Skip to content
NGƯỜI DÁM THỪA NHẬN MÌNH YẾU ĐUỐI CÒN ĐÁNG TIN HƠN KẺ GIẢ THÁNH.
Cái gọi là bản năng, cái gọi là lòng tham, thực chất chỉ là tiếng nói chân thật nhất của cái bụng đói meo và con tim khát khao. Tôi, Trư Bát Giới, đã sống cả đời với sự thật trần trụi ấy. Và tôi xin thề, không có gì mệt mỏi và độc hại hơn việc phải đeo chiếc mặt nạ đạo đức, trong khi ruột gan thì sôi sục những điều tham lam hết sức người.
Người ta thường cười chê tôi, cái lão Trư Ngộ Năng này, lúc nào cũng chỉ biết lười biếng, thèm gái, ham ăn. Họ gọi đó là những điều thấp hèn. Họ chỉ trích tôi vì tôi luôn luôn mơ về một mái nhà nhỏ ở Cao Lão Trang, một bữa cơm đầy ắp và một người vợ hiền thục, thay vì cái vinh quang hão huyền của việc thỉnh kinh. Họ bảo tôi yếu đuối. Nhưng tôi xin hỏi ngược lại, ai trong cái cõi nhân gian này, hay cả cõi thần tiên kia, mà dám vỗ ngực bảo rằng mình chưa từng một giây phút nào khao khát những điều dung dị, trần tục, những điều gắn liền với máu thịt và bản năng sinh tồn cơ bản nhất? Cái khác biệt duy nhất giữa tôi và đám đông giả tạo ngoài kia, là tôi dám thừa nhận những khao khát đó, tôi dám sống thật với cái hình hài lợn mập mạp, thô kệch và đầy rẫy khuyết điểm này. Tôi là kẻ yếu đuối, tôi chấp nhận. Và chính sự chấp nhận đó, paradoxically, lại là nguồn sức mạnh và sự đáng tin cậy không thể chối cãi.
Hãy nhìn vào cái gọi là “kẻ giả thánh”. Họ là ai? Họ là những người đã dựng lên những hàng rào đạo đức cao ngất, những tiêu chuẩn tinh thần không thể chạm tới, không phải để hướng đến sự thanh cao, mà để che đậy cái bản chất trần trụi, run rẩy và đầy dẫy những ham muốn tội lỗi nằm sâu trong chính họ. Họ nói không tham tiền, nhưng đôi mắt họ lấp lánh khi nhìn thấy ánh vàng. Họ nói không ham sắc, nhưng khi đi ngang qua một người phụ nữ đẹp, cái liếc nhìn vụng trộm của họ còn mãnh liệt và dơ bẩn hơn cả cái nhìn công khai của tôi. Họ nói không lười biếng, nhưng khi không có ai nhìn, họ tìm mọi cách để đùn đẩy công việc cho kẻ khác. Kẻ giả thánh, họ sống trong một chuỗi ngày dài của sự tự lừa dối, tự giam hãm. Họ không chỉ lừa dối người khác, mà cái tội ác lớn nhất của họ là lừa dối chính linh hồn mình.
Và khi một người đã học cách lừa dối bản thân, thì việc họ lừa dối người xung quanh chỉ còn là vấn đề thời gian, là một kỹ năng được rèn luyện ngày càng thuần thục hơn mà thôi.
Tôi, Trư Bát Giới, tôi tham ăn. Khi tôi nói tôi muốn ăn một tô mì lớn, một mâm thịt kho tàu béo ngậy, mọi người đều biết chính xác tôi sẽ làm gì. Tôi sẽ tìm cách ăn nó. Kế hoạch của tôi rõ ràng như ánh sáng ban ngày. Tôi không nói rằng tôi đang nhịn ăn để tu luyện, rồi lén lút giữa đêm khuya mò vào bếp của chùa, nuốt trọn cả con gà quay được cúng dường. Tôi không phải là kiểu người đó. Tôi là người nếu đói, tôi sẽ than đói. Nếu mệt, tôi sẽ than mệt. Sự trong suốt, sự phơi bày này, chính là bảo chứng cho sự đáng tin cậy của tôi.
