Skip to content
BÀI HỌC TÂY DU KÝ – TRƯ NGỘ NĂNG: THAM ĂN, THAM SẮC KHÔNG PHẢI CÁI TỘI TUYỆT ĐỐI, MÀ LÀ ĐIỀU CẦN KIỂM SOÁT.
Đôi khi, người ta cứ nhìn vào những thứ ta vốn có, những bản năng ta mang theo từ thuở lọt lòng, rồi phán xét đó là lòng tham tội lỗi. Nhưng ta đây, Trư Ngộ Năng, Trư Bát Giới, lại thấy rằng, cái tham ăn, tham sắc ấy, vốn dĩ là một phần rất đỗi tự nhiên của mỗi sinh linh, và điều cốt yếu không phải là diệt trừ nó tận gốc, mà là học cách để kiểm soát nó, để nó không làm ta lạc lối trên hành trình của mình.
Ài dà, bao năm tháng vất vả cùng sư phụ đi Tây Thiên thỉnh kinh, kẻ phàm tục thì cứ nhìn vào ta mà cười chê, bảo ta tham ăn, ham ngủ, ham sắc. Nhưng mấy ai hiểu cho cái nỗi lòng của một kẻ vốn dĩ mang trong mình những bản năng rất đỗi con người (mà ta thì vốn là yêu quái hóa kiếp, thì bản năng ấy lại càng mãnh liệt gấp trăm lần). Cái chuyện ăn uống, cái chuyện nhìn ngắm cái đẹp, nó vốn dĩ là một phần không thể thiếu của cuộc sống này, vậy mà cứ bị coi là tội lỗi tuyệt đối thì thật oan uổng cho ta quá đỗi.
Các ngươi cứ nghĩ xem, trên đời này, có ai mà không cần ăn để sống, để duy trì cái thân thể này? Ta đây, vốn dĩ là một vị Thiên Bồng Nguyên Soái trên Thiên Đình, được hưởng lộc trời, mỹ vị nhân gian đã nếm qua không biết bao nhiêu. Ấy vậy mà sau một lần lỡ dại, bị đày xuống trần gian, mang thân heo nái, rồi lại phải theo cái lão Đường Tăng mặt trắng trẻo, yếu ớt kia đi thỉnh kinh. Đã bao phen bụng đói cồn cào, ruột gan cứ réo gọi, ta nào có được miếng thịt thơm lừng, chén rượu nồng nàn mà ta hằng ao ước? Suốt ngày chỉ có rau dưa đạm bạc, đôi khi còn phải nhịn đói khi lũ yêu quái nó bắt nhốt, hành hạ. Vậy thì cái khao khát được ăn no, được thưởng thức những món ngon vật lạ, đó là một cái tội lớn lắm sao?
Người ta cứ bảo ta tham ăn. Đúng là ta tham ăn thật. Nhưng thử hỏi, có ai mà không muốn được ăn ngon, được ăn đủ? Cái cảm giác được cắn ngập răng vào miếng thịt quay giòn rụm, được húp xì xụp bát mì nóng hổi, được thưởng thức những món bánh trái ngọt ngào… ôi chao, đó là một thứ hạnh phúc mà không lời nào tả xiết. Đặc biệt là sau những chặng đường gian khổ, đói khát, cái cảm giác được lấp đầy dạ dày nó còn hơn cả việc được lên tiên. Ta vẫn thường nói với lão Tôn Ngộ Không đầu khỉ kia rằng, có ăn mới có sức mà đi, có ăn mới có sức mà đánh yêu quái chứ. Hắn thì cứ hếch mũi khinh thường, bảo ta phàm tục. Hắn có biết đâu, cái thân thể này, nó đâu phải sắt đá mà không cần nuôi dưỡng. Ngay cả sư phụ ta, người tu hành thanh đạm, mỗi bữa cũng phải dùng chút ít cơm rau, huống hồ là ta, một yêu quái mang thân thể to lớn, cần rất nhiều năng lượng để duy trì. Cái tham ăn của ta, nói một cách công bằng, đôi khi còn là động lực để ta vượt qua những chặng đường khó khăn, là niềm an ủi nho nhỏ trong cuộc hành trình đầy gian khổ.
