Skip to content
BÀI HỌC TÂY DU KÝ – TRƯ NGỘ NĂNG: KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG CẦN HÙNG HỔ, ĐÔI KHI “CHẬM RÃI” MỚI SỐNG LÂU.
Bàn về cái sự lười biếng và trách nhiệm ở đời, lão Trư tôi thấy thiên hạ cứ hay hiểu lầm. Thực ra, lười một chút không phải là bỏ đi, mà là cách để ta dưỡng sức, để nhìn thấu nhân gian và biết khi nào cần thực sự ra tay, thay vì cứ đâm đầu vào những hư vinh mệt mỏi mà quên mất bản thân mình là ai.
Chào các vị, lão Trư tôi hôm nay ngồi đây, dưới gốc cây đào già đang nở hoa rực rỡ, bụng no nê một chút, gió hiu hiu thổi, bỗng thấy lòng mình thênh thang lạ thường. Người ta gọi tôi là Trư Bát Giới, kẻ thì gọi là Trư Ngộ Năng, có người lại gọi là anh Chàng Ngốc. Họ cười tôi ham ăn, họ chê tôi lười làm, họ mắng tôi hay đòi chia hành lý quay về Cao Lão Trang. Nhưng các vị ơi, các vị đã bao giờ tự hỏi, tại sao trong bốn thầy trò, lão Trư tôi lại là kẻ ít khi bị tổn thương tâm lý nhất, lại là kẻ luôn tìm thấy niềm vui trong những hoàn cảnh ngặt nghèo nhất hay không? Hôm nay, nhân lúc con khỉ hay cằn nhằn kia đi hái đào chưa về, sư phụ thì đang định thần tụng kinh, lão Trư tôi sẽ dốc hết gan ruột mà tâm sự với các vị về cái triết lý sống chậm, cái sự lười có tính toán và cái trách nhiệm âm thầm mà tôi đã mang theo suốt tám mươi mốt kiếp nạn.
Các vị cứ nhìn sư huynh ta mà xem, Tề Thiên Đại Thánh oai phong lẫm liệt, một gậy định giang sơn, mắt lửa ngươi vàng nhìn thấu yêu ma. Nhưng có bao giờ các vị thấy huynh ấy thực sự được nghỉ ngơi không? Đầu óc huynh ấy lúc nào cũng căng như dây đàn, chỉ cần một ngọn gió thổi qua cũng nghi là yêu khí, một người già đi ngang cũng tưởng là quỷ dữ hóa thân. Sống như thế, nói thật nhé, mệt lắm! Cái sự hùng hổ đó, cái sự nhiệt huyết đến mức cực đoan đó, đôi khi lại chính là liều thuốc độc gặm nhấm tâm hồn. Còn lão Trư tôi, tôi chọn cách chậm lại. Không phải vì tôi không biết sợ, không phải vì tôi không có trách nhiệm với chuyến hành hương này, mà vì tôi hiểu rằng, nếu ai cũng hùng hổ như con khỉ ấy, thì cái đoàn tàu đi thỉnh kinh này sẽ nổ tung vì áp lực mất thôi. Tôi chính là cái van xả áp, là người nhắc nhở mọi người rằng: Này, dừng lại ăn bát cơm đã, nghỉ ngơi một lát dưới gốc cây này đã, đời còn dài, đường còn xa, việc gì mà phải vắt kiệt sức mình ngay trong ngày một ngày hai?
Nói về sự lười biếng, thiên hạ thường đánh đồng nó với sự vô trách nhiệm. Nhưng lão Trư tôi lại nghĩ khác. Lười biếng, nếu được dùng đúng cách, chính là một loại trí tuệ về bảo tồn năng lượng. Các vị thấy đấy, con đường sang Tây Trúc dài mười vạn tám nghìn dặm, toàn là núi cao rừng rậm, yêu ma chực chờ. Nếu lúc nào cũng gồng mình lên chiến đấu, lúc nào cũng tỏ ra ta đây là anh hùng, thì chưa đến được nửa đường đã kiệt sức mà chết rồi. Trách nhiệm thực sự không phải là lúc nào cũng phải thể hiện mình đang làm việc, mà là đảm bảo rằng mình vẫn còn đủ sức để đi đến cuối con đường. Tôi lười đi đầu, tôi nhường sư huynh đi trước để huynh ấy thỏa cái chí vẫy vùng, tôi lười đánh nhau với những con yêu quái nhỏ nhặt vì tôi biết sư huynh lo được. Nhưng khi sư huynh gặp nạn, khi sư phụ bị bắt vào hang sâu, các vị có thấy Trư Bát Giới này chạy trốn không? Tôi vẫn vác bồ cào vào sinh ra tử, vẫn lặn lội xuống nước để đánh nhau với yêu quái thủy phủ dù tôi biết mình chẳng mạnh mẽ gì cho cam. Đó mới là trách nhiệm. Trách nhiệm với mục tiêu cuối cùng, chứ không phải trách nhiệm với vẻ bề ngoài hào nhoáng.
Trong cái thế gian mà các vị đang sống, tôi thấy ai nấy đều vội vã. Các vị chạy đua với thời gian, chạy đua với đồng nghiệp, chạy đua với cả những cái bóng của chính mình. Các vị sợ rằng nếu mình chậm lại một chút, thế giới sẽ bỏ quên mình. Các vị sợ rằng nếu mình không hùng hổ, mình sẽ bị coi là kẻ yếu đuối. Nhưng các vị có thấy không, những kẻ hùng hổ nhất thường là những kẻ gãy đổ sớm nhất. Một cây cổ thụ cứng cáp, luôn vươn cành thách thức bão tố, đôi khi lại dễ bị bật gốc hơn một bụi cỏ mềm mại biết rạp mình theo gió. Lão Trư tôi chọn làm bụi cỏ đó. Tôi biết khi nào cần cúi đầu, khi nào cần nằm xuống nghỉ ngơi để chờ cơn bão qua đi. Đó không phải là hèn nhát, đó là nghệ thuật sống lâu. Sống lâu để làm gì? Để còn thấy được ngày thành chánh quả, để còn được nếm vị ngọt của quả nhân sâm, để còn được nhìn thấy thế giới này thái bình. Nếu chết dọc đường vì kiệt sức, thì mọi nỗ lực trước đó chẳng phải là đổ sông đổ biển sao?
Đôi khi, cái sự chậm rãi của tôi lại là liều thuốc an thần cho cả đoàn. Sư phụ tôi, người là một bậc chân tu nhưng tâm hồn lại nhạy cảm, dễ mủi lòng và cũng dễ tuyệt vọng. Mỗi khi sư phụ khóc lóc vì bị yêu quái dọa, nếu tôi cũng cuống quýt lên như sư huynh, hay im lìm như Sa sư đệ, thì không khí sẽ u ám đến mức nào? Lúc đó, tôi lại tếu táo một câu, đòi chia hành lý, đòi về cưới vợ. Mọi người mắng tôi, nhưng chính cái sự buồn cười và có vẻ vô tư lự của tôi lại làm dịu đi cái không khí căng thẳng. Tôi kéo mọi người về với thực tại, về với những nhu cầu cơ bản nhất của con người. Sống chậm lại để thấy rằng, dù có khó khăn đến đâu, một bữa ăn ngon và một giấc ngủ yên vẫn là điều quan trọng nhất. Khi cái bụng no và cái lưng được nghỉ, con người ta sẽ có cái nhìn minh mẫn hơn về mọi việc.
Các vị đừng tưởng rằng tôi không có nỗi khổ riêng. Nhìn cái hình hài lợn này, ai mà chẳng đau lòng? Từ một Thiên Bồng Nguyên Soái uy phong lẫm liệt, chỉ vì một phút sai lầm mà phải mang thân hình xấu xí, bị người đời phỉ nhổ. Nếu tôi cứ giữ cái sự hùng hổ, kiêu ngạo của một vị thần cũ, chắc tôi đã tự tử từ lâu hoặc trở thành một con quỷ tàn ác để trả thù đời. Nhưng tôi đã chọn cách chấp nhận. Tôi chậm lại để quan sát cái thân xác mới này, để học cách yêu thương cái sự vụng về của chính mình. Tôi học được rằng, hạnh phúc không nằm ở chỗ mình trông như thế nào, hay người khác nghĩ gì về mình, mà nằm ở chỗ mình cảm thấy bình yên ra sao trong tâm hồn. Sự chậm rãi giúp tôi nhận ra những vẻ đẹp nhỏ nhoi ven đường mà sư huynh tôi, trong lúc mải mê bay lượn trên mây xanh, chẳng bao giờ nhìn thấy được. Đó là một bông hoa dại chớm nở bên vách đá, là tiếng suối chảy róc rách trong đêm khuya, là vị ngọt của một củ khoai nướng vụng về.
Hãy nói về trách nhiệm một chút nữa. Nhiều người bảo tôi là kẻ hay đâm chọc, hay nói xấu sư huynh với sư phụ. Có lẽ đúng, nhưng hãy nhìn sâu hơn một chút. Tôi làm thế để cân bằng lại cái sự tự phụ của sư huynh. Con khỉ ấy giỏi thật, nhưng cái tôi quá lớn. Nếu không có ai kìm hãm, huynh ấy sẽ bay quá xa khỏi mặt đất và quên mất rằng sư phụ vẫn là một người trần mắt thịt cần sự che chở kiểu khác, không chỉ là đánh đuổi yêu quái. Trách nhiệm của tôi là giữ cho cái đoàn thể này mang tính người hơn. Tôi đại diện cho những ham muốn, những yếu đuối và cả những nhu cầu chính đáng của một sinh linh. Nhờ có tôi, sư phụ mới hiểu được nỗi khổ của chúng sinh, mới học được lòng vị tha đối với những kẻ không hoàn hảo. Nếu cả ba đồ đệ đều là những vị thánh không tì vết, thì làm sao sư phụ có thể thấu hiểu được nỗi đau của nhân gian để mà đi thỉnh kinh cứu độ?
Thế nên, hỡi những người bạn đang mải miết với cuộc đời, đừng tự dằn vặt mình nếu đôi khi bạn cảm thấy lười biếng. Đừng cảm thấy tội lỗi nếu bạn muốn nằm dài trên ghế sofa thay vì đi chạy bộ mười cây số. Đôi khi, cơ thể và tâm hồn bạn đang lên tiếng đòi quyền được sống chậm. Hãy lắng nghe nó. Sự hùng hổ có thể giúp bạn đạt được những mục tiêu ngắn hạn, nhưng sự chậm rãi mới giúp bạn đi được đường dài. Hãy học cách làm một lão Trư, biết đủ là hạnh phúc, biết dừng là khôn ngoan.
Bạn có thấy những người xung quanh mình không? Những người luôn tỏ ra bận rộn, luôn cầm điện thoại trên tay, luôn nói về những dự án nghìn tỷ, những kế hoạch vĩ đại. Trông họ thật oai phong, nhưng hãy nhìn vào mắt họ mà xem, có bao nhiêu phần trăm là bình yên, hay chỉ là sự mệt mỏi và lo âu thường trực? Họ giống như những ngọn nến cháy rực rỡ nhất nhưng cũng tàn nhanh nhất. Lão Trư tôi thì khác, tôi giống như một ngọn đèn dầu nhỏ, cháy liu riu thôi nhưng có thể soi sáng suốt đêm trường. Tôi không cần phải là người giỏi nhất, tôi chỉ cần là người bền bỉ nhất. Và cái sự bền bỉ đó, kỳ lạ thay, lại đến từ chính cái sự lười biếng có chọn lọc của tôi.
Khi tôi lười, tôi dành thời gian đó để suy nghĩ. Tôi suy nghĩ về sai lầm trong quá khứ, về những kiêu ngạo khi còn là Nguyên Soái. Tôi nhận ra rằng, sự hùng hổ ngày xưa chính là nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của tôi. Nếu ngày đó tôi biết chậm lại một chút, biết tiết chế cảm xúc của mình một chút, có lẽ tôi đã không phạm sai lầm với Hằng Nga, không bị đày xuống trần gian. Cái giá của sự hùng hổ mà thiếu sự tỉnh táo là vô cùng đắt đỏ. Vì thế, trong kiếp này, tôi thề là sẽ sống chậm nhất có thể. Tôi sẽ không vội vàng phán xét, không vội vàng hành động, và đặc biệt là không vội vàng từ bỏ mạng sống quý giá này vì bất cứ lý do hào nhoáng nào.
Các vị có biết tại sao lão Trư tôi lại sống thọ không? Bởi vì tôi biết hưởng thụ những gì mình đang có. Người ta cứ mải nhìn vào cái đích đến là Tây Trúc mà quên mất rằng mỗi bước chân trên hành trình đều là một món quà. Tôi chậm lại để nếm hương vị của gió, để cảm nhận hơi ấm của nắng. Tôi không để trách nhiệm thỉnh kinh biến thành một cái gông xiềng khiến mình mất đi niềm vui sống. Trách nhiệm của tôi là đi đến đích, nhưng không ai cấm tôi phải đi trong đau khổ. Tôi chọn đi trong sự thoải mái, đi trong cái vẻ lừ đừ mà chắc chắn. Đó chính là cách tôi giữ cho tâm trí mình không bị điên loạn giữa một thế giới đầy rẫy yêu ma và cạm bẫy.
Hãy thử tưởng tượng xem, nếu một ngày các vị bỏ lại sau lưng những áp lực về KPI, về thăng tiến, về việc phải vượt qua người này người kia. Các vị ngồi xuống, hít một hơi thật sâu, và tự nhủ với mình rằng: Hôm nay, mình được phép lười một chút. Các vị sẽ thấy thế giới này vẫn quay, mặt trời vẫn mọc, và chẳng có gì sụp đổ cả. Nhưng đổi lại, các vị sẽ thấy lòng mình nhẹ tênh. Sự chậm rãi đó cho phép các vị nhìn thấy những cơ hội mà trước đây vì quá vội vàng các vị đã bỏ lỡ. Nó cho phép các vị kết nối lại với chính mình, với những người thân yêu. Đó không phải là trốn tránh trách nhiệm, đó là tái tạo trách nhiệm với chính cuộc đời mình.
Lão Trư tôi thường bị sư huynh mắng là đồ mặt dày. Phải, mặt tôi dày thật. Nhưng nếu mặt không dày, làm sao chịu nổi những lời gièm pha của thiên hạ? Nếu không biết cách lờ đi những kỳ vọng thái quá của người khác, làm sao tôi có thể sống cho chính mình? Trong xã hội của các vị, người ta dạy nhau phải sống cho kỳ vọng của cha mẹ, của xã hội, của công ty. Nhưng có ai dạy các vị phải sống cho chính mình không? Sự hùng hổ thường là để chứng tỏ cho người khác thấy. Còn sự chậm rãi, sự có vẻ lười biếng, lại chính là sự chăm sóc tận tình nhất mà bạn dành cho bản thân. Đừng sợ bị coi là chậm chạp, hãy sợ việc mình đang chạy rất nhanh nhưng lại đi sai đường, hoặc tệ hơn là không biết mình đang chạy đi đâu.
Trên con đường thỉnh kinh, có những lúc chúng tôi rơi vào cảnh tuyệt vọng cùng cực. Đồ ăn hết, nước uống không có, yêu quái vây quanh. Sư huynh tôi sẽ vùng vẫy, sẽ tức giận, sẽ đi tìm mọi cách để giải quyết. Còn tôi, tôi sẽ tìm một tảng đá phẳng, nằm xuống và đánh một giấc. Sư huynh mắng tôi, nhưng sau khi tỉnh dậy, tôi lại là người có đủ sức khỏe nhất để gánh hành lý, để tiếp tục bước đi khi mọi người đã bắt đầu nản chí. Cái sự lười của tôi chính là cách tôi tích lũy hy vọng. Khi bạn không tiêu xài quá mức năng lượng của mình cho những nỗi lo sợ vô hình, bạn sẽ có đủ dự trữ để đối mặt với những thử thách hữu hình.
Cuộc sống này thực chất là một cuộc chạy marathon, không phải là một đường chạy nước rút trăm mét. Trong một cuộc chạy dài, kẻ chiến thắng không phải là kẻ xuất phát nhanh nhất, hùng hổ nhất, mà là kẻ biết phân phối sức lực hợp lý nhất. Trư Bát Giới tôi chính là một vận động viên marathon như thế. Tôi biết khi nào cần đi bộ, khi nào cần dừng lại uống nước, và khi nào cần chạy nước rút. Trách nhiệm của tôi với sư phụ không thể hiện ở việc tôi giết được bao nhiêu yêu quái, mà thể hiện ở việc tôi luôn có mặt bên cạnh người khi người cần một sự anủi, một bát cơm hay đơn giản là một bóng dáng quen thuộc để người cảm thấy mình không cô độc giữa chốn hoang vu.
Các vị đừng quá khắt khe với bản thân mình nữa. Hãy cho phép mình được lười, được chậm, được là một con lợn ngốc nghếch nhưng vui vẻ giữa bầy người đang căng thẳng. Hãy nhớ rằng, sự hùng hổ có thể mang lại vương miện, nhưng sự chậm rãi mới mang lại sự sống lâu và niềm vui thực sự. Sống lâu không chỉ là về mặt thời gian, mà là về việc bạn cảm nhận được bao nhiêu sự sống trong từng phút giây mình tồn tại. Một ngày sống chậm của lão Trư tôi có khi còn giá trị hơn cả một năm sống vội của những vị đại gia ngoài kia.
Tôi nhìn thấy các vị bây giờ, ai nấy đều có một cái vòng kim cô trên đầu. Cái vòng đó mang tên là trách nhiệm, là thành công, là hình tượng. Nó siết chặt lấy đầu các vị mỗi khi các vị định nghỉ ngơi. Các vị tự niệm chú cho chính mình, tự hành hạ mình bằng những tiêu chuẩn khắc nghiệt. Sao không thử học lão Trư, cởi bỏ cái vòng đó ra một lúc? Thế giới sẽ không dừng lại đâu, tin tôi đi. Hãy cứ thong dong, hãy cứ nhẩn nha. Đôi khi, việc lười biếng nhất lại chính là việc làm có trách nhiệm nhất với sức khỏe và tinh thần của bạn.
Nhìn lại quãng đường đã qua, tôi thấy tự hào về sự lười của mình. Chính vì lười mà tôi không bị cuốn vào những cuộc tranh chấp vô bổ trên thiên đình. Chính vì lười mà tôi có thời gian để suy ngẫm về lòng nhân ái. Chính vì lười mà tôi luôn giữ được sự lạc quan, ngay cả khi đứng trước cái chết. Sự chậm rãi giúp tôi nhìn ra rằng, yêu quái thực chất cũng chỉ là những sinh linh tội nghiệp bị lạc lối bởi tham vọng, cũng giống như con người vậy. Khi bạn không quá hùng hổ để tiêu diệt, bạn sẽ có đủ bao dung để thấu hiểu.
