Skip to content
BÀI HỌC TÂY DU KÝ TÔN NGỘ KHÔNG
VỀ LÒNG THAM DỤC VỌNG VÀ SỰ KIỂM SOÁT BẢN THÂN
LÒNG THAM LÀ CỬA NGÕ CỦA TAI HỌA TRƯ BÁT GIỚI NHIỀU LẦN GÂY RẮC RỐI
Cuộc hành trình vĩ đại đi Tây Trúc thỉnh kinh mà thế gian gọi là Tây Du Ký ấy không chỉ là một chuỗi những cuộc chiến đẫm máu với yêu quái mà nó còn là một trường học dài bốn mươi vạn dặm về bản chất con người bản chất sinh linh và đặc biệt là về cái gọi là lòng tham cái dục vọng trần tục và cái nỗ lực kiểm soát bản thân mà không phải ai cũng đạt được. Lòng tham ấy nó không mang hình hài của một con yêu quái hung ác nào đó mà nó ẩn mình ngay trong tâm can của những người đồng hành cùng Lão Tôn. Nó chính là cánh cửa đầu tiên dẫn đến mọi tai họa và không ai đại diện cho cánh cửa mục nát ấy rõ ràng bằng cái gã Trư Bát Giới tham lam hèn hạ.
Lão Tôn ta sinh ra từ đá mang theo bản chất cuồng ngạo từ thuở sơ khai ta đã từng không biết kiểm soát nhưng rồi ta đã học được bài học xương máu ấy bằng chính cái Kim Cô Khống Chế khắc nghiệt trên đầu. Ngược lại cái gã nhị đồ đệ Trư Bát Giới kia hắn lại là một sự thất bại hiển nhiên một minh chứng sống động cho việc lòng tham và sự buông thả dục vọng sẽ mãi mãi là xiềng xích trói buộc một cá nhân ngăn họ chạm đến bất kỳ thành tựu chân thật nào. Cái gã Bát Giới ấy chính là cái bóng đen của sự cám dỗ mà bất kỳ người tu hành nào cũng phải vượt qua. Hắn là sự nặng nề của cái xác phàm cái tham vọng rẻ tiền luôn luôn kéo lùi cả đoàn. Lão Tôn ta phải dùng sức mạnh của bảy mươi hai phép biến hóa gậy Như Ý và Cân Đẩu Vân để vượt qua yêu ma quỷ quái nhưng chính Bát Giới chỉ cần một miếng mồi thơm một bóng hồng ảo ảnh là đã đủ sức làm đổ vỡ cả chuyến đi một cách dễ dàng và đáng xấu hổ nhất.
Khi Lão Tôn ta nói lòng tham là cửa ngõ của tai họa thì đó không phải là một câu nói suông mang tính triết lý hàn lâm hay kinh kệ xa vời mà là một sự thật đã được chứng minh bằng mồ hôi nước mắt và vô số lần Đường Tăng bị bắt mất. Cái tai họa lớn nhất trên đường đi Tây Thiên không phải là sự tinh ranh của Bạch Cốt Tinh hay sự hung bạo của Ngưu Ma Vương mà là sự lơ là sự mềm yếu của Bát Giới khi đối diện với những cám dỗ tầm thường nhất. Hãy xem xét kỹ lưỡng cái bản chất của Bát Giới và ta sẽ thấy toàn bộ quá trình tu hành của hắn là một chuỗi dài những lần khuất phục trước cái thấp hèn nhất. Cái tham của hắn không chỉ là tham ăn tham ngủ mà nó còn là cái tham vọng được hưởng thụ ngay lập tức cái dục vọng muốn thoát ly khỏi trách nhiệm và sự lười biếng đến mức không muốn nhấc mình ra khỏi vũng lầy của sự dễ dãi. Hắn không thể chờ đợi sự viên mãn của Phật pháp mà chỉ muốn một chén cơm đầy một giấc ngủ trưa ấm áp hay một người vợ xinh đẹp để hầu hạ. Chính cái sự vội vã muốn thỏa mãn cái tôi vật chất ấy đã khiến hắn trở thành miếng mồi ngon béo bở cho mọi loại yêu quái từ quỷ nhện đến tinh hồ.
Nhớ lại những lần Đường Tăng bị yêu quái bắt đi thì gần như chín phần mười những rắc rối đó đều bắt nguồn từ sự thiếu cảnh giác hoặc hành động ngốc nghếch của Bát Giới. Trong khi Lão Tôn ta phải dùng Hỏa Nhãn Kim Tinh để nhìn thấu bản chất của vạn vật thì Bát Giới lại chỉ dùng đôi mắt híp mờ mịt của mình để nhìn những miếng thịt mỡ những bát chè ngọt hay những mỹ nữ giả dạng. Hắn đã quá quen với việc sống một cuộc đời trần tục buông thả khi còn là Thiên Bồng Nguyên Soái nơi Thiên Đình và cái thói quen ấy dù đã bị đày xuống trần gian dù đã được Bồ Tát răn dạy vẫn không hề thay đổi. Cái tâm tham dục ấy nó ăn sâu vào xương tủy của hắn trở thành một phần không thể tách rời của bản ngã. Khi đứng trước một cánh rừng ma quái Lão Tôn ta nhìn thấy cái bẫy của yêu quái còn Bát Giới lại chỉ nhìn thấy cơ hội để ăn trộm chút hoa quả rừng hay ngủ lười một giấc. Khi gặp một gia đình giàu có ngỏ ý mời cơm Lão Tôn ta cảnh giác sự giả dối của yêu tinh còn Bát Giới lại đã háo hức nghĩ đến việc chén hết mười mâm cỗ.
Cái tham vọng được hưởng thụ ngay lập tức này chính là cái neo sắt nặng nề nhất kéo cả con thuyền Tây Du xuống đáy bùn. Nếu không có Trư Bát Giới có lẽ chuyến đi đã rút ngắn được ít nhất năm năm. Mọi âm mưu của yêu quái dù tinh vi đến đâu cũng đều lợi dụng được một điểm yếu duy nhất của hắn là lòng tham. Ví dụ rõ ràng nhất là cái lần hắn bị lũ yêu quái nhện tinh giăng bẫy trong động Bàn Tơ. Lũ yêu quái ấy không cần phải dùng đến phép thuật cao cường hay bùa chú ghê gớm gì cả chúng chỉ cần tạo ra một cái bẫy đơn giản dựa trên sự lười biếng và dục vọng của Bát Giới. Chúng biết hắn tham cái đẹp tham cái sự thỏa mãn thể xác và chúng chỉ cần hứa hẹn một cuộc sống xa hoa một cuộc sống không cần phải chịu đựng sự hành hạ của việc đi đường hay sự kiểm soát của Đường Tăng là Bát Giới đã tự mình nhảy bổ vào cái hố tai ương ấy. Lão Tôn ta đã phải phí công tốn sức để cứu hắn ra khỏi những rắc rối mà hắn tự chuốc lấy và cái thái độ của hắn sau khi được cứu vẫn là than vãn và không hề hối cải.
Đây chính là cái cốt lõi của bài học: lòng tham không chỉ gây ra rắc rối cho bản thân người tham mà nó còn gây ra tai họa dây chuyền cho tất cả những người xung quanh. Bát Giới vì một miếng ăn mà lơ là cảnh giác dẫn đến việc sư phụ bị bắt. Bát Giới vì một lời hứa hẹn về sự thoải mái mà nghi ngờ sự lãnh đạo của Lão Tôn ta gây ra sự chia rẽ nội bộ và làm suy yếu ý chí của đoàn. Mỗi lần hắn gây chuyện là mỗi lần Lão Tôn ta phải dùng Cân Đẩu Vân bay hàng chục vạn dặm để cầu cứu Bồ Tát hay các vị thần linh khác để giải quyết cái hậu quả ngu ngốc của hắn. Cái giá phải trả cho sự tham lam của một người lại là sự mệt nhọc sự nguy hiểm và sự chậm trễ của cả một sứ mệnh lớn lao cứu độ chúng sinh.
Hãy so sánh sự kiểm soát bản thân giữa Lão Tôn ta và Bát Giới. Lão Tôn ta mặc dù mang trong mình cái bản tính hung hăng của một con khỉ đá tinh nghịch nhưng ta đã chấp nhận cái Kim Cô Khống Chế như một công cụ để kiềm chế cái tâm viên ý mã. Ta chấp nhận sự đau đớn khi Đường Tăng niệm chú bởi ta hiểu rằng nếu không có sự kiểm soát ấy cái sức mạnh vô song của ta sẽ trở thành tai họa cho thế gian. Ta đã tự nguyện đưa cái bản ngã ngông cuồng của mình vào khuôn phép của Phật pháp. Còn Bát Giới thì sao? Hắn không hề có một cái xiềng xích nào thực sự trên đầu mà cái xiềng xích lớn nhất của hắn lại chính là cái thân thể phàm tục cái tâm hồn dâm dật và cái dạ dày không đáy của hắn. Hắn luôn tìm cách lợi dụng sự nhân từ của Đường Tăng sự hiền lành của Sa Tăng và sự bận rộn của Lão Tôn ta để trốn tránh trách nhiệm.
Cái tham vọng của hắn thật đáng khinh bỉ. Khi cả đoàn đối diện với khó khăn hắn là người đầu tiên đưa ra đề xuất giải tán. Hắn muốn quay về cái động Cao Lão của hắn nơi có một cuộc sống dễ dãi không cần phải đối mặt với gió bụi đường xa hay gươm giáo yêu ma. Cái tham vọng ấy nó mang hình hài của sự hèn nhát sự lười biếng và sự thiếu kiên định. Hắn thèm khát cái sự yên ổn giả tạo sự dễ dàng tạm thời mà quên đi cái mục tiêu tối thượng là sự giải thoát. Cái sự tham lam vật chất này khiến hắn hoàn toàn không thể nhìn thấy cái giá trị thực sự của sự tu hành. Hắn chỉ nhìn thấy gánh nặng trên lưng Sa Tăng sự khắc khổ của Đường Tăng và sự nguy hiểm của Lão Tôn mà không hề nhìn thấy cái hào quang đang chờ đợi ở Tây Thiên.
Lão Tôn ta đã từng nói với hắn rằng cái tham lam ấy nó không khác gì một cái bệnh truyền nhiễm. Nó làm đục khoét ý chí làm mờ đi lý trí và làm suy giảm sức mạnh tinh thần. Mỗi lần Bát Giới bị lừa bị gạt vì lòng tham của mình là mỗi lần hắn tự khẳng định rằng hắn vẫn chưa thể vượt qua được cái bản ngã “Trư” của mình cái bản ngã của con lợn lười biếng phàm ăn. Hắn không phải là Thiên Bồng Nguyên Soái đã hoàn lương mà hắn vẫn chỉ là một con yêu quái lợn bị đày xuống trần gian mang theo đầy đủ những thói hư tật xấu.
Hãy xem cái cách Bát Giới luôn tìm cách chiếm đoạt công lao của người khác. Cái tham vọng được công nhận mà không phải đổ mồ hôi nước mắt cũng là một dạng lòng tham nguy hiểm. Hắn luôn tìm cách nói xấu Lão Tôn ta trước mặt Đường Tăng lợi dụng sự nhạy cảm của sư phụ để cố gắng chiếm lấy vị trí đại đồ đệ. Hắn tham cái hư danh cái sự tôn trọng mà hắn chưa xứng đáng có được. Đây là cái tham vọng vô hình nhưng lại có sức phá hủy kinh khủng hơn cả một trận chiến với yêu quái bởi nó gây ra sự chia rẽ sự nghi ngờ và sự mất đoàn kết ngay trong nội bộ. Nếu không có Sa Tăng luôn đứng ra dàn xếp và Lão Tôn ta luôn bỏ qua những lời nói xấu ấy có lẽ cả đoàn đã tan rã từ lâu chỉ vì sự ghen ghét và tham vọng vị kỷ của Bát Giới.
Những rắc rối mà Bát Giới gây ra thường là những rắc rối mang tính chất nội bộ nhưng lại có tác động cực lớn. Ví dụ như cái lần Đường Tăng bị yêu quái bắt đi và Bát Giới được giao nhiệm vụ đi tìm kiếm. Hắn không đi tìm cứu sư phụ mà hắn lại nhân cơ hội ấy để kiếm cớ quay về động Cao Lão. Cái lý lẽ hắn đưa ra thật là đáng cười: chuyến đi đã quá khó khăn nên cần phải giải tán. Cái mong muốn thoát ly khỏi trách nhiệm chính là một biểu hiện sâu sắc nhất của lòng tham sự tham lam sự an toàn cá nhân sự an nhàn thể xác. Hắn thà chấp nhận làm một con yêu quái lợn tầm thường sống trong nhung lụa tạm bợ còn hơn là đối mặt với hiểm nguy để đạt được sự giải thoát tối cao. Cái sự khác biệt giữa Lão Tôn ta và hắn chính là ở cái điểm này. Lão Tôn ta bất chấp hiểm nguy bất chấp mọi sự chửi rủa và nghi ngờ để hoàn thành sứ mệnh còn Bát Giới chỉ tìm kiếm lý do để bỏ cuộc.
Cái lòng tham ấy không chỉ khiến Bát Giới lầm đường lạc lối mà còn làm ảnh hưởng đến chính cái đức hạnh của Đường Tăng. Đường Tăng là người nhân từ nhưng lại dễ tin vào lời xàm tấu của Bát Giới. Cái tham vọng được nghỉ ngơi của Bát Giới đã biến thành những lời nói dối những lời xuyên tạc về Lão Tôn ta khiến sư phụ niệm Kim Cô Chú đau đớn. Đây chính là cái cửa ngõ của tai họa mà Lão Tôn ta muốn nhấn mạnh. Lòng tham của một cá nhân nó có thể làm ô uế cả một tập thể làm lung lay cả một niềm tin và làm chệch hướng cả một sứ mệnh thiêng liêng. Nếu không phải là một người có ý chí sắt đá như Lão Tôn ta thì đã từ lâu ta đã bỏ đi không quay đầu lại để giải thoát mình khỏi cái gánh nặng của cái gã tham lam ích kỷ ấy.
Thế gian thường ca ngợi sức mạnh của Lão Tôn ta nhưng ít ai hiểu rằng cái sức mạnh lớn nhất không phải là bảy mươi hai phép biến hóa mà là sự kiểm soát tuyệt đối đối với cái bản năng tham vọng của chính mình. Ta đã từng là con khỉ tham lam quyền lực từng muốn cướp ngai vàng của Ngọc Hoàng. Nhưng ta đã bị giam dưới Ngũ Hành Sơn và ta đã học được rằng sự kiềm chế là điều tối quan trọng. Bát Giới lại không có được cái may mắn ấy. Hắn không có được Ngũ Hành Sơn không có được Kim Cô Khống Chế và do đó hắn mãi mãi là nô lệ cho những dục vọng tầm thường nhất.
Lòng tham của Bát Giới nó cũng thể hiện qua cái sự khao khát được trở về Thiên Đình. Hắn không khao khát cái sự giải thoát của Phật pháp hắn khao khát cái sự danh vọng của Thiên Đình. Hắn muốn được lại mặc giáp trụ được lại sống trong nhung lụa được lại hưởng thụ cái quyền lực cũ mà hắn đã đánh mất. Cái sự khao khát danh vọng này nó khác xa với cái mục tiêu tối thượng của Tây Du Ký là đạt được Chân Kinh để phổ độ chúng sinh. Cái tham vọng ấy nó chỉ phục vụ cho cái tôi cá nhân của hắn mà thôi. Và chính cái sự khao khát cá nhân ấy đã khiến hắn luôn luôn thất bại trong việc nhìn nhận đúng sai phải trái. Hắn luôn đặt lợi ích của mình lên trên lợi ích của cả đoàn. Cái tham lam vật chất ấy nó đã làm hỏng đi mọi phẩm chất tốt đẹp mà đáng lẽ ra hắn phải có. Hắn lẽ ra phải là một vị tướng dũng mãnh nhưng lại trở thành một kẻ háu ăn lười biếng.