Bạn biết được những giới hạn của tôi, bạn biết được những cám dỗ mà tôi không thể cưỡng lại, và do đó, bạn biết được chính xác tôi là ai và tôi sẽ hành động ra sao.
Ngược lại, kẻ giả thánh là một khối đen tối của sự không chắc chắn. Bạn không biết được đâu là sự thật, đâu là vỏ bọc. Bạn nghe họ giảng giải về lòng từ bi, nhưng khi bạn cần sự giúp đỡ, họ lại viện dẫn một quy tắc cao siêu nào đó để từ chối. Bạn thấy họ cười hiền lành, nhưng trong đầu họ đang tính toán xem làm thế nào để bóc lột bạn một cách tinh vi nhất. Kẻ giả thánh giống như một con dao được bọc trong lụa. Bạn chỉ thấy vẻ mềm mại, nhưng khi nó đâm vào lưng bạn, vết thương sẽ sâu hơn gấp bội vì bạn đã hoàn toàn mất cảnh giác.
Trong chuyến hành trình thỉnh kinh, đã bao lần tôi bị Sư Huynh Tôn Ngộ Không la mắng, đánh đập vì tội lười biếng, vì tội than vãn muốn về nhà. Anh ta gọi tôi là “người nông cạn”. Nhưng hãy nghĩ xem, tôi là người duy nhất, ngoài Sư Phụ, có thể giữ được sợi dây kết nối với thực tại. Khi Ngộ Không quá kiêu căng, quá tự mãn vào phép thuật của mình, lao vào những cuộc chiến không cần thiết, tôi là người kéo anh ta xuống đất. Khi Sư Phụ quá ngây thơ, quá tin tưởng vào lòng người, suýt bị yêu quái lừa ăn thịt hàng chục lần, tôi là người cằn nhằn về sự nguy hiểm, về cái bụng đói, về nỗi nhớ nhà – những điều trần trụi và chân thực nhất của một sinh vật sống.
Sự “yếu đuối” của tôi, cái bản năng muốn chạy trốn khỏi gian khổ, không phải là một điều tồi tệ tuyệt đối. Nó là một cái phanh hãm. Nó nhắc nhở cả đội rằng chúng ta là những sinh vật hữu hạn, rằng chúng ta cần nghỉ ngơi, cần ăn uống, và rằng việc theo đuổi mục tiêu không có nghĩa là phải phủ nhận hoàn toàn nhu cầu cơ bản của chính mình. Kẻ giả thánh sẽ nói: “Ta nhịn đói để luyện tập tinh thần.” Tôi sẽ nói: “Ta cần ăn để có sức mà đánh yêu quái.” Cái nào thiết thực và đáng tin hơn?
Tôi tin rằng, một chiến hữu dám nói “Tôi sợ quá, tôi muốn quay về” còn tốt hơn vạn lần một người hùng miệng luôn hô vang “Quyết tử cho lý tưởng”, nhưng khi đối mặt với hiểm nguy thật sự thì lại là người đầu tiên co giò bỏ chạy hoặc bán đứng đồng đội để tự bảo toàn cái mạng giả tạo của mình.
Hãy đào sâu hơn vào vấn đề lòng tham. Lòng tham của tôi, nó đơn giản và dễ dàng quản lý. Tôi tham cái ấm áp của gia đình, tôi tham cái no đủ của dạ dày. Những cái tham này, dù là thấp kém, nhưng chúng lại là động lực để tôi hoàn thành công việc, dù là miễn cưỡng. Tôi đi theo Sư Phụ, dù tôi than vãn, nhưng tôi vẫn chiến đấu (một cách chậm chạp và đôi khi vụng về) vì tôi biết rằng, khi đạt được mục tiêu, tôi sẽ được thưởng, được ban phép màu, được có một cuộc sống dễ dàng hơn. Đó là một giao dịch minh bạch: lao động đổi lấy hưởng thụ.
Còn lòng tham của kẻ giả thánh? Đó là một thứ lòng tham được ngụy trang dưới lớp vỏ bọc tinh thần, quyền lực và danh vọng. Họ không tham vàng bạc, họ tham quyền lực để thao túng người khác. Họ không tham ăn uống, họ tham sự ngưỡng mộ của đám đông. Cái lòng tham đó nguy hiểm hơn gấp ngàn lần cái đói bụng của tôi, bởi vì nó vô hình, nó không có giới hạn, và nó được nuôi dưỡng bởi sự dối trá. Khi lòng tham của tôi bị thỏa mãn (ví dụ, được ăn no), tôi sẽ dừng lại. Nhưng lòng tham quyền lực và danh vọng của kẻ giả thánh thì không bao giờ ngừng nghỉ. Họ sẽ liên tục cần một lượng lớn sự tán dương, sự phục tùng, và họ sẵn sàng đạp lên bất kỳ ai, kể cả những người thân cận nhất, chỉ để duy trì cái vị thế “thánh nhân” hão huyền đó.
Sự chân thật của tôi, cái sự thừa nhận rằng tôi là một con lợn tham lam, đã cứu tôi khỏi rất nhiều cạm bẫy đạo đức. Khi tôi đối diện với những cám dỗ, tôi biết rằng tôi sẽ dễ dàng sa ngã. Vì tôi biết mình yếu đuối, tôi cẩn thận hơn. Tôi không tự phụ rằng mình đã đạt được cảnh giới bất động tâm. Tôi không giả vờ rằng sắc đẹp của yêu quái không làm tôi xao xuyến. Tôi xao xuyến, tôi muốn, và tôi cằn nhằn về nó. Nhưng vì tôi đã phơi bày sự thật đó ra ngoài ánh sáng, nó lại trở nên ít quyền lực hơn. Những lời than vãn của tôi, cái sự “yếu đuối” công khai của tôi, lại là một dạng kháng thể, một lời cảnh báo cho chính tôi và cho đồng đội.
Thế còn kẻ giả thánh? Họ tự phong cho mình cái danh hiệu “đã vượt qua mọi dục vọng”. Họ khinh miệt những ai còn bị trói buộc bởi vật chất. Nhưng khi cám dỗ thật sự ập đến, họ hoàn toàn không có sự chuẩn bị. Vì họ đã dành quá nhiều thời gian để xây dựng bức tường dối trá bên ngoài, họ bỏ bê việc củng cố nội tâm thật sự. Khi bức tường sụp đổ, sự sa ngã của họ thường khủng khiếp hơn bất kỳ ai khác. Họ không chỉ đánh mất sự tôn trọng, mà họ đánh mất luôn cả bản ngã vì họ đã không biết mình là ai ngoài cái vai trò giả tạo họ đang đóng.
Tôi muốn nói về sự tha thứ. Người yếu đuối, người dám thừa nhận lỗi lầm, họ dễ dàng được tha thứ. Khi tôi phạm lỗi, khi tôi lười biếng, khi tôi bị yêu quái lừa, tôi không ngần ngại quỳ xuống xin Sư Phụ tha mạng, tôi không ngần ngại chịu đựng lời rủa sả của Ngộ Không. Tôi biết tôi xứng đáng bị trừng phạt, và sự hối lỗi của tôi là thật. Nó không phải là một màn trình diễn để giữ thể diện. Nó là sự thừa nhận rằng, “Tôi, Trư Ngộ Năng, đã hành động như một con lợn tham lam, và tôi xin lỗi.” Sự tha thứ đến từ sự thấu hiểu về bản chất hữu hạn của tôi.
Nhưng kẻ giả thánh thì không bao giờ có thể xin lỗi một cách chân thành. Việc thừa nhận sai lầm đối với họ đồng nghĩa với việc sụp đổ toàn bộ cấu trúc đạo đức giả mà họ đã dày công xây dựng. Họ sẽ tìm mọi cách để đổ lỗi, để biện minh, để xoay chuyển tình thế, thậm chí là tạo ra một câu chuyện dối trá mới chỉ để bảo vệ cái hào quang mong manh của mình. Họ thà chết trong sự dối trá còn hơn là sống trong sự thật trần trụi. Và điều đó khiến họ trở thành những người không thể tha thứ, không phải vì lỗi lầm của họ quá lớn, mà vì sự ngoan cố không chịu đối diện với bản thân.