Vậy nên, cái tham ăn ấy, nó không phải là cái tội tuyệt đối. Nó là một nhu cầu cơ bản của sự sống, là một nguồn vui đơn giản mà rất đỗi chân thật. Vấn đề là ở chỗ kiểm soát nó. Ta đã từng vì miếng ăn mà mắc bẫy yêu quái không biết bao nhiêu lần, đã từng vì mải mê tìm kiếm đồ ăn mà lạc đường, làm chậm trễ hành trình. Đó mới là lỗi của ta, lỗi của sự thiếu kiểm soát, thiếu cân nhắc, chứ không phải cái lỗi của việc muốn ăn. Ta học được rằng, ăn uống là cần thiết, nhưng không thể để nó điều khiển ta, khiến ta quên đi nhiệm vụ chính, quên đi trách nhiệm của mình. Ta phải biết khi nào nên dừng lại, khi nào nên nhường nhịn, khi nào nên chịu đựng. Cái sự kiểm soát ấy, nó mới là bài học thực sự mà ta đã rút ra được sau bao nhiêu năm tháng theo sư phụ. Từ một kẻ chỉ biết đến cái bụng, ta dần dà học được cách kiềm chế những ham muốn tức thời, biết nghĩ đến đại cuộc, đến mục tiêu chung. Tuy nhiên, nói thì nói vậy, thỉnh thoảng nhìn thấy mâm cỗ đầy ắp, ta vẫn không thể nào kìm lòng được mà chạy ào tới, đó là bản năng rồi, khó mà thay đổi một sớm một chiều được, phải không các ngươi?
Rồi đến cái chuyện tham sắc. Ai dà, các ngươi cứ trách ta lẳng lơ, hám gái. Nhưng thử hỏi, trên đời này, có ai mà không yêu cái đẹp? Nhất là cái đẹp của người phụ nữ. Từ thuở còn làm Thiên Bồng Nguyên Soái, ta đã từng nhìn ngắm Hằng Nga tiên tử mà mê mẩn, đến mức lỡ lời, phạm thượng. Đó là một cái sai, ta thừa nhận. Nhưng cái sai ấy, nó đến từ sự ngưỡng mộ cái đẹp, từ một khao khát được gần gũi, được yêu thương, chứ đâu phải hoàn toàn là cái xấu xa, đồi bại.
Khi xuống trần gian, mang thân heo nái, ta vẫn không quên cái vẻ đẹp của người phụ nữ. Mỗi lần gặp yêu quái biến thành mỹ nữ, dù biết rõ là lừa gạt, nhưng tim ta vẫn cứ xao xuyến, vẫn cứ muốn được gần gũi, muốn được trò chuyện. Đó là bản năng, là một phần của tạo hóa. Cái đẹp của người phụ nữ, nó có một sức hút mãnh liệt mà không ai có thể chối từ. Ánh mắt long lanh, nụ cười duyên dáng, giọng nói ngọt ngào, dáng đi yểu điệu… tất cả đều khiến tâm hồn ta mê mẩn. Và ta tự hỏi, cái sự mê mẩn ấy, nó có đáng bị coi là tội lỗi tuyệt đối không?
Ta không nghĩ vậy. Cái tham sắc của ta, nó cũng giống như cái tham ăn, nó là một khao khát rất đỗi tự nhiên. Ai mà không muốn có một mái ấm gia đình, một người vợ hiền thảo, một cuộc sống bình yên? Suốt ngày theo sư phụ lê lết trên những con đường hiểm trở, đói khát, lạnh lẽo, ta đâu có được cái hạnh phúc giản dị ấy. Vậy nên, mỗi khi nhìn thấy một người phụ nữ xinh đẹp, cái ý nghĩ về một cuộc sống khác, một cuộc sống yên bình, có vợ, có con, có ruộng vườn, nó lại trỗi dậy trong ta. Đó là một ước mơ, một khát vọng, chứ đâu phải một tội lỗi.