Trong hàng ngàn kiếp nạn trên đường Tây Trúc Bát Giới luôn đóng vai trò là kẻ bị lừa kẻ gây rối và kẻ làm chậm tiến độ. Hãy nhớ lại những lần hắn bị yêu quái nhện tinh trói buộc chỉ vì hắn tham cái đẹp tham cái sự thỏa mãn. Hoặc những lần hắn bị yêu quái đổi lốt thành người thường để lừa hắn ăn thịt Đường Tăng. Cái sự lầm lỗi của hắn luôn bắt nguồn từ sự thiếu kiên định sự lười biếng và cái tham ăn không đáy. Cái dạ dày của hắn chính là cái cổng địa ngục mở ra cho mọi tai họa. Nếu hắn không tham ăn không tham ngủ không tham sắc dục thì mọi mưu mẹo của yêu quái đều trở nên vô nghĩa. Yêu quái phải dựa vào điểm yếu của sinh linh để tấn công và Bát Giới đã tự nguyện phơi bày mọi điểm yếu của mình ra cho chúng lợi dụng.
Đó là lý do vì sao Lão Tôn ta luôn phải dùng đến sự quyết đoán đôi khi là sự tàn nhẫn để xử lý yêu quái. Bởi ta biết rằng chỉ cần một chút nhân nhượng một chút mềm yếu giống như cái sự dễ dãi của Bát Giới thì tai họa sẽ ập đến ngay lập tức. Cái sự tham lam của Bát Giới nó dạy cho Lão Tôn ta một bài học về sự cần thiết của kỷ luật sắt đá. Không có kỷ luật không có sự kiểm soát bản thân thì mọi nỗ lực đều trở nên vô ích. Cái Trư Bát Giới ấy chính là cái gương soi chiếu cho mọi người thấy được cái hậu quả của việc để cái dục vọng lấn át lý trí.
Sự kiểm soát bản thân mà Lão Tôn ta đạt được nó không phải tự nhiên mà có. Nó là kết quả của sự đau đớn tột cùng khi nghe Đường Tăng niệm chú. Nó là kết quả của việc ta phải tự buộc mình vào sứ mệnh cao cả ấy. Còn Bát Giới hắn không có cái sự đau đớn ấy hắn không có cái sự ràng buộc ấy và do đó hắn mãi mãi là một linh hồn chưa được giải thoát. Hắn vẫn bị trói buộc vào cái vòng luẩn quẩn của lòng tham. Cái sự tham lam ấy nó không chỉ ảnh hưởng đến hành trình đi Tây Trúc mà nó còn ảnh hưởng đến chính cái quả vị mà hắn đạt được cuối cùng. Khi Lão Tôn ta được phong làm Đấu Chiến Thắng Phật còn Bát Giới lại chỉ được phong làm Tịnh Đàn Sứ Giả. Cái danh hiệu ấy nó phản ánh đúng bản chất của hắn một kẻ luôn tham ăn luôn tham hưởng thụ và chỉ xứng đáng với nhiệm vụ dọn dẹp bát đĩa cúng dường. Đó là cái kết quả tất yếu của một kẻ luôn để lòng tham dẫn đường.
Cái bi kịch của Bát Giới không phải là hắn không có năng lực. Hắn từng là Thiên Bồng Nguyên Soái hắn có ba vạn quân dưới trướng hắn có vũ khí sắc bén. Nhưng cái lòng tham cái sự thiếu kiểm soát đã làm thui chột mọi tài năng của hắn. Sức mạnh của hắn bị vô hiệu hóa bởi một bát cơm hay một cái nhìn lườm nguýt của yêu quái giả dạng mỹ nhân. Đó là một sự lãng phí tài năng khủng khiếp một sự cảnh báo cho tất cả chúng sinh rằng không có sức mạnh nào có thể chống lại sự phá hoại từ bên trong của lòng tham.
Lão Tôn ta nhìn Trư Bát Giới và thấy cái quá khứ của chính mình cái bản ngã chưa được thuần hóa. Nhưng khác biệt là ta đã trải qua sự sám hối sự khổ luyện còn Bát Giới thì không. Hắn luôn tìm cách thoái thác trách nhiệm luôn tìm cách lừa dối Đường Tăng luôn tìm cách chia rẽ đoàn. Tất cả những hành động ấy đều xuất phát từ một gốc rễ duy nhất: sự tham lam sự ích kỷ muốn bản thân được lợi mà không muốn chịu đựng bất cứ sự gian khổ nào. Lòng tham ấy nó không chỉ là cửa ngõ của tai họa vật chất mà nó còn là cửa ngõ của sự suy đồi tinh thần sự hủy hoại nhân cách.
Chính vì cái sự buông thả của Bát Giới mà Lão Tôn ta buộc phải trở nên nghiêm khắc hơn cảnh giác hơn. Ta không thể trông chờ vào sự tự giác của hắn ta không thể tin tưởng vào sự trung thành của hắn. Mỗi khi Bát Giới lên tiếng Lão Tôn ta phải phân tích xem đằng sau lời nói ấy là một âm mưu lười biếng hay một sự tham vọng nào đó. Cái sự tham lam của Bát Giới đã biến hắn thành một gánh nặng thường trực một chướng ngại vật nội bộ mà Lão Tôn ta phải vượt qua ngoài những yêu quái bên ngoài.
Vậy nên khi thế gian nhìn vào Tây Du Ký họ thường chỉ thấy những trận chiến hoành tráng nhưng Lão Tôn ta lại thấy một cuộc chiến thầm lặng cam go hơn nhiều đó là cuộc chiến chống lại cái dục vọng thấp hèn nhất của chính mình. Bát Giới đã thua trong cuộc chiến ấy. Hắn đã để cái “tâm lợn” của mình chế ngự cái “tâm Phật” tiềm ẩn. Lòng tham của hắn đã tạo ra những lỗ hổng chết người trong bức tường bảo vệ của cả đoàn. Mỗi khi hắn gây rắc rối là một lần Đường Tăng suýt mất mạng là một lần Chân Kinh suýt không thể đến được Tây Thiên.
Cái bài học lớn nhất mà Trư Bát Giới mang lại cho thế gian không phải là sự hài hước của một con yêu quái lợn biết nói mà là sự cảnh báo về sức mạnh hủy diệt của lòng tham vô độ. Sự tham lam ấy nó làm hỏng mọi thứ mà nó chạm vào từ danh vọng chức vị cho đến cái mục tiêu tu hành cao quý. Hắn muốn tất cả mọi thứ nhưng lại không muốn trả bất kỳ giá nào. Cái sự muốn nhận mà không muốn cho đi sự muốn hưởng thụ mà không muốn cống hiến chính là cái gốc rễ của mọi khổ đau mọi rắc rối mà hắn phải chịu đựng. Và chính cái sự tham lam này đã khiến hắn mãi mãi phải dừng lại ở cái ngưỡng cửa của sự giác ngộ chỉ đủ sức để dọn dẹp bàn thờ chứ không thể ngồi lên bệ đài của Phật pháp. Lão Tôn ta nhìn thấy tất cả và ta hiểu rằng sự kiểm soát bản thân là chìa khóa duy nhất để mở cánh cửa giải thoát. Bát Giới là một minh chứng hùng hồn cho sự thất bại khi thiếu đi sự kiểm soát ấy. Lão Tôn đã nói hết lời.
#TayDuKy #TonNgoKhong #BaiHocCuocSong #ThamLam #KiemSoatBanThan #HanhTrinhTuTap #PhatPhapVoBien #TruBatGioi