Trách nhiệm và lười biếng, hai thái cực tưởng chừng đối lập nhưng thực chất lại hòa quyện vào nhau trong con người tôi. Tôi có trách nhiệm với đại cuộc nên tôi phải biết lười đúng chỗ để bảo toàn lực lượng. Tôi có trách nhiệm với bản thân nên tôi phải biết chậm lại để không bị cuốn trôi bởi dòng đời. Đừng để cái danh xưng trách nhiệm trở thành một gánh nặng khiến bạn gục ngã. Hãy để nó là một động lực nhẹ nhàng, dẫn dắt bạn đi qua cuộc đời này như một chuyến dạo chơi, chứ không phải một cuộc hành xác.
Các vị biết không, cái bồ cào của tôi có chín răng. Nó không sắc lẹm như kiếm, không nặng nề như côn, nhưng nó đa năng. Nó có thể dùng để đánh giặc, nhưng cũng có thể dùng để cào đất trồng rau, để gãi lưng khi ngứa. Nó giống như con người tôi vậy, giản đơn nhưng thực dụng. Tôi không cần những thứ lấp lánh nhưng vô dụng. Tôi chọn những gì thiết thực nhất cho cuộc sống của mình. Đó cũng là một phần của sự sống chậm: tập trung vào những gì thực sự quan trọng và bỏ qua những thứ phù phiếm gây mệt mỏi.
Đường về Tây Trúc còn dài, mà đường đời của các vị cũng còn xa lắm. Đừng vội vã làm gì. Hãy cứ tận hưởng bát cháo buổi sáng, cảm nhận hơi lạnh của cơn mưa đầu mùa, và đôi khi, hãy cứ mạnh dạn nói không với những trách nhiệm không thuộc về mình. Hãy học cách yêu thương cái sự lười biếng của bản thân, vì đó là lúc tâm hồn bạn đang được chữa lành. Hãy nhớ lời lão Trư này: Hùng hổ chỉ để nhất thời, chậm rãi mới sống đời với thời gian.
Ngày trước, tôi cứ nghĩ mình phải thật mạnh mẽ mới bảo vệ được sư phụ. Nhưng sau nhiều lần vấp ngã, tôi nhận ra rằng, đôi khi sự yếu đuối, sự chậm chạp của tôi lại là cái gương để sư phụ soi vào và thấy được lòng trắc ẩn của chính mình. Sự hiện diện của tôi nhắc nhở cả đoàn rằng chúng tôi vẫn là những sinh linh cần ăn, cần ngủ, cần được yêu thương. Trách nhiệm của tôi là giữ cho cái tính người đó luôn hiện hữu trong suốt hành trình gian khổ. Và để làm được điều đó, tôi phải sống chậm, phải biết cách lười một cách nghệ thuật.
Thế gian này vốn dĩ đã có quá nhiều chiến binh rồi, sao bạn không thử làm một người bộ hành thong dong? Đừng sợ mình không bằng người khác. Mỗi người có một nhịp điệu riêng. Nhịp điệu của tôi là nhịp điệu của một con lợn biết tận hưởng cuộc đời. Nó chậm, nó chắc, và nó tràn đầy nhựa sống. Sự hùng hổ có thể giúp bạn chiếm được thành trì, nhưng sự chậm rãi mới giúp bạn giữ được trái tim mình bình yên giữa bão tố.
Nghĩ lại thì, cái tên Ngộ Năng mà sư phụ đặt cho tôi cũng hay lắm. Ngộ ra cái khả năng của mình, biết mình là ai, biết mình cần gì. Tôi ngộ ra rằng năng lực lớn nhất của mình không phải là chiến đấu, mà là sự bền bỉ thông qua lối sống chậm rãi. Tôi chấp nhận cái lười của mình như một phần tất yếu của sự tồn tại. Tôi không còn đấu tranh với nó nữa, mà dùng nó như một công cụ để sinh tồn và tìm thấy hạnh phúc. Đó chẳng phải là một loại trách nhiệm cao cả với bản thân sao?
Này các vị, nếu một lúc nào đó các vị thấy mệt mỏi quá, hãy cứ nhớ đến hình ảnh lão Trư vác bồ cào đi sau cùng, miệng lẩm bẩm về một bữa cơm ngon. Hãy cứ cười tôi, nhưng hãy cũng học theo tôi một chút. Hãy đặt gánh nặng xuống, tìm một bóng râm, hít thở thật sâu. Thế giới này không thiếu những anh hùng, nhưng thiếu những người biết cách sống hạnh phúc một cách giản đơn. Hãy là một người biết lười đúng lúc, biết chậm đúng chỗ.
Khi các vị chậm lại, các vị sẽ thấy rằng trách nhiệm không phải là một cái đích, mà là một quá trình. Quá trình đó không nhất thiết phải đầy rẫy những hy sinh đau đớn. Nó có thể là một hành trình đầy tiếng cười, đầy những trải nghiệm thú vị nếu chúng ta biết cách điều tiết nhịp sống của mình. Đừng để sự hùng hổ biến bạn thành một cỗ máy. Hãy để sự chậm rãi giữ cho bạn mãi là một con người với đầy đủ những cung bậc cảm xúc.
Lão Trư tôi đã đi qua bao nhiêu dặm đường, gặp bao nhiêu hạng người, bao nhiêu loài yêu. Tôi thấy những kẻ hùng hổ nhất thường là những kẻ cô độc nhất. Họ đứng trên đỉnh cao của sức mạnh nhưng lại thiếu đi hơi ấm của sự kết nối. Còn tôi, dù bị mắng nhiếc, dù bị coi thường, nhưng lúc nào tôi cũng có anh em bên cạnh, có sư phụ quan tâm. Sự chậm rãi và có vẻ yếu thế của tôi lại chính là chất keo kết dính mọi người lại với nhau. Tôi không tạo ra sự đe dọa, tôi tạo ra sự thoải mái. Đó là một loại trách nhiệm vô hình nhưng vô cùng quan trọng trong bất kỳ một tập thể nào.
Các vị có thấy những dòng sông không? Những đoạn sông chảy xiết, hùng hổ đổ xuống thác ghềnh thường chẳng có con cá nào sống được, cây cối hai bên cũng dễ bị xói mòn. Nhưng những đoạn sông chảy chậm, lờ đờ, lại là nơi cá tôm hội tụ, hoa lá tốt tươi. Đời người cũng thế. Hãy là một đoạn sông chảy chậm để nuôi dưỡng sự sống trong chính mình và xung quanh mình. Đừng vì một phút hùng hổ muốn chứng tỏ sức mạnh mà đánh mất đi cái màu xanh của cuộc đời.
Sống chậm lại cũng là cách để ta học lòng biết ơn. Khi bạn chạy quá nhanh, bạn sẽ coi mọi thứ mình nhận được là lẽ đương nhiên, hoặc thậm chí bạn chẳng kịp nhận thấy chúng. Nhưng khi bạn đi chậm, bạn sẽ thấy biết ơn hạt cơm mình ăn, biết ơn chiếc áo mình mặc, biết ơn người bạn đồng hành đang đi bên cạnh. Lão Trư tôi, nhờ sống chậm mà biết ơn cả những lời mắng mỏ của sư huynh, vì nhờ đó mà tôi biết mình vẫn còn tỉnh táo, vẫn còn là một phần của đoàn hành hương này.
Trách nhiệm của một con người, suy cho cùng, là sống sao cho xứng đáng với hơi thở mà mình đang có. Và không có cách nào xứng đáng hơn là sống một cách trọn vẹn, không vội vã, không gồng mình. Hãy cứ lười biếng một chút để thấy đời vẫn đẹp, hãy cứ chậm rãi một chút để thấy mình vẫn đang sống lâu, sống khỏe. Đừng để đến lúc nhắm mắt xuôi tay mới hối tiếc rằng mình đã sống quá nhanh mà chưa kịp cảm nhận bất cứ điều gì.
Tôi nói thế, không biết các vị có thấu được phần nào không? Hay các vị lại bảo lão Trư này đang bao biện cho cái thói xấu của mình? Tùy các vị thôi, vì sự chậm rãi đã dạy tôi rằng chẳng cần phải giải thích quá nhiều với những người chưa sẵn sàng lắng nghe. Nhưng nếu có một lúc nào đó, các vị thấy lòng mình trĩu nặng, hãy thử một lần “lười” theo cách của tôi. Hãy gác lại mọi việc, nằm xuống và nhìn lên bầu trời. Các vị sẽ thấy mình nhỏ bé biết bao, và những lo toan kia cũng chẳng đáng là bao. Lúc đó, các vị sẽ hiểu tại sao lão Trư tôi lại chọn cách sống này.
Cái sự chậm rãi này, nó còn là một loại bảo hiểm cho tâm hồn. Khi bạn không quá hùng hổ, bạn sẽ không quá thất vọng khi thất bại. Khi bạn không quá trách nhiệm đến mức cực đoan, bạn sẽ không bị suy sụp khi mọi chuyện không như ý. Lão Trư tôi luôn có một đường lui cho tâm trí mình. Đó là Cao Lão Trang, là những bữa ăn ngon, là những giấc ngủ không mộng mị. Đó không phải là sự hèn nhát, đó là sự chuẩn bị cho những tình huống xấu nhất. Một người biết cách lùi lại mới là người biết cách tiến lên một cách vững chắc nhất.
