Skip to content
BÀI HỌC TÂY DU KÝ – TÔN NGỘ KHÔNG: HAM DANH LỢI DỄ BỊ LỢI DỤNG (NHIỀU YÊU QUÁI GIẢ DẠNG THẦN TIÊN)
Cuộc hành trình sang Tây Trúc không chỉ là những dặm đường dài mà còn là cuộc chiến khốc liệt với chính bản thân mình. Khi lòng tham và dục vọng trỗi dậy, sự kiểm soát bản thân biến mất, đó cũng là lúc chúng ta dễ dàng rơi vào bẫy của những kẻ giả danh thần thánh để trục lợi.
Này các ngươi, có bao giờ các ngươi tự hỏi tại sao một con khỉ đá như ta, vốn dĩ đã nhảy ra khỏi vòng ngũ hành, thọ ngang trời đất, lại phải chịu nhún mình trước một vòng kim cô và lạy lục một lão hòa thượng yếu đuối suốt mười mấy năm ròng không? Ngồi trên đài sen của Đấu Chiến Thắng Phật, ta nhìn xuống trần gian khói bụi, thấy các ngươi vẫn đang quẩn quanh trong những mê cung mà chính ta đã từng đi qua. Ta không viết những dòng này để khoe khoang chiến tích đại náo thiên cung năm nào, mà để kể cho các ngươi nghe về những vết sẹo không nằm trên da thịt, mà nằm ở trong tâm khảm. Những vết sẹo ấy mang tên: Lòng tham và Danh lợi.
Các ngươi gọi ta là Tề Thiên Đại Thánh, một cái tên nghe oai phong biết bao. Nhưng hãