Skip to content
OGSM TRONG DOANH NGHIEP: CAC CAU HOI GOI Y KHI VIET OBJECTIVE: “CHÚNG TA MUỐN TRỞ THÀNH AI? MUỐN TẠO TÁC ĐỘNG GÌ?”
Chào cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam,
Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà sự thay đổi diễn ra với tốc độ chóng mặt, nơi mà mỗi quyết định chiến lược có thể định hình tương lai của cả một tổ chức. Trong bối cảnh đó, việc xác định rõ ràng phương hướng và mục tiêu trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. OGSM là một khung khổ mạnh mẽ, mang lại sự rõ ràng và tập trung cho mọi hoạt động, từ cấp cao nhất đến từng phòng ban nhỏ nhất. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau đi sâu vào một phần cốt lõi của OGSM: Objective (Mục tiêu), và đặc biệt là hai câu hỏi nền tảng nhưng vô cùng sâu sắc khi xây dựng Objective: “Chúng ta muốn trở thành ai?” và “Chúng ta muốn tạo tác động gì?”. Đây không chỉ là những câu hỏi đơn thuần, mà là kim chỉ nam để chúng ta định hình bản sắc, giá trị và sứ mệnh dài hạn của doanh nghiệp. Nắm vững và trả lời thấu đáo hai câu hỏi này sẽ là bước đệm vững chắc cho bất kỳ nỗ lực tái cấu trúc hay cải thiện vận hành nào mà doanh nghiệp đang theo đuổi.
Thường thì, khi bắt đầu xây dựng Objective cho doanh nghiệp, chúng ta có thể dễ dàng bị cuốn vào những con số, những mục tiêu tài chính ngắn hạn hay những chỉ số tăng trưởng tức thời. Điều đó không sai, nhưng nó chỉ là một phần của bức tranh. Một Objective thực sự mạnh mẽ, có khả năng truyền cảm hứng và dẫn dắt toàn bộ tổ chức, phải bắt nguồn từ một tầm nhìn sâu sắc hơn, một sự thấu hiểu rõ ràng về bản chất cốt lõi của doanh nghiệp và giá trị mà nó muốn mang lại cho thế giới. Khi chúng ta không dành đủ thời gian và tâm huyết để suy nghĩ thấu đáo về “Chúng ta muốn trở thành ai?” và “Chúng ta muốn tạo tác động gì?”, các Objective được đặt ra dễ trở nên chung chung, thiếu sự kết nối, hoặc tệ hơn là bị lạc lối giữa muôn vàn chiến thuật mà không có một định hướng chiến lược rõ ràng.
Hãy cùng phân tích câu hỏi đầu tiên: “Chúng ta muốn trở thành ai?”. Câu hỏi này không chỉ đơn thuần là việc mô tả loại hình kinh doanh hay sản phẩm dịch vụ mà bạn cung cấp. Nó đi sâu hơn vào bản sắc, DNA của doanh nghiệp. Bạn muốn doanh nghiệp mình được nhìn nhận như thế nào trong mắt khách hàng, đối tác, nhân viên và cả cộng đồng? Có phải là một nhà đổi mới tiên phong, luôn dẫn đầu xu hướng công nghệ? Hay là một người cung cấp dịch vụ tận tâm, mang lại trải nghiệm khách hàng vượt trội và sự an tâm tuyệt đối? Hoặc có lẽ là một thương hiệu uy tín, bền vững, luôn đặt chất lượng sản phẩm và đạo đức kinh doanh lên hàng đầu? Một số doanh nghiệp có thể muốn trở thành một nhà tuyển dụng lý tưởng, nơi mà tài năng được nuôi dưỡng và phát triển tối đa, nơi mà văn hóa doanh nghiệp là hình mẫu cho các tổ chức khác. Việc xác định rõ “chúng ta muốn trở thành ai” là nền tảng để xây dựng một văn hóa doanh nghiệp mạnh mẽ, định hình các quyết định tuyển dụng, đào tạo, phát triển sản phẩm và cả cách bạn giao tiếp với thị trường.