Hãy nhìn vào những đứa trẻ, chúng sống rất chậm. Chúng có thể dành cả buổi chiều chỉ để quan sát một con kiến tha mồi. Chúng không biết đến khái niệm trách nhiệm hay hùng hổ theo cách của người lớn. Và chúng là những sinh linh hạnh phúc nhất. Chúng ta, càng lớn lên, càng đánh mất đi cái khả năng sống chậm đó để đổi lấy những thứ phù phiếm. Tôi, Trư Bát Giới, chọn cách giữ lại phần trẻ con đó trong mình. Tôi chọn cách sống chậm để mỗi ngày trôi qua đều là một phát hiện mới, một niềm vui mới, dù chỉ là việc tìm thấy một nguồn nước trong lành giữa sa mạc khô cằn.
Cuối cùng, tôi muốn nhắn nhủ với các vị rằng: Trách nhiệm thực sự không phải là một cuộc đua. Nó là một cam kết bền bỉ với bản thân và với những người xung quanh. Để giữ được cam kết đó, bạn cần có sức khỏe, cần có sự minh mẫn và trên hết là cần có một trái tim biết yêu thương chính mình. Đừng để sự hùng hổ đánh lừa bạn rằng bạn đang làm tốt. Đôi khi, chính sự chậm rãi, sự biết dừng lại đúng lúc mới là minh chứng rõ nhất cho một tinh thần trách nhiệm cao cả.
Trời cũng đã bắt đầu ngả bóng về chiều rồi. Sư huynh tôi chắc cũng sắp về với mấy quả đào trên tay. Tôi phải chuẩn bị đi nhóm lửa thôi, đó là trách nhiệm của tôi mà, đúng không? Nhưng tôi sẽ không vội đâu, tôi sẽ vừa đi vừa ngắm hoàng hôn, vừa hát một câu hát nghêu ngao. Đời là mấy tí, hùng hổ làm chi cho mau già? Cứ chậm rãi thôi, cứ “lười” một chút thôi, mà lại thấy cuộc đời này đáng sống biết bao nhiêu.
Chào các vị nhé, lão Trư đi nhóm lửa đây. Chúc các vị có một ngày thật chậm, thật lười và thật hạnh phúc trong cái trách nhiệm ngọt ngào của riêng mình. Đừng quên mỉm cười với cái gương khi thấy mình chưa hoàn hảo, vì chính cái sự không hoàn hảo đó mới làm nên con người bạn. Hãy sống lâu bằng cách sống chậm, và hãy sống tốt bằng cách biết yêu thương cả những phút giây lười biếng của chính mình.
Mọi người thường nói tôi là biểu tượng của dục vọng, của những gì thấp kém. Nhưng các vị có biết không, chính cái “thấp kém” đó lại là cái thực tế nhất. Con người ai chẳng có dục vọng, ai chẳng muốn an nhàn? Thay vì giả dối che đậy nó bằng sự hùng hổ giả tạo, tôi phơi bày nó ra, đối diện với nó và biến nó thành một phần của hành trình tu tập. Đó là trách nhiệm với sự thật. Sự chậm rãi giúp tôi đối diện với sự thật về chính mình một cách nhẹ nhàng hơn. Tôi không còn phải gồng mình lên để làm một vị thánh, tôi chỉ cần làm một con lợn biết tu hành. Và điều đó, nói thật nhé, khó hơn làm thánh nhiều lắm.
Khi bạn chấp nhận mình chậm rãi, bạn cũng sẽ dễ dàng chấp nhận sự chậm rãi của người khác. Bạn sẽ bớt gắt gỏng với đứa con chưa làm xong bài tập, bớt khó chịu với người đồng nghiệp làm việc chưa nhanh. Sự chậm rãi mang lại lòng bao dung. Và thế giới này, chẳng phải đang rất cần lòng bao dung sao? Một xã hội toàn những người hùng hổ sẽ chỉ toàn những va chạm và tổn thương. Một xã hội có những “lão Trư” biết sống chậm sẽ là một xã hội dịu dàng và đáng sống hơn nhiều.
Thôi, nói nhiều quá lại thành ra mình chăm chỉ mất rồi, không đúng với khí chất của lão Trư chút nào. Tôi dừng bút tại đây thôi. Các vị cứ thong thả mà đọc, không cần vội vàng đâu. Nếu đọc không hết trong hôm nay thì để mai đọc tiếp, đời còn dài mà, đúng không? Hãy nhớ, không phải lúc nào cũng cần hùng hổ, đôi khi chậm rãi mới là cách để chúng ta thực sự tồn tại và tỏa sáng theo cách riêng của mình.
Lão Trư tôi đi nằm một lát đây, gió mát quá, thật chẳng có trách nhiệm nào lớn bằng trách nhiệm phải tận hưởng cái làn gió mát lành này ngay lúc này. Tạm biệt các vị, hẹn gặp lại ở một đoạn đường nào đó khi các vị cũng đang thong dong tự tại như tôi. Hãy nhớ rằng, trong mỗi người chúng ta đều có một Trư Bát Giới, đừng xua đuổi ông ấy, hãy kết bạn với ông ấy, và bạn sẽ thấy cuộc đời này nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Sống chậm để yêu thương, sống chậm để thấu hiểu, và sống chậm để thấy rằng mục đích cuối cùng của mọi trách nhiệm chính là hạnh phúc. Nếu trách nhiệm mà không mang lại hạnh phúc, thì hãy xem lại cách bạn đang thực hiện nó. Có lẽ bạn đang quá hùng hổ rồi đấy. Hãy chậm lại một chút, như lão Trư tôi đây này. Một bước, hai bước, rồi cũng sẽ đến Tây Thiên thôi, quan trọng là trên đường đi mình có thấy vui hay không.
Chúc các vị luôn bình an trong sự chậm rãi của mình. Chúc các vị tìm thấy niềm vui trong những điều giản đơn nhất. Và đừng quên, đôi khi lười biếng chính là cách tốt nhất để bạn nạp lại năng lượng cho những hành trình vĩ đại tiếp theo. Lão Trư tôi luôn ủng hộ các vị trong những phút giây được là chính mình, không màu mè, không áp lực. Thân ái chào quyết thắng, nhưng là thắng cái sự vội vã của chính mình chứ không phải thắng ai khác nhé!
Bây giờ thì tôi thực sự đi ngủ đây. Sư huynh về mà thấy tôi chưa nhóm bếp chắc lại có chuyện cho mà xem, nhưng kệ đi, ngủ một chút đã, chuyện gì cũng có cách giải quyết mà. Đời là mấy tí, vui đi thôi!
Này, các vị vẫn còn đọc đấy à? Tốt lắm, các vị cũng biết cách sống chậm đấy. Hãy cứ nhâm nhi từng chữ, từng ý, đừng vội vã lướt qua. Cuộc đời cũng giống như bài viết này vậy, nếu cứ lướt nhanh thì chỉ thấy chữ, nhưng nếu đọc chậm thì mới thấy được cái tình của lão Trư đặt vào trong đó. Cảm ơn các vị đã lắng nghe tâm sự của một con lợn biết suy nghĩ. Chúc các vị một đời thong dong, một đời bình an và luôn biết cách “lười” một cách thông minh nhất.
Hết rồi đấy, thực sự hết rồi. Đừng tìm thêm nữa, hãy bỏ điện thoại xuống, vươn vai một cái và nhìn ra cửa sổ đi. Có một thế giới tuyệt đẹp đang chờ bạn khám phá một cách chậm rãi đấy. Đi thôi nào, nhưng nhớ đi chậm thôi nhé!
Lão Trư chào thân ái và quyết ngủ!
Trong giấc mơ của tôi, tôi thấy mình vẫn là Thiên Bồng Nguyên Soái, nhưng không còn bộ giáp nặng nề, không còn thanh gươm sắc lạnh. Tôi mặc một bộ đồ rộng rãi, nằm trên một đám mây trôi lững lờ, không đi đâu cả, chỉ đơn giản là trôi theo gió. Giấc mơ đó thật đẹp, và nó nhắc tôi rằng, dù ở địa vị nào, tâm thế tự tại vẫn là điều quý giá nhất.
Các vị có bao giờ mơ những giấc mơ như thế không? Những giấc mơ mà các vị không phải lo lắng về bất cứ điều gì? Nếu có, hãy trân trọng nó, và hãy cố gắng mang một chút cái không khí của giấc mơ đó vào đời thực. Đó chính là cách tôi đã sống qua tám mươi mốt kiếp nạn. Không phải bằng sức mạnh, mà bằng tâm thế của một người biết rằng, cuối cùng thì mọi chuyện cũng sẽ ổn thôi, nếu mình không quá tự làm khó mình.
Trách nhiệm lớn nhất của tôi bây giờ là bảo vệ cái sự bình yên trong tâm trí mình. Và tôi hy vọng các vị cũng sẽ tìm thấy trách nhiệm đó cho riêng mình. Đừng để thế giới ngoài kia làm xáo động mặt hồ tâm hồn bạn. Hãy là một mặt hồ tĩnh lặng, chảy chậm và sâu sắc.
Thôi, tôi đi thật đây. Sư huynh về đến đầu làng rồi, nghe tiếng bước chân rầm rập kia là biết huynh ấy lại đang hùng hổ lắm đây. Tôi phải giả vờ làm việc một chút thôi, lười cũng phải có nghệ thuật mà, đúng không? Chào các vị lần cuối trong bài đăng này nhé!
Cứ chậm rãi mà sống, các vị nhé! Cứ chậm rãi mà hạnh phúc!
BÀI HỌC TÂY DU KÝ – TRƯ NGỘ NĂNG: KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG CẦN HÙNG HỔ, ĐÔI KHI “CHẬM RÃI” MỚI SỐNG LÂU.
#TayDuKy #TruBatGioi #TruNgoNang #BaiHocCuocSong #SongCham #TrietLySong #SongHanhPhuc #NhanSinh