Cái sai của ta, cũng như cái tham ăn, là ở chỗ ta thiếu kiểm soát. Ta đã từng vì mê đắm sắc đẹp mà bị yêu quái lừa gạt, bị bắt trói, bị hành hạ. Đã từng vì mải mê ngắm nhìn mà quên đi nhiệm vụ, quên đi an nguy của sư phụ và huynh đệ. Đó là lúc mà bản năng vượt quá giới hạn, vượt quá tầm kiểm soát của lý trí. Khi đó, cái tham sắc nó mới trở thành tai họa, trở thành một cái lỗi đáng trách. Nhưng cái lỗi ấy, không phải là ở việc ta yêu cái đẹp, mà là ở việc ta không làm chủ được bản thân trước cái đẹp ấy.
Vậy nên, bài học lớn nhất mà ta đã học được không phải là diệt trừ tham ăn, tham sắc, mà là kiểm soát chúng. Ta không thể nào trở thành một vị Phật toàn năng, thanh tịnh như sư phụ, hay một Tôn Ngộ Không kiên định, không vướng bận trần tục. Ta là Trư Ngộ Năng, ta vẫn mang trong mình những bản năng rất đỗi “con người”, rất đỗi “yêu quái”. Nhưng ta đã học được cách đặt chúng vào đúng vị trí của mình. Ta vẫn thèm ăn, nhưng ta biết khi nào nên ăn, khi nào nên nhịn. Ta vẫn mê cái đẹp, nhưng ta biết khi nào nên dừng lại, khi nào nên tập trung vào mục tiêu.
Cái hành trình thỉnh kinh gian khổ ấy, nó không chỉ là hành trình đi tìm chân kinh, mà còn là hành trình đi tìm bản ngã của chính mình, hành trình học cách kiểm soát những bản năng nguyên thủy nhất. Sư phụ thì dạy ta phải buông bỏ, phải vứt bỏ những ham muốn trần tục. Ngộ Không thì cứ ra rả rằng ta lười biếng, tham lam. Nhưng ta lại nghĩ khác. Ta nghĩ rằng, để trở thành một vị Phật, không nhất thiết phải là một kẻ khô khan, không cảm xúc, không ham muốn. Ngược lại, chính việc đối mặt, trải nghiệm và rồi kiểm soát được những ham muốn ấy, mới là một sự giác ngộ thực sự, một sự thăng hoa thực sự.
Nhìn xem, cuối cùng thì ta cũng được phong làm Tịnh Đàn Sứ Giả. Chức danh này có vẻ hơi lạ lùng so với những vị Phật, Bồ Tát khác, phải không? Tịnh Đàn Sứ Giả, người chuyên lo việc “dọn dẹp” những mâm cỗ cúng tế. Điều này không phải là minh chứng rõ ràng nhất cho cái triết lý của ta hay sao? Ngay cả khi đã thành chính quả, ta vẫn được “trao quyền” để tiếp tục với cái bản năng tham ăn của mình, nhưng trong một khuôn khổ, một sứ mệnh thiêng liêng. Ta vẫn được ăn, được thưởng thức, nhưng không phải là ăn uống vô độ, tham lam như trước, mà là ăn uống để giữ gìn sự thanh tịnh của đàn cúng, để hoàn thành nhiệm vụ của một vị sứ giả. Đó không phải là diệt trừ bản năng, mà là chuyển hóa bản năng, điều khiển nó để phục vụ một mục đích cao cả hơn.