Vấn đề thường gặp ở đây là nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp hoặc đang trong giai đoạn phát triển nhanh, thường tập trung vào “chúng ta đang làm gì” hơn là “chúng ta muốn trở thành ai”. Họ có thể giỏi trong việc mô tả sản phẩm, quy trình, công nghệ của mình, nhưng lại gặp khó khăn khi phải định nghĩa bản thân ở một cấp độ sâu sắc hơn. Sự thiếu rõ ràng này dẫn đến việc các phòng ban hoạt động rời rạc, không có một sợi dây xuyên suốt về mục đích và giá trị. Đội ngũ marketing có thể quảng bá một hình ảnh khác với thực tế vận hành, đội ngũ nhân sự không biết rõ cần tuyển dụng những người có phẩm chất nào để phù hợp với bản sắc doanh nghiệp mong muốn, và đội ngũ lãnh đạo có thể đưa ra các quyết định chiến lược mâu thuẫn lẫn nhau. Chẳng hạn, một doanh nghiệp tuyên bố muốn trở thành “người tiên phong đổi mới” nhưng lại không đầu tư đủ vào R&D, không chấp nhận rủi ro với các ý tưởng mới, và vẫn duy trì cấu trúc vận hành cứng nhắc, sợ hãi sự thay đổi. Sự bất nhất này tạo ra sự hoài nghi từ nội bộ và bên ngoài, làm suy yếu khả năng đạt được Objective tổng thể.
Để trả lời câu hỏi “Chúng ta muốn trở thành ai?” một cách hiệu quả, không phải lúc nào cũng cần những từ ngữ hoa mỹ. Đôi khi, một sự thật đơn giản, chân thực và đầy tính cam kết lại mang giá trị hơn. Ví dụ, liệu bạn muốn trở thành “nhà cung cấp giải pháp đáng tin cậy nhất cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ” hay “người dẫn đầu trong lĩnh vực công nghệ xanh, mang lại giá trị bền vững cho cộng đồng”? Mỗi lựa chọn đều mang theo những hàm ý sâu rộng về chiến lược, vận hành và văn hóa. Một doanh nghiệp muốn trở thành “nhà cung cấp đáng tin cậy nhất” sẽ phải tập trung vào chất lượng dịch vụ, quy trình hỗ trợ khách hàng, độ ổn định của sản phẩm, và xây dựng mối quan hệ lâu dài. Ngược lại, một “người dẫn đầu công nghệ xanh” sẽ ưu tiên R&D, đổi mới sáng tạo, tối ưu hóa quy trình sản xuất để giảm thiểu tác động môi trường, và chủ động tham gia vào các hoạt động cộng đồng liên quan đến môi trường.
Thách thức khác khi định hình bản sắc doanh nghiệp là sự đồng thuận trong nội bộ. Đặc biệt là trong các doanh nghiệp lâu đời hoặc có quy mô lớn, mỗi thành viên trong ban lãnh đạo có thể có một hình dung khác nhau về “chúng ta là ai”. Sự bất đồng này, nếu không được giải quyết, sẽ tạo ra những rào cản lớn khi triển khai các sáng kiến chiến lược. Việc tổ chức các buổi làm việc chuyên sâu, nơi mọi tiếng nói được lắng nghe và cùng nhau xây dựng một tầm nhìn chung, là cực kỳ cần thiết. Điều này đòi hỏi sự cởi mở, lắng nghe tích cực và khả năng dung hòa các quan điểm khác biệt để đi đến một bản sắc chung mà mọi người đều có thể cam kết. Bản sắc này không chỉ là một câu khẩu hiệu treo trên tường mà phải thấm nhuần vào từng ngóc ngách của hoạt động doanh nghiệp, từ cách đội ngũ giao tiếp với nhau đến cách họ tương tác với khách hàng và giải quyết vấn đề.
Chuyển sang câu hỏi thứ hai: “Chúng ta muốn tạo tác động gì?”. Câu hỏi này đưa chúng ta vượt ra ngoài biên giới của doanh nghiệp để nhìn nhận về những giá trị mà chúng ta muốn đóng góp cho thế giới xung quanh. Tác động ở đây không chỉ dừng lại ở lợi nhuận tài chính – mặc dù đó là một yếu tố sống còn cho sự tồn tại của doanh nghiệp. Tác động còn bao gồm những thay đổi tích cực mà bạn muốn mang lại cho khách hàng, cho nhân viên, cho cộng đồng, cho ngành công nghiệp mà bạn đang hoạt động, và thậm chí là cho môi trường tự nhiên.
Ví dụ, một doanh nghiệp công nghệ có thể muốn tạo tác động là “giúp hàng triệu người tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng và bình đẳng”. Một doanh nghiệp sản xuất thực phẩm có thể muốn “nâng cao sức khỏe cộng đồng thông qua các sản phẩm dinh dưỡng, an toàn và bền vững”. Một công ty dịch vụ tài chính có thể muốn “trao quyền cho các cá nhân và doanh nghiệp nhỏ để họ đạt được tự do tài chính”. Mỗi tác động này đều rất cụ thể, có thể đo lường được (dù không phải lúc nào cũng bằng tiền), và mang lại một ý nghĩa sâu sắc, thúc đẩy mọi người hành động.
Vấn đề phổ biến mà nhiều doanh nghiệp gặp phải khi trả lời câu hỏi này là sự mơ hồ hoặc thiếu chiều sâu. Họ có thể nói “chúng tôi muốn làm hài lòng khách hàng” hoặc “chúng tôi muốn đóng góp cho xã hội”. Những câu trả lời này, mặc dù có ý nghĩa tích cực, nhưng lại quá chung chung để có thể chuyển hóa thành các Objective cụ thể và các hành động chiến lược. “Làm hài lòng khách hàng” là một điều mà mọi doanh nghiệp đều hướng tới, nhưng tác động cụ thể mà bạn muốn tạo ra trong cuộc sống của họ là gì? Có phải là tiết kiệm thời gian, giảm căng thẳng, nâng cao hiệu quả công việc, hay mang lại niềm vui và sự kết nối? Việc đào sâu vào những khía cạnh này sẽ giúp bạn định hình một tác động ý nghĩa hơn, độc đáo hơn và dễ dàng truyền đạt hơn.
Một vấn đề khác là sự bỏ qua hoặc xem nhẹ các tác động phi tài chính. Trong một thế giới ngày càng chú trọng đến trách nhiệm xã hội và môi trường, việc chỉ tập trung vào lợi nhuận thuần túy có thể khiến doanh nghiệp mất đi sự kết nối với khách hàng, nhân viên và các bên liên quan. Các Objective chỉ xoay quanh doanh thu và lợi nhuận, nếu không đi kèm với một tác động ý nghĩa hơn, có thể khó tạo ra động lực và sự gắn kết lâu dài trong tổ chức. Ngược lại, những doanh nghiệp có khả năng truyền cảm hứng về một tác động lớn lao hơn, ví dụ như “giảm thiểu 50% lượng rác thải nhựa trong ngành bán lẻ” hay “nâng cao thu nhập bền vững cho 10.000 hộ nông dân”, sẽ dễ dàng thu hút và giữ chân nhân tài, xây dựng lòng trung thành từ khách hàng và tạo dựng một hình ảnh thương hiệu mạnh mẽ.
