Skip to content
Bạn có đang cảm thấy mệt mỏi, chán nản khi quán ăn, nhà hàng hay quán cà phê của mình sau bao nhiêu tâm huyết và tiền bạc đầu tư lại rơi vào cảnh kinh doanh lẹt đẹt, thua lỗ triền miên? Từng đêm trằn trọc nhìn bảng doanh thu, chi phí mà lòng nặng trĩu, không biết mình đã sai ở đâu, phải làm gì để thoát khỏi vòng luẩn quẩn này? Có lẽ, ngay từ những bước đầu tiên khi ấp ủ giấc mơ kinh doanh, một trong những “viên đá tảng” lớn nhất cản bước thành công của bạn chính là sự đánh giá thiếu chính xác, thậm chí là bỏ qua hoàn toàn chi phí marketing – một yếu tố then chốt quyết định sự tồn vong và phát triển của bất kỳ thương hiệu F&B nào.
Chúng ta hãy cùng nhau ngồi lại, như những người bạn tâm tình, để cùng mổ xẻ những vấn đề cốt lõi này. Câu chuyện kinh doanh F&B, đặc biệt là khi bạn mới chập chững bước vào, thường chứa đựng nhiều “cú sốc” mà không phải ai cũng lường trước được. Nỗi đau lớn nhất không phải là thiếu món ăn ngon hay không gian đẹp, mà là khi bạn có tất cả những điều đó nhưng khách hàng lại không biết đến, không tìm đến, hoặc chỉ đến một lần rồi thôi. Và gốc rễ của rất nhiều nỗi đau đó, tôi dám khẳng định, nằm ở cách chúng ta nhìn nhận và phân bổ nguồn lực cho hoạt động marketing. Rất nhiều chủ quán, đặc biệt là những người mới vào nghề, thường xuyên mắc phải sai lầm chết người khi đánh giá thấp, hoặc tệ hơn là không đánh giá đúng mức tầm quan trọng của marketing, từ đó dẫn đến những hệ quả khó lường, đẩy quán vào tình trạng khó khăn ngay từ vạch xuất phát.
Thường thì, khi bắt tay vào mở một quán ăn hay quán cà phê, chúng ta sẽ có một danh sách dài các khoản cần chi: tiền thuê mặt bằng, sửa chữa, trang trí nội thất, mua sắm thiết bị bếp, bàn ghế, nguyên vật liệu, rồi cả lương nhân viên, giấy phép kinh doanh… Tất cả những khoản đó đều rất cụ thể, sờ nắn được, và dễ dàng để định lượng. Nhưng còn marketing thì sao? Với nhiều người, marketing chỉ đơn giản là “có gì đó để quảng cáo”, có thể là một vài bài đăng trên Facebook, một tấm biển hiệu, hoặc tệ hơn là nghĩ rằng “hữu xạ tự nhiên hương”, món ăn ngon tự khắc sẽ kéo khách. Đây chính là một ảo tưởng cực kỳ nguy hiểm.
Khi chúng ta lập kế hoạch kinh doanh, thường thấy nhiều chủ quán chỉ dành một khoản rất nhỏ, thậm chí là không có, cho marketing trong bản dự trù chi phí. Họ coi marketing như một khoản chi “phát sinh”, một “xa xỉ phẩm” có thể cắt giảm khi cần, hoặc chỉ nghĩ đến nó khi quán đã bắt đầu vắng khách. Điều này hoàn toàn ngược lại với bản chất của marketing. Marketing không phải là một khoản chi phát sinh, nó là một khoản đầu tư chiến lược, là oxy để quán bạn thở, là máu để quán bạn sống sót và phát triển. Việc không dự trù đủ kinh phí cho marketing ngay từ đầu giống như việc bạn xây một ngôi nhà thật đẹp mà lại quên không làm cửa, không xây đường dẫn vào nhà. Làm sao khách có thể biết đến, làm sao họ có thể bước vào và trải nghiệm những gì bạn đã dày công tạo dựng?
Hãy thử hình dung, bạn có một món phở gia truyền, hương vị độc đáo không đâu sánh bằng, không gian quán được thiết kế tinh tế, ấm cúng. Nhưng nếu chỉ có những người tình cờ đi ngang qua nhìn thấy biển hiệu, hoặc những người thân quen giới thiệu thì liệu quán của bạn có thể đạt được doanh thu như mong muốn? Trong bối cảnh thị trường F&B đang cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, nơi mà mỗi ngày có hàng chục, hàng trăm quán mới mọc lên, việc chỉ dựa vào chất lượng sản phẩm là không đủ. Bạn cần một chiến lược marketing bài bản, xuyên suốt để tạo ra sự khác biệt, để định vị thương hiệu, để tiếp cận đúng đối tượng khách hàng mục tiêu và biến họ thành những người khách trung thành.
Một trong những sai lầm lớn nhất khi đánh giá sai chi phí marketing là không hiểu được marketing hiện đại đã thay đổi như thế nào. Ngày nay, marketing không chỉ dừng lại ở tờ rơi, băng rôn hay quảng cáo báo chí. Nó là một thế giới rộng lớn với vô vàn kênh và công cụ khác nhau: marketing truyền miệng, marketing online (Facebook, Instagram, TikTok, Google Ads, SEO, email marketing), marketing trải nghiệm, marketing nội dung, PR, hợp tác với đối tác, tổ chức sự kiện… Mỗi kênh lại có những chi phí, những yêu cầu về nguồn lực và chuyên môn khác nhau. Nếu bạn chỉ dự trù một vài triệu đồng cho “marketing chung chung”, bạn sẽ nhanh chóng nhận ra rằng số tiền đó chẳng thấm vào đâu so với những gì cần làm.
Ví dụ, nhiều chủ quán mới thường nghĩ rằng chỉ cần tạo một fanpage Facebook rồi đăng bài đều đặn là đủ. Họ không tính đến chi phí chạy quảng cáo Facebook Ads, một công cụ cực kỳ mạnh mẽ để tiếp cận đúng đối tượng khách hàng tiềm năng. Họ không tính đến chi phí chụp ảnh món ăn chuyên nghiệp, chi phí thiết kế đồ họa bắt mắt, chi phí thuê người viết nội dung thu hút. Những tưởng những thứ đó có thể tự làm được, hoặc làm qua loa cho có. Nhưng một bức ảnh mờ nhạt, một bài viết cẩu thả sẽ không bao giờ tạo ra ấn tượng tốt đẹp, thậm chí còn làm mất đi giá trị của món ăn ngon bạn đang sở hữu. Chi phí để tạo ra nội dung chất lượng, từ hình ảnh, video đến bài viết, không hề nhỏ nhưng lại là khoản đầu tư mang lại hiệu quả lâu dài.
Hay câu chuyện về marketing truyền miệng – một kênh được cho là “miễn phí”. Đúng, khách hàng tự giới thiệu thì không mất tiền quảng cáo, nhưng để có được những lời giới thiệu đó, bạn phải đầu tư vào trải nghiệm khách hàng xuất sắc, từ chất lượng món ăn, thái độ phục vụ, không gian, đến những chi tiết nhỏ nhặt nhất. Để khách hàng sẵn sàng “check-in” và chia sẻ trên mạng xã hội, bạn có thể cần đầu tư vào những góc chụp ảnh đẹp, những chương trình khuyến mãi nhỏ cho người check-in. Những khoản đầu tư này tuy không trực tiếp ghi là “chi phí marketing” trong sổ sách, nhưng nó phục vụ mục tiêu marketing và cần được tính toán trong tổng thể ngân sách.
Một khía cạnh khác thường bị bỏ qua là chi phí cho các chương trình khuyến mãi, giảm giá, thẻ thành viên hay các sự kiện đặc biệt. Nhiều người nghĩ rằng đây là “chi phí bán hàng”, nhưng thực chất, chúng là một phần không thể thiếu của chiến lược marketing để thu hút khách mới và giữ chân khách cũ. Để những chương trình này hiệu quả, bạn cần phải có ngân sách để truyền thông về chúng, để thiết kế các ấn phẩm, để đào tạo nhân viên cách giới thiệu cho khách. Nếu không có ngân sách dự phòng, bạn sẽ lúng túng khi muốn triển khai, hoặc tệ hơn là triển khai một cách nửa vời, không mang lại hiệu quả.
Và đừng quên chi phí nghiên cứu thị trường và đối thủ. Đây không phải là khoản chi trực tiếp để quảng bá, nhưng nó là nền tảng để bạn xây dựng chiến lược marketing hiệu quả. Việc hiểu rõ khách hàng của mình là ai, họ thích gì, đối thủ của bạn đang làm gì để thu hút khách, sẽ giúp bạn định hướng đúng đắn các hoạt động marketing. Chi phí cho việc khảo sát, phân tích dữ liệu, hoặc thậm chí là thuê chuyên gia để thực hiện những việc này, cũng cần được tính đến. Nhiều chủ quán thường bỏ qua bước này, dẫn đến việc marketing một cách mò mẫm, không trọng tâm, lãng phí tiền bạc vào những kênh không phù hợp.
Hậu quả của việc đánh giá sai chi phí marketing thường rất nặng nề. Đầu tiên là việc quán bạn không có đủ khách, doanh thu thấp hơn dự kiến, không đủ bù đắp chi phí cố định và chi phí biến đổi. Điều này dẫn đến thua lỗ, áp lực tài chính đè nặng. Tiếp theo là việc bạn phải “cắt máu” từ các khoản chi khác để bù đắp cho marketing, hoặc tệ hơn là hoàn toàn ngừng các hoạt động marketing. Khi marketing bị cắt giảm, quán sẽ càng vắng vẻ hơn, tạo thành một vòng luẩn quẩn khó thoát ra.
Khi quán đã rơi vào tình trạng vắng khách, bạn mới bắt đầu cuống cuồng đi tìm các giải pháp. Lúc này, chi phí để “cứu vãn” tình hình thường cao hơn rất nhiều so với việc đầu tư bài bản ngay từ đầu. Bạn có thể phải chấp nhận giảm giá sâu để kéo khách, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và đôi khi còn làm giảm giá trị thương hiệu. Hoặc bạn phải chi rất nhiều tiền để chạy các chiến dịch quảng cáo đột xuất, nhưng vì không có chiến lược dài hạn, hiệu quả cũng chỉ là tạm thời.
Vậy giải pháp sơ lược cho vấn đề này là gì? Đầu tiên và quan trọng nhất, hãy thay đổi tư duy. Marketing không phải là chi phí, mà là đầu tư. Hãy coi marketing là một phần không thể thiếu trong cơ cấu chi phí vận hành, ngay từ khi bạn lên kế hoạch kinh doanh. Hãy dự trù một khoản ngân sách marketing cụ thể, hợp lý, có thể là từ 10-15% tổng doanh thu dự kiến (hoặc một tỷ lệ nhất định trên tổng vốn đầu tư ban đầu, tùy vào giai đoạn). Khoản này không cố định mà sẽ linh hoạt theo từng giai đoạn phát triển của quán.
Thứ hai, hãy lập kế hoạch marketing chi tiết. Đừng chỉ ghi chung chung “marketing”. Hãy chia nhỏ ngân sách cho từng kênh, từng hoạt động cụ thể: quảng cáo online, sản xuất nội dung, khuyến mãi, PR, sự kiện, v.v. Nghiên cứu kỹ lưỡng từng kênh để hiểu rõ chi phí cần thiết và hiệu quả dự kiến. Nếu chưa có kinh nghiệm, đừng ngại tìm hiểu từ các chuyên gia hoặc tham khảo các case study thành công.
Thứ ba, hãy liên tục theo dõi và đo lường hiệu quả các hoạt động marketing. Đầu tư không có nghĩa là vung tiền vô tội vạ. Mỗi đồng chi ra cho marketing cần phải mang lại giá trị nhất định. Việc theo dõi chỉ số ROI (Return on Investment) sẽ giúp bạn biết được kênh nào đang hoạt động tốt, kênh nào cần điều chỉnh hoặc loại bỏ. Điều này giúp tối ưu hóa ngân sách và nâng cao hiệu quả tổng thể.
Thứ tư, đừng ngại thử nghiệm. Thị trường F&B luôn thay đổi, hành vi khách hàng cũng vậy. Hãy dành một phần nhỏ ngân sách để thử nghiệm các kênh marketing mới, các hình thức quảng cáo sáng tạo. Có thể một chiến dịch nhỏ nhưng độc đáo lại mang lại hiệu quả bất ngờ, giúp bạn tìm ra “chìa khóa vàng” cho quán của mình. Tuy nhiên, thử nghiệm phải có kiểm soát, có mục tiêu rõ ràng và có khả năng đo lường.
Cuối cùng, hãy nhớ rằng marketing là một quá trình liên tục, không phải là một chiến dịch nhất thời. Xây dựng thương hiệu và thu hút khách hàng là một hành trình dài hơi, đòi hỏi sự kiên nhẫn và đầu tư bền bỉ. Đừng ngừng marketing khi quán đông khách, vì đó là lúc bạn cần giữ chân khách hàng cũ và thu hút thêm khách hàng mới để duy trì đà tăng trưởng.
Nếu bạn đang cảm thấy bế tắc, nếu quán ăn, nhà hàng hay quán cà phê của bạn đang chật vật tìm kiếm khách hàng, nếu bạn không biết bắt đầu từ đâu để tối ưu chi phí marketing và tăng doanh số, đừng ngần ngại chia sẻ câu chuyện của mình. Chúng tôi hiểu những khó khăn mà các chủ quán đang đối mặt và luôn sẵn lòng lắng nghe, đưa ra những góc nhìn khách quan và những giải pháp thiết thực nhất. Đừng để những sai lầm trong việc đánh giá chi phí marketing nhấn chìm ước mơ và công sức của bạn.
Hãy nhắn tin ngay cho trang để được tư vấn cụ thể và cùng nhau tìm ra con đường thoát lỗ, tăng trưởng bền vững cho quán của bạn nhé.
#PhanTichQuanE #GiaiPhapTangDoanhThu #MarketingChoQuan #KinhDoanhThucTe #GocChillVietNam #KhoiNghiepFNB #QuanCafeKinhDoanh #NhahangThuaLo #Pho24
