la, cô quạnh. Khoảnh khắc đó, khi vai gánh nặng đường xa, chân bước đều trên cát nóng, tâm ta hoàn toàn vắng lặng. Không có quá khứ Thiên đình lẫy lừng, không có tương lai Tây Thiên xa xôi, không có oán hận tám trăm thanh kiếm, không có khao khát chứng tỏ bản thân. Chỉ có bước chân này, hơi thở này, và con đường này. Đó chính là khoảnh khắc ta chạm vào An Ổn. Đó chính là Tây Thiên ngay dưới chân mình.

Hỡi những con người đang chới với giữa dòng sông Lưu Sa của cuộc đời đầy biến động! Các người đang mải mê tranh giành điều gì? Các người đang gân cổ lên để chứng minh điều gì? Các người đang tốn bao nhiêu năng lượng để giữ lấy những chiếc chén Lưu Ly mỏng manh có thể vỡ bất cứ lúc nào?

Hãy thử dừng lại một chút. Hãy thử lùi lại một bước. Hãy thử hạ cái Ego của mình xuống. Hãy thử nhường phần thắng cho người khác trong một cuộc tranh luận vô bổ. Hãy thử mỉm cười nhận lấy phần việc nặng nhọc hơn mà không đòi hỏi kể công. Hãy thử làm một Sa Ngộ Tịnh trong chính gia đình, trong chính cơ quan, trong chính cộng đồng của các người.

Bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy rằng, khi bạn thôi không còn tranh giành, thế giới xung quanh bạn bỗng nhiên trở nên dịu dàng đến lạ kỳ. Những kẻ muốn gây chiến với bạn sẽ mất đi mục tiêu vì bạn không đáp trả. Những áp lực đè nặng lên tâm trí bạn sẽ tự động tan biến vì bạn không còn bám chấp vào kết quả. Bạn sẽ bắt đầu cảm nhận được làn gió mát lành của sự tự do, sẽ thấy bầu trời trong xanh hơn, sẽ ngủ những giấc ngủ sâu không mộng mị, và sẽ nhìn người khác bằng đôi mắt từ bi, bao dung hơn.

Sóng gió của cuộc đời vốn dĩ chưa từng dừng lại. Dòng sông Lưu Sa của chốn hồng trần vẫn sẽ tiếp tục cuộn chảy hung dữ, cuốn trôi biết bao danh vọng, tiền tài và những cuộc đời đam mê tranh đấu. Nhưng nếu bạn biết học cách của nước – mềm mại, khiêm nhường, luôn ở vị trí thấp nhất và không tranh giành với bất kỳ ai – bạn sẽ không bao giờ bị chìm đắm. Bạn sẽ thong dong lướt qua mọi giông bão, bước đi từng bước vững chãi trên con đường tu hành của chính mình, và nhận ra rằng: An ổn chưa bao giờ là một điểm đến ở xa xôi, nó đã ở ngay đây, trong chính cái tâm không tranh giành của bạn.

#TayDuKy #SaNgoTinh #BaiHocNhanSinh #AnOn #KhongTranhGianh