Bài học Tây du ký: Trốn việc có thể sướng trong chốc lát, nhưng hậu quả để lại lâu dài.

LÀM ƠN ĐỌC KỸ TRƯỚC KHI BẮT ĐẦU

BÀI HỌC TÂY DU KÝ – TRƯ NGỘ NĂNG: TRỐN VIỆC CÓ THỂ SƯỚNG TRONG CHỐC LÁT, NHƯNG HẬU QUẢ ĐỂ LẠI LÂU DÀI.

Thật ra, các ngươi thấy ta lười biếng, thấy ta ham ăn ham ngủ, thấy ta chỉ biết đòi về Cao Lão Trang. Nhưng các ngươi có bao giờ dừng lại, nhìn thấu cái tâm tư của một vị sứ giả thỉnh kinh, một vị Bồ Tát tương lai, một đệ tử ruột của Đường Tăng chưa? Việc lười biếng và trách nhiệm luôn là hai thái cực song hành trên con đường tu tập của ta. Đúng, trốn việc có thể mang lại cái sướng ngắn ngủi của một giấc ngủ trưa, một bát cơm no nê, hay một cuộc trốn thoát khỏi yêu quái. Nhưng cái hậu quả mà ta phải gánh, cái bài học mà ta phải tự mình thấm thía, nó kéo dài dai dẳng như con đường Thiên Trúc vô tận này vậy.

(Đoạn 3 – Thân bài)

Các ngươi biết không, cái kiếp nạn mà ta phải chịu, nó không chỉ là việc bị đày xuống trần gian, mang cái thân hình xấu xí này. Cái kiếp nạn lớn nhất của Trư Ngộ Năng chính là sự giằng xé nội tâm giữa cái muốn và cái phải. Cái muốn là một cuộc sống an nhàn, có vợ có con, ngày ngày chỉ cần ăn rồi ngủ. Cái phải là trách nhiệm bảo vệ sư phụ, là sự nghiệp thỉnh kinh vĩ đại mà Quan Âm Bồ Tát đã giao phó.

Nhìn ta đi. Từ một Thiên Bồng Nguyên Soái uy phong lẫm liệt, chỉ vì một phút lỡ lầm, một chút men say, ta đã phải chịu hình phạt khủng khiếp. Cái phút giây ấy, khi ta say xỉn trêu ghẹo Hằng Nga, ta nghĩ gì? Ta nghĩ đó là một phút giải lao, một phút buông thả khỏi cái trách nhiệm gánh vác thiên hà, khỏi sự nghiêm khắc của thiên quy. Ta nghĩ, dù có phạm lỗi đi nữa, với vị thế của ta, mọi chuyện rồi sẽ qua. Cái sướng của chốc lát đó, cái cảm giác vượt thoát khỏi khuôn khổ đó, nó ngọt ngào kinh khủng.

Nhưng hậu quả thì sao? Đánh rơi cái mũ sắt, cái giáp vàng, cái vị thế cao quý, và phải mang cái kiếp lợn này. Cái thân hình cồng kềnh, cái bụng phệ, cái tính tham ăn, và cả cái danh xưng “con lợn tinh” mà Tôn Ngộ Không cứ gọi mãi không thôi. Đó chính là cái giá phải trả cho sự lười biếng, cho sự trốn tránh trách nhiệm.

Suốt hành trình thỉnh kinh, các ngươi thấy ta luôn tìm cách trốn việc. Khi Tôn Ngộ Không lao vào chiến đấu, ta luôn tìm cớ thoái thác: “Đại sư huynh, huynh mạnh hơn, để huynh lo đi,” hay “Sư phụ ơi, hình như bụng con đau quá.” Ta làm thế để làm gì? Để ta có thêm vài khắc nghỉ ngơi, vài khắc không phải đối mặt với nguy hiểm, vài khắc được sống đúng với bản năng ham ăn ngủ của mình.

Nhưng sự thật là, mỗi lần ta trốn việc, ta đều phải trả giá.

Hãy nhìn lại những lần ta trốn tránh.

Lần thứ nhất, khi yêu quái bắt sư phụ. Ta luôn là người đầu tiên nghi ngờ: “Chắc là yêu quái nhỏ thôi, hoặc là Ngộ Không lại làm quá lên.” Ta cố tình chậm chạp, cố tình làm mất thời gian, để Ngộ Không phải ra tay trước. Nhưng nếu Ngộ Không cũng lười biếng như ta, thì sao? Đường Tăng đã hóa thành món thịt hấp từ lâu rồi. Cái cảm giác tội lỗi khi thấy sư phụ gặp nguy, cái trách nhiệm đè nặng lên vai, nó còn nặng hơn cả cái gánh hành lý ta mang theo. Cái sướng của việc không phải đánh nhau chỉ kéo dài cho đến khi ta nhận ra mình là thành viên không thể thiếu của đoàn thỉnh kinh.