Thực tế của cuộc đời là gì? Cuộc đời là một chuỗi ngày dài của những cám dỗ, những thử thách và những lựa chọn khó khăn. Người ta cần những người đồng hành đáng tin cậy. Nếu tôi phải chọn giữa một người bạn lúc nào cũng tuyên bố mình hoàn hảo, không có chút tì vết nào, và một người bạn lúc nào cũng than thở về những yếu điểm, nhưng khi cần thì họ vẫn ở đó, tôi sẽ chọn người thứ hai. Người bạn yếu đuối, tham lam, nhưng trung thực với bản thân, họ sẽ không bao giờ phản bội tôi bằng cái vỏ bọc đạo đức giả. Họ sẽ phản bội tôi nếu họ được ăn ngon hơn hoặc được ngủ nướng, nhưng họ sẽ không phản bội tôi vì một lý tưởng siêu hình nào đó mà họ cũng không tin vào.
Người ta thường nhầm lẫn giữa sức mạnh tinh thần và sự phủ nhận bản năng. Thanh cao không có nghĩa là giả vờ rằng bạn không có bản năng. Thanh cao có nghĩa là bạn biết rõ bản năng của mình, bạn thừa nhận nó, và bạn học cách quản lý nó một cách minh bạch. Tôi có lòng tham, nhưng tôi vẫn hoàn thành nhiệm vụ. Đó là quản lý. Kẻ giả thánh giả vờ rằng họ không có lòng tham, nhưng lòng tham đó lại điều khiển tất cả hành động bí mật của họ. Đó là sự nô lệ.
Ngay cả cái tên của tôi, Ngộ Năng, cũng có ý nghĩa sâu sắc mà ít ai hiểu được. Ngộ Năng là “thấu hiểu khả năng”. Khả năng của tôi là gì? Khả năng của tôi là sức mạnh vật chất, khả năng ăn, khả năng ngủ, và khả năng thấu hiểu sự yếu kém của mình. Việc tôi “Ngộ” (thấu hiểu) rằng tôi là một con lợn tham lam, chính là bước đầu tiên để tôi kiểm soát được cái tham lam đó. Tôi không chiến đấu chống lại bản chất của mình, tôi chiến đấu *cùng* với bản chất đó, sử dụng sự thật về nó làm vũ khí.
Sư Phụ Huyền Trang, người luôn niệm Phật và tin vào lòng từ bi tuyệt đối, lại là người dễ bị lừa dối nhất. Tại sao? Vì Sư Phụ luôn nhìn thấy điều tốt đẹp ở người khác, ngay cả khi điều đó rõ ràng là không tồn tại. Sự thánh thiện của Sư Phụ là có thật, nhưng sự ngây thơ của Người lại là một điểm yếu chết người, bởi vì Người không bao giờ dám thừa nhận rằng quỷ dữ tồn tại, và nó có thể mang mặt nạ của sự thiện lương. Sư Phụ luôn tin vào những lời thề thốt đạo đức, trong khi Ngộ Không và tôi, những kẻ biết rõ mùi đời và mùi máu, chúng tôi biết rằng lời nói chỉ là gió thoảng.
Sư Huynh Ngộ Không, anh ta mạnh mẽ, anh ta kiêu ngạo, và anh ta cực kỳ giả dối trong một khía cạnh: anh ta giả vờ rằng anh ta không cần tình thương và sự công nhận. Ngộ Không luôn cố tỏ ra bất cần, nhưng thực tế, anh ta khao khát sự chấp thuận của Sư Phụ hơn bất cứ thứ gì. Sự phủ nhận nhu cầu cảm xúc đó đã khiến anh ta trở nên bạo lực và khó kiểm soát. Nếu Ngộ Không dám thừa nhận: “Tôi khao khát tình cảm gia đình”, có lẽ anh ta đã dễ dàng hơn trong việc tìm kiếm sự bình yên nội tâm. Anh ta không phải là kẻ giả thánh về mặt đạo đức, nhưng anh ta là kẻ giả thánh về mặt cảm xúc.