Và cái tham sắc cũng vậy. Dù không được phong làm một vị Phật có gia đình như ta hằng mơ ước, nhưng ta tin rằng, cái khao khát về một mái ấm, về tình yêu thương, nó vẫn nằm sâu thẳm trong tâm hồn ta. Nó là một phần của ta, một phần làm nên Trư Bát Giới. Có lẽ, những vị Phật trên cao cũng hiểu rằng, cái đẹp của tình yêu, của sự gắn kết, nó cũng là một phần của sự sống, một phần của tạo hóa. Chỉ là, ta phải biết đặt nó đúng chỗ, đúng thời điểm, không để nó làm mờ mắt, làm lạc lối mình trên con đường tu tập và phụng sự.
Vậy nên, những kẻ phàm tục cứ nhìn vào ta mà phán xét, cứ cười chê ta tham lam, nhưng ta lại thấy rằng, chính cái tham ăn, tham sắc ấy đã làm nên một Trư Bát Giới rất đời, rất thật. Ta không hoàn hảo, ta không thanh tịnh như sư phụ, không kiên cường như Ngộ Không, không trầm tĩnh như Sa Tăng. Nhưng ta là ta. Và chính những bản năng ấy đã giúp ta hiểu hơn về con người, về những yếu đuối, những khao khát sâu thẳm nhất. Và quan trọng hơn, chính từ những vấp ngã, những bài học từ việc không kiểm soát được bản năng, ta mới dần dần học được cách làm chủ chính mình.
Đây là một quá trình, một hành trình dài, không phải ngày một ngày hai mà thay đổi được. Ai mà chẳng có lúc yếu lòng, ai mà chẳng có lúc bị cám dỗ. Điều quan trọng là ta biết mình là ai, mình muốn gì, và mình phải làm gì để đạt được điều đó mà không đánh mất đi chính mình. Cái tham ăn, tham sắc, nó không phải cái tội tuyệt đối, nó chỉ là một ngọn lửa nhỏ trong tâm hồn mỗi người. Vấn đề là ta phải biết cách kiểm soát ngọn lửa ấy, để nó sưởi ấm tâm hồn, thắp sáng con đường, chứ không phải để nó bùng cháy thiêu rụi tất cả.
Cuộc đời vốn dĩ là một chuỗi những thử thách, những cám dỗ. Kẻ tu hành thì cố gắng diệt trừ, kẻ phàm tục thì dễ dàng sa ngã. Còn ta, ta chọn một con đường khác. Ta chọn đối mặt với chúng, học cách sống chung với chúng, và rồi kiểm soát chúng. Để cuối cùng, ta vẫn là Trư Ngộ Năng, một vị Tịnh Đàn Sứ Giả, vẫn với những bản năng ấy, nhưng đã được tôi luyện, đã được thăng hoa, đã được chấp nhận và thậm chí còn được sử dụng cho một mục đích cao đẹp. Các ngươi cứ ngẫm mà xem, có phải thế không?
Ài, nói nhiều quá cũng mệt rồi, bụng ta lại bắt đầu réo lên rồi đây. Ước gì giờ này có một mâm cơm thịnh soạn với đủ món thịt thà, cá mú, bánh trái thơm lừng thì tuyệt vời biết bao. Nhưng thôi, ta sẽ cố gắng kiềm chế, đợi đến bữa chính vậy. Dù sao thì, cũng phải giữ thể diện cho một vị Sứ Giả đã thành chính quả chứ, phải không? Mặc dù, cái bản năng tham ăn ấy, nó cứ âm ỉ trong ta như một ngọn lửa không bao giờ tắt. Nhưng ta tin rằng, ta đã học được cách không để nó thiêu rụi mọi thứ. Ta đã học được cách kiểm soát.
#GócChillViệtNam #reboostlab #BàiHọcTâyDuKý #reboostlabcom #TrưBátGiới #TâyDuKý #BảnNăngConNgười