Lần thứ hai, khi phải đi hóa duyên hoặc đi thăm dò đường. Ta luôn than vãn: “Đường này xa quá, đói quá, để Sa Tăng đi đi.” Ta nhường trách nhiệm cho người khác. Ngắn ngủi lắm, cái thời gian ta nằm ườn ra ngủ dưới gốc cây. Nhưng rồi khi Ngộ Không trở về với những lời mắng mỏ, khi sư phụ nhìn ta với ánh mắt thất vọng, cái cảm giác thất bại, cảm giác mình là kẻ vô dụng, nó làm ta ăn không ngon ngủ không yên. Đó là hậu quả lâu dài, nó gặm nhấm cái ý chí tu tập của ta.

Các ngươi phải hiểu, cái tâm tính “Trư Bát Giới” này không tự nhiên mà có. Nó là hệ quả của sự tích tụ từ những hành vi trốn tránh trách nhiệm nhỏ nhặt. Khi ta còn là Thiên Bồng Nguyên Soái, ta cũng đã bắt đầu lười biếng. Ta bắt đầu nghĩ rằng vị thế của mình đủ lớn để không cần cố gắng nữa. Ta bắt đầu giao phó công việc cho cấp dưới. Ta bắt đầu dành thời gian cho những cuộc vui chơi. Đó là những hạt mầm của sự lười biếng được gieo trồng.

Và khi xuống trần, cái tính đó càng bộc phát mạnh mẽ hơn, bởi vì ta không còn phải chịu sự ràng buộc của Thiên Đình nữa. Ta thấy cái sướng của việc được làm theo ý mình, được thỏa mãn cái bản năng ham muốn. Ta nghĩ, việc gì phải khổ sở, việc gì phải tu hành? Sao không về Cao Lão Trang làm rể, ngày ngày có người chăm sóc, có rượu thịt đầy đủ?

Cái ý nghĩ “trốn việc” nó không chỉ dừng lại ở việc không chịu đánh yêu quái. Nó là việc trốn tránh cái trách nhiệm cải tạo bản thân. Ta biết, để thành Phật, ta phải loại bỏ lòng tham, lòng sân, lòng si. Nhưng mỗi lần ta trốn việc, ta lại đang nuôi dưỡng cái lòng tham ăn, tham ngủ của mình. Cái sướng của một bữa ăn no, một giấc ngủ dài, nó che lấp đi cái mục tiêu lớn lao của sự nghiệp thỉnh kinh.

Nhưng cái gì cũng có cái giá của nó.

Khi ta lười biếng, ta không chỉ tự hại mình, mà còn làm ảnh hưởng đến cả đội ngũ. Tây Du Ký không phải là câu chuyện của một mình Tôn Ngộ Không. Nó là công việc nhóm. Nếu ta không gánh hành lý, nếu ta không cảnh giác, nếu ta không hỗ trợ, thì Ngộ Không có mạnh đến mấy cũng không thể một mình đối phó với tất cả. Sự lười biếng của ta làm chậm tiến độ, làm tăng nguy hiểm cho sư phụ.

Ta nhớ có lần, vì ta lơ là, ta đã để yêu quái lừa dễ dàng. Ta tin vào lời dối trá, ta bị cám dỗ bởi những hình ảnh giả tạo về một cuộc sống sung túc. Ta nghĩ, à, chỉ cần nghỉ một lát thôi, chỉ cần hưởng thụ một chút thôi, rồi ta sẽ làm việc lại. Nhưng cái “chút thôi” đó, nó kéo theo cả một chuỗi hậu quả nghiêm trọng. Sư phụ bị bắt, Ngộ Không phải vất vả hơn gấp bội, và ta phải chịu những trận đòn từ Ngộ Không (thực ra là do ta đáng bị đòn mà thôi).

Cái sướng của việc trốn tránh là ảo ảnh. Nó giống như việc ta ăn một bữa ăn không lành mạnh, ta thấy ngon miệng ngay lúc đó, nhưng sau đó dạ dày ta lại khó chịu, cơ thể ta lại nặng nề. Hậu quả của sự lười biếng nó không đến ngay lập tức. Nó đến từ từ, bào mòn đi cái năng lực, cái ý chí của con người.