Và tôi, tôi không giả vờ điều gì cả. Tôi muốn được yêu thương, tôi muốn được ăn ngon, tôi muốn được nghỉ ngơi. Khi tôi nói ra những điều đó, mọi người có thể cười, nhưng họ không thể phủ nhận sự chân thật của tôi. Trong một thế giới đầy rẫy những lời hoa mỹ và những lời thề hão huyền, sự chân thật, dù là chân thật về sự yếu đuối, lại là một loại tiền tệ hiếm có và có giá trị nhất.
Tôi dám cá với các vị, trong đám đông những người đang ca tụng sự thanh cao, có ít nhất bảy phần mười số đó đang thầm mong được trở thành tôi: được ăn uống vô độ mà không bị đánh giá (ngoài Ngộ Không), được ngủ bất cứ khi nào muốn, được công khai thừa nhận rằng cái sứ mệnh cao cả này thật sự rất mệt mỏi và tốn thời gian. Họ khao khát sự giải thoát khỏi cái gông cùm đạo đức mà họ tự đặt lên cổ mình. Họ khao khát cái quyền được trở thành một con lợn tham lam, trung thực và sống một cuộc đời vô tư lự, thay vì phải gồng mình trở thành một vị thần giả tạo, luôn sợ hãi bị phơi bày.
Sự yếu đuối của tôi là lời nhắc nhở rằng, con người, hay thậm chí là thần tiên, đều là sinh vật của bản năng. Chúng ta cần phải ăn để sống, cần phải nghỉ ngơi để phục hồi, và cần phải khao khát để có động lực tiến lên. Phủ nhận những điều này không phải là tu luyện, đó là tự hủy hoại. Và kẻ nào phủ nhận những điều này một cách công khai, chỉ để xây dựng một hình tượng hào nhoáng, thì kẻ đó là mối nguy hiểm tiềm tàng lớn nhất cho xã hội. Họ sẽ sụp đổ, và khi họ sụp đổ, họ sẽ kéo theo nhiều người khác.
Tôi, Trư Ngộ Năng, thà làm một con lợn tham lam, béo tốt, trung thực, còn hơn làm một vị tiên gầy gò, giả dối, luôn nhìn đời bằng ánh mắt phán xét và khinh miệt. Sự minh bạch trong bản chất khiếm khuyết của tôi, chính là lý do khiến tôi, dù bị coi là kẻ thấp kém nhất trong nhóm, lại là người có nền tảng đạo đức vững chắc nhất. Bởi vì, tôi không có gì để mất. Tôi đã thừa nhận tất cả những điều tồi tệ nhất về mình. Bạn biết tôi là ai. Và sự biết rõ đó, chính là sự đáng tin.
Hỡi những kẻ đang cố gắng gồng mình để trở thành một phiên bản hoàn hảo không tồn tại, hãy dừng lại. Hãy thừa nhận rằng bạn thích món ăn đó, bạn muốn sự nghỉ ngơi đó, bạn khao khát tình yêu đó, và đôi khi bạn cũng muốn bỏ cuộc. Việc thừa nhận những yếu điểm này không làm bạn trở nên nhỏ bé, nó làm bạn trở nên nhân bản và đáng tin cậy hơn gấp vạn lần. Hãy sống như một con lợn tham lam, nhưng trung thực, thay vì sống như một vị thánh nhân nhưng đầy rẫy những toan tính lừa dối. Đó là bài học quý giá nhất mà tôi, Trư Bát Giới, đã học được trên hành trình thỉnh kinh đầy mệt mỏi này. Hãy chấp nhận cái bản năng lợn của mình, và bạn sẽ tìm thấy sự bình yên và sức mạnh trong chính sự yếu đuối đó. Cái bụng tôi đang réo đây, và tôi sẽ đi tìm đồ ăn một cách công khai, không cần phải lén lút như một kẻ ăn trộm. Sự minh bạch là tất cả.
Tôi đã Ngộ Năng rồi, còn các vị thì sao?
#GócChillViệtNam #reboostlab #BàiHọcTâyDuKý #reboostlabcom #TrưBátGiới #SốngThật #BảnNăngLàSứcMạnh