Sự gắn kết giữa “Chúng ta muốn trở thành ai?” và “Chúng ta muốn tạo tác động gì?” là điều tối quan trọng. Hai câu hỏi này không tồn tại độc lập mà phải có mối quan hệ hữu cơ, bổ trợ lẫn nhau. Bản sắc mà bạn muốn xây dựng (chúng ta muốn trở thành ai) phải là công cụ, là phương tiện để bạn tạo ra tác động mà bạn mong muốn (chúng ta muốn tạo tác động gì). Ngược lại, tác động mà bạn khao khát sẽ định hình nên bản sắc mà bạn cần phải có để đạt được nó. Ví dụ, nếu bạn muốn “trở thành công ty dẫn đầu về giải pháp công nghệ bền vững” (bản sắc), thì tác động bạn muốn tạo ra có thể là “giảm thiểu dấu chân carbon của các doanh nghiệp đối tác xuống mức thấp nhất” (tác động). Hai điều này cần phải hòa quyện vào nhau, tạo thành một tuyên bố Objective mạnh mẽ và nhất quán.
Khi có sự mất cân bằng giữa hai yếu tố này, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn. Một công ty có thể tuyên bố muốn trở thành “nhà cung cấp dịch vụ khách hàng tốt nhất” (bản sắc) nhưng lại không tạo ra tác động cụ thể nào trong việc giải quyết vấn đề cho khách hàng nhanh chóng, hay nâng cao sự hài lòng thực sự của họ. Hoặc một doanh nghiệp muốn “tạo tác động tích cực đến giáo dục trẻ em” nhưng lại không xây dựng được bản sắc của một “tổ chức giáo dục tiên phong, giàu tâm huyết và sáng tạo”. Những sự thiếu hụt này làm suy yếu sự tin cậy, làm giảm hiệu quả hoạt động và cản trở việc đạt được các mục tiêu lớn hơn.
Các vấn đề thường gặp khi các doanh nghiệp cố gắng trả lời những câu hỏi này bao gồm:
1. Thiếu sự rõ ràng và cụ thể: Các câu trả lời thường chung chung, không đi sâu vào bản chất, khiến việc biến chúng thành các mục tiêu có thể đo lường và hành động cụ thể trở nên khó khăn.
2. Thiếu sự đồng thuận: Mỗi thành viên trong ban lãnh đạo có một quan điểm khác nhau, dẫn đến Objective được xây dựng trên nền tảng thiếu vững chắc, dễ bị lung lay khi có áp lực.
3. Tư duy ngắn hạn: Quá tập trung vào các kết quả trước mắt mà bỏ qua việc xây dựng một tầm nhìn dài hạn về bản sắc và tác động. Điều này khiến doanh nghiệp khó có thể duy trì sự phát triển bền vững.
4. Không kết nối với thực tế vận hành: Tầm nhìn và tác động mong muốn được đặt ra nhưng lại không được lồng ghép vào các quy trình, hệ thống, và văn hóa làm việc hàng ngày. Điều này tạo ra sự xa rời giữa chiến lược và thực thi.
5. Sợ hãi cam kết: Việc định nghĩa rõ ràng “chúng ta là ai” và “chúng ta muốn tác động gì” đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ và đôi khi là sự từ bỏ những hướng đi không phù hợp. Nhiều doanh nghiệp ngại đưa ra những cam kết cụ thể vì sợ bị ràng buộc hoặc không đạt được.
6. Bỏ qua tiếng nói của nhân viên: Các Objective thường được xây dựng từ trên xuống, mà không có sự tham gia ý kiến từ những người trực tiếp vận hành. Điều này làm giảm sự gắn kết và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ.
7. Không định kỳ xem xét và điều chỉnh: Bản sắc và tác động của doanh nghiệp không phải là thứ bất biến. Chúng cần được xem xét và điều chỉnh định kỳ để phù hợp với sự thay đổi của thị trường, công nghệ và xã hội. Việc bỏ qua điều này có thể khiến Objective trở nên lỗi thời và không còn phù hợp.
Để giúp doanh nghiệp vượt qua những thách thức này và xây dựng các Objective mạnh mẽ dựa trên hai câu hỏi nền tảng, chúng ta cần một phương pháp tiếp cận có hệ thống và thực tế. Đầu tiên, hãy bắt đầu bằng việc tổ chức các buổi làm việc chuyên sâu, có sự tham gia của các cấp quản lý và đại diện từ các phòng ban chủ chốt. Mục tiêu của các buổi làm việc này không chỉ là để đưa ra các ý tưởng, mà còn là để tạo ra một không gian an toàn, nơi mọi người có thể chia sẻ tầm nhìn, giá trị và những kỳ vọng của mình về doanh nghiệp.
Khi thảo luận về “Chúng ta muốn trở thành ai?”, hãy khuyến khích mọi người nghĩ về những tính từ mô tả doanh nghiệp trong tương lai. Nó có thể là “sáng tạo”, “đáng tin cậy”, “tận tâm”, “minh bạch”, “thân thiện”, “bền vững”, “tiên phong”. Sau đó, hãy đào sâu hơn bằng cách hỏi: “Nếu chúng ta thực sự là XYZ, thì chúng ta sẽ làm gì khác biệt so với hiện tại?” và “Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta không trở thành XYZ?”. Việc này giúp chuyển các khái niệm trừu tượng thành những hành vi và cam kết cụ thể. Chúng ta có thể dùng phương pháp story-telling (kể chuyện) để hình dung về doanh nghiệp trong 5-10 năm tới, khi nó đã trở thành “ai đó” mà chúng ta mong muốn. Hãy tưởng tượng câu chuyện của một khách hàng, một nhân viên, một đối tác khi họ tương tác với doanh nghiệp của bạn trong tương lai. Họ sẽ cảm nhận và nói gì về bạn?
Tương tự, khi bàn về “Chúng ta muốn tạo tác động gì?”, hãy khuyến khích mọi người nghĩ về những vấn đề lớn hơn mà doanh nghiệp có thể góp phần giải quyết. Đó có thể là vấn đề xã hội, môi trường, hoặc một lỗ hổng trong thị trường. Hãy hỏi: “Nếu doanh nghiệp chúng ta biến mất vào ngày mai, điều gì sẽ bị mất đi trong thế giới này?” hoặc “Nếu chúng ta thành công rực rỡ, thế giới sẽ thay đổi như thế nào nhờ chúng ta?”. Đây là những câu hỏi mạnh mẽ giúp khơi gợi những ý tưởng về tác động có ý nghĩa và bền vững. Điều quan trọng là phải cụ thể hóa tác động này thành những kết quả có thể nhận thấy được, chứ không chỉ là những ý định tốt đẹp. Ví dụ, thay vì nói “chúng tôi muốn tạo tác động tích cực đến xã hội”, hãy nói rõ “chúng tôi muốn giảm tỷ lệ trẻ em bỏ học tại các vùng nông thôn bằng cách cung cấp sách giáo khoa và học bổng”.
Sau khi đã có những ý tưởng ban đầu, bước tiếp theo là tổng hợp và chắt lọc. Có thể sẽ có nhiều ý kiến khác nhau, và nhiệm vụ của lãnh đạo là phải dẫn dắt để tìm ra một tuyên bố Objective chung, bao quát và truyền cảm hứng. Tuyên bố này phải đủ rộng để bao hàm tầm nhìn, nhưng cũng đủ cụ thể để định hướng hành động. Nó không nên là một danh sách dài các mục tiêu nhỏ lẻ, mà là một tuyên bố cô đọng về bản sắc và tác động cốt lõi của doanh nghiệp.
Một khi Objective đã được hình thành, việc quan trọng tiếp theo là truyền thông nội bộ hiệu quả. Objective không chỉ là của ban lãnh đạo; nó phải là của toàn bộ tổ chức. Mọi nhân viên, từ cấp quản lý đến nhân viên vận hành, cần phải hiểu rõ Objective là gì, tại sao nó lại quan trọng, và vai trò của họ trong việc hiện thực hóa Objective đó. Các buổi họp định kỳ, các bản tin nội bộ, các chương trình đào tạo và đặc biệt là sự gương mẫu từ ban lãnh đạo, đều là những công cụ quan trọng để thấm nhuần Objective vào văn hóa doanh nghiệp. Khi mọi người hiểu rõ “Chúng ta muốn trở thành ai?” và “Chúng ta muốn tạo tác động gì?”, họ sẽ có động lực mạnh mẽ hơn, đưa ra các quyết định phù hợp hơn và cống hiến hết mình cho mục tiêu chung.
Hãy nhớ rằng, Objective không phải là một đích đến tĩnh tại, mà là một hướng đi. Thị trường thay đổi, công nghệ phát triển, và kỳ vọng của xã hội cũng không ngừng biến động. Do đó, việc định kỳ xem xét, đánh giá và điều chỉnh Objective là cần thiết. Điều này không có nghĩa là bạn thay đổi bản sắc và tác động cốt lõi của mình một cách tùy tiện, mà là làm rõ, làm sâu sắc thêm hoặc điều chỉnh cách tiếp cận để vẫn đạt được mục tiêu cuối cùng trong bối cảnh mới. Một Objective được xây dựng tốt sẽ đủ linh hoạt để thích nghi nhưng vẫn đủ kiên định để giữ vững định hướng.
Trong nhiều trường hợp, việc tự mình thực hiện quá trình này có thể gặp phải những rào cản nội bộ, sự thiếu khách quan hoặc đơn giản là không có đủ thời gian và nguồn lực. Đây chính là lúc một góc nhìn từ bên ngoài, từ một chuyên gia có kinh nghiệm trong việc tái cấu trúc, hoạch định chiến lược và cải thiện vận hành, có thể mang lại giá trị vô cùng lớn. Chúng tôi có thể giúp doanh nghiệp của bạn khơi gợi những câu hỏi đúng, dẫn dắt các buổi làm việc hiệu quả, dung hòa các quan điểm và chắt lọc ra những Objective thực sự mạnh mẽ, phản ánh đúng bản chất và khát vọng của tổ chức.
Sự khác biệt giữa một doanh nghiệp thành công bền vững và một doanh nghiệp chỉ tồn tại trong ngắn hạn thường nằm ở khả năng định hình rõ ràng bản sắc và tác động mà họ muốn tạo ra. Một Objective được xây dựng trên nền tảng vững chắc của “Chúng ta muốn trở thành ai?” và “Chúng ta muốn tạo tác động gì?” sẽ là ngọn hải đăng, chiếu sáng con đường phía trước, giúp doanh nghiệp vượt qua bão tố thị trường và vươn tới những tầm cao mới. Đó là tuyên bố về mục đích tồn tại, là lời hứa về giá trị mang lại, và là nguồn cảm hứng cho mọi thành viên trong tổ chức. Đừng bao giờ đánh giá thấp sức mạnh của một Objective rõ ràng, bởi nó không chỉ là một phần của chiến lược, mà là linh hồn của doanh nghiệp bạn.
Nếu bạn đang cảm thấy bối rối trước việc xác định Objective cho doanh nghiệp mình, hoặc cần một cái nhìn khách quan để đánh giá lại các mục tiêu hiện có, đừng ngần ngại tìm kiếm sự hỗ trợ. Đây là một khoản đầu tư xứng đáng cho tương lai của tổ chức bạn. Chúng tôi luôn sẵn lòng cùng bạn khám phá và định hình những giá trị cốt lõi, những mục tiêu chiến lược để không chỉ cải thiện cách vận hành mà còn phát triển kinh doanh một cách bền vững và vượt trội. Hãy cùng nhau xây dựng một tầm nhìn rõ ràng, biến khát vọng thành hiện thực và tạo ra những tác động ý nghĩa nhất.
#GócChillViệtNam #reboostlab #goroikinhdoanh #reboostlabcom #OGSMStrategy #BusinessObjective #ChiếnLượcDoanhNghiệp #VinGroup