Ta là Trư Bát Giới, ta hiểu rõ cái cơ chế này hơn ai hết. Ta được ban cho sức mạnh phi thường, phép thuật biến hóa, nhưng ta lại ít khi sử dụng chúng một cách triệt để. Tại sao? Vì ta lười. Ta nghĩ, sao phải phí sức khi có Ngộ Không lo rồi?

Và chính sự lười biếng đó đã biến ta từ một vị tướng thiên đình thành một nhân vật hài hước, luôn bị châm chọc. Nó làm giảm đi giá trị của ta trong mắt đồng đội, và quan trọng hơn, nó làm giảm đi sự tự trọng của chính ta. Mỗi lần ta nghe Ngộ Không gọi “lão Trư lười biếng,” ta thấy xấu hổ. Cái sướng của việc trốn việc nó đã biến thành nỗi nhục lâu dài.

Bây giờ, nhìn lại hành trình 14 năm ròng rã. Nếu ta chăm chỉ hơn, nếu ta chịu khó luyện tập phép thuật, nếu ta không tham ăn ham ngủ, thì có lẽ con đường thỉnh kinh đã ngắn hơn rất nhiều. Hàng ngàn kiếp nạn, hàng vạn dặm đường, ta đã có thể giảm bớt gánh nặng cho Ngộ Không và Sa Tăng.

Nhưng không, ta lại chọn cái sướng ngắn hạn.

Ta xin phân tích sâu hơn về cái cảm giác “sướng chốc lát” mà ta thường tìm kiếm. Đó là sự thỏa mãn bản năng. Khi cơ thể mệt mỏi, ta muốn nghỉ ngơi. Khi đói, ta muốn ăn. Khi thấy nguy hiểm, ta muốn trốn chạy. Đây là phản ứng rất tự nhiên, nhưng đối với một người tu hành, một người gánh vác trách nhiệm lớn lao, thì việc đầu hàng trước những ham muốn đó là một sự thất bại.

Ta hay giả vờ ốm, giả vờ mệt. Ta hay đổ lỗi cho hoàn cảnh, đổ lỗi cho yêu quái quá mạnh. Ta làm thế để biện minh cho sự lười biếng của mình. Cái sướng của việc không phải đối mặt với khó khăn, nó ru ngủ ta trong một cái ảo giác an toàn. Ta nghĩ, “cứ để người khác làm đi, mình chỉ cần theo sau là được.”

Nhưng ta không lường trước được rằng, cái hậu quả lâu dài là sự suy thoái về tinh thần. Khi ta trốn việc, ta đang tự tay cắt đứt cơ hội để rèn luyện. Ta đang tự tay làm mất đi sự tín nhiệm của đồng đội. Ngộ Không có thể mắng ta, nhưng trong lòng huynh ấy, huynh ấy không bao giờ thực sự tin tưởng ta sẽ là người gánh vác lúc nguy nan nhất. Đó là vết thương lòng, nó đau đớn hơn bất kỳ trận đòn nào.

Các ngươi thấy không? Cái sự lười biếng của ta không chỉ là một thói quen xấu. Nó là một chiến lược sai lầm.

Trong cuộc sống của các ngươi cũng vậy thôi. Khi ta còn là người phàm, ta cũng đã từng nhìn thấy rất nhiều người có tài năng, có cơ hội, nhưng lại chọn cái sướng ngắn hạn. Thay vì học tập, họ chọn ngủ. Thay vì làm việc chăm chỉ, họ chọn giải trí vô bổ. Họ nghĩ, “mình còn trẻ, cứ tận hưởng đi đã, sau này tính sau.”

Nhưng cái “sau này” đó chính là cái hậu quả lâu dài.

Khi các ngươi trốn tránh một công việc khó khăn, cái sướng là các ngươi không phải đau đầu, không phải đổ mồ hôi. Nhưng hậu quả là các ngươi mất đi kinh nghiệm quý báu. Các ngươi không học được cách giải quyết vấn đề. Và khi vấn đề lớn hơn ập đến, các ngươi sẽ không có đủ năng lực để đối phó. Giống như ta vậy, nếu ta chịu khó chiến đấu với từng con yêu quái nhỏ, thì khi gặp những con yêu quái mạnh hơn, ta đã không phải run sợ và chỉ biết kêu Ngộ Không.

Sự lười biếng là một khoản nợ vô hình. Các ngươi nợ thời gian, nợ công sức, nợ những cơ hội mà đáng lẽ ra các ngươi phải nắm lấy. Và đến một lúc nào đó, khoản nợ này sẽ đến hạn thanh toán, với lãi suất rất cao.

Ta đã thấy cái giá của việc “thanh toán” rồi. Đó là khi ta phải chịu sự hối tiếc. Hối tiếc vì mình đã không đủ mạnh mẽ để bảo vệ sư phụ. Hối tiếc vì mình đã không thể trở thành một vị Bồ Tát uy dũng như Ngộ Không hay một Kim Thân La Hán trầm tĩnh như Sa Tăng. Ta chỉ được phong là Tịnh Đàn Sứ Giả (Sứ giả của Bàn Thờ Sạch sẽ), một cái danh hiệu gắn liền với việc… ăn uống.

Điều đó có nghĩa là gì? Đó là sự thừa nhận của Phật Tổ rằng, dù ta có đi qua 81 kiếp nạn, cái bản tính tham ăn, lười biếng của ta vẫn chưa được thanh lọc hoàn toàn. Ta vẫn còn mắc kẹt trong cái “sướng chốc lát” của việc ăn no, ngủ kỹ. Cái hậu quả đó, nó đi theo ta đến tận khi ta thành chính quả!

Nó như một cái bóng mờ ám mà ta phải mang theo suốt đời. Ta đã tu 14 năm, nhưng cái dấu ấn của sự lười biếng nó vẫn còn in đậm.

Trách nhiệm là một gánh nặng, đúng. Cái gánh hành lý trên vai ta nặng trĩu. Nhưng trách nhiệm cũng là một cơ hội để phát triển. Mỗi lần ta chấp nhận gánh vác, chấp nhận làm việc, chấp nhận chiến đấu, ta lại mạnh mẽ hơn, tâm tính ta lại vững vàng hơn. Ngộ Không càng đánh yêu quái càng giỏi, càng linh hoạt. Sa Tăng càng gánh hành lý càng trầm tĩnh, càng kiên định. Còn ta? Ta vẫn là Trư Bát Giới, với cái bụng tham ăn và cái tính thích trốn việc.

Và đó chính là sự khác biệt giữa người thành công (như Ngộ Không) và người chỉ đạt được mức độ “tạm chấp nhận được” (như ta). Sự khác biệt nằm ở việc họ chấp nhận gánh vác trách nhiệm và từ chối cái “sướng chốc lát” của sự lười biếng.

Ta đã từng nghĩ, tại sao Phật Tổ lại sắp xếp ta đi theo sư phụ, khi mà ta rõ ràng là một gánh nặng? Sau này ta mới hiểu, ta là một bài học sống. Ta là lời cảnh tỉnh cho tất cả những kẻ đang đứng trước lựa chọn giữa trách nhiệm và sự an nhàn.

Nếu ta chọn an nhàn ngay từ đầu, ta sẽ mãi mãi là con lợn tinh dưới núi Phước Lăng, cuối cùng cũng bị thiên lôi đánh chết hoặc bị thợ săn bắt đi. Nếu ta chọn trách nhiệm, dù có than vãn, dù có trốn tránh đôi chút, nhưng cuối cùng ta vẫn đến được Tây Thiên, vẫn đạt được chút ít thành tựu.

Nhưng cái tiếc nuối lớn nhất của ta, là ta đã không chọn trách nhiệm một cách triệt để. Ta đã làm việc với tâm lý đối phó, làm việc để không bị sư phụ và Ngộ Không mắng, chứ không phải làm việc với cái tâm của một người tu hành chân chính.

Cái sướng chốc lát của việc nằm ngủ, nó không đáng để đổi lấy sự hối tiếc và cái vị thế thấp kém sau này.

Hãy nghĩ về những người trẻ ngày nay. Họ có quá nhiều cám dỗ. Cái điện thoại di động, cái mạng xã hội, những trò chơi điện tử. Đó chính là những “Cao Lão Trang” phiên bản hiện đại. Họ chỉ cần trốn vào đó vài giờ, vài ngày, họ thấy sướng, thấy thoải mái, thấy quên hết những áp lực của cuộc sống và học tập.

Nhưng khi họ thoát ra, họ đối mặt với một đống công việc chưa hoàn thành, một tương lai mờ mịt vì kiến thức bị bỏ quên, và một sự trì trệ trong tinh thần. Cái sướng của việc lướt mạng xã hội chốc lát đó, nó dẫn đến hậu quả lâu dài là sự kém cỏi về năng lực và sự thiếu hụt về ý chí.

Ta, Trư Ngộ Năng, đã từng là đại diện cho sự trì hoãn và lười biếng đó. Ta hiểu cái sự hấp dẫn của nó. Nó ngọt ngào, nó dễ dàng. Khác với sự nỗ lực của Ngộ Không, cái lười biếng của ta không đòi hỏi sự đầu tư nào cả. Nó chỉ cần sự buông thả.

Nhưng cuộc sống này không vận hành theo nguyên tắc buông thả. Thiên Đình không bao giờ chấp nhận sự buông thả. Sự nghiệp vĩ đại không bao giờ được xây dựng trên nền tảng của sự lười biếng.

Mỗi khi ta đòi về Cao Lão Trang, đó là lúc ta đang trốn tránh trách nhiệm. Ta đang từ chối con đường khổ hạnh để tìm về một vùng an toàn giả tạo. May mắn thay, có Ngộ Không và sư phụ kéo ta lại. Họ không cho phép ta hưởng cái sướng chốc lát đó. Họ bắt ta phải đối diện với thực tại, phải gánh vác trách nhiệm của mình.

Và đây là điều mà ta muốn các ngươi ghi nhớ: Cái hậu quả lớn nhất của sự lười biếng không phải là sự nghèo khó vật chất, mà là sự nghèo khó về tinh thần và phẩm chất.

Nếu ta chăm chỉ, ta đã có thể tu luyện thành một vị Phật chiến đấu giỏi giang. Nhưng vì ta lười biếng, ta chỉ đạt được vị trí có thể chấp nhận được. Ta không thể thoát khỏi cái bản tính Trư của mình.

Sự lười biếng, theo góc nhìn của ta, nó là một loại thuốc độc ngấm chậm. Nó không giết chết các ngươi ngay lập tức, nhưng nó làm các ngươi mất đi sự sắc bén, mất đi sự nhanh nhẹn, mất đi sự nhiệt huyết. Nó biến các ngươi thành những cái bóng mờ nhạt của chính mình.

Cái sướng của việc trốn việc chỉ là một khoảnh khắc ngắn ngủi của sự giả vờ. Giả vờ rằng mọi chuyện đều ổn, giả vờ rằng mình không cần phải cố gắng. Nhưng rồi thực tế sẽ phũ phàng vả vào mặt.

Hãy nhìn vào Tôn Ngộ Không, huynh ấy không bao giờ trốn việc. Ngay cả khi bị sư phụ hiểu lầm, huynh ấy vẫn quay lại chiến đấu. Ngộ Không hiểu rằng, cái trách nhiệm mà huynh ấy gánh không chỉ là cho bản thân, mà còn cho cả sự nghiệp lớn. Huynh ấy chấp nhận khổ đau của hiện tại để đạt được thành tựu vĩ đại trong tương lai. Đó là sự khác biệt giữa một chiến binh thực thụ và một kẻ lười biếng như ta.

Ta không thể thay đổi quá khứ, ta không thể biến những năm tháng trốn việc của mình thành sự chăm chỉ. Nhưng ta có thể dùng câu chuyện của mình để cảnh báo các ngươi.

Đừng để cái cảm giác sung sướng ngắn ngủi của việc trốn tránh công việc làm hỏng đi cả một sự nghiệp, một tương lai vĩ đại. Đừng để mình phải mang cái danh hiệu “Tịnh Đàn Sứ Giả” vì lười biếng, khi mà mình hoàn toàn có thể trở thành một vị Phật uy dũng.

Ta biết, ta là Trư Bát Giới, ta vẫn còn tham ăn, tham ngủ, và đôi khi vẫn muốn trốn việc. Đó là bản tính khó thay đổi. Nhưng ta đã học được bài học cốt lõi: Mỗi lần ta trốn việc, ta đang tự tạo ra gánh nặng cho chính mình trong tương lai. Mỗi phút giây ta lười biếng, ta đang kéo dài con đường khổ ải của mình.

Cái gánh hành lý này, ta sẽ phải gánh đến hết cuộc đời này, không chỉ vì nó nặng, mà vì nó là lời nhắc nhở không bao giờ quên về những hậu quả lâu dài của sự lười biếng và sự trốn tránh trách nhiệm. Hãy chọn trách nhiệm, dù nó có nặng nề đến đâu, bởi vì cái giá của sự lười biếng còn nặng hơn gấp vạn lần.

Ta đã nói hết những gì cần nói. Giờ thì, bụng ta lại đói rồi. Đã đến giờ đi hóa duyên chưa nhỉ? Hy vọng hôm nay không phải là lượt của ta.

#GócChillViệtNam #reboostlab #BàiHọcTâyDuKý #reboostlabcom #TrưBátGiớiGiácNgộ #LườiBiếngLàKẻThù #TráchNhiệmLàVàng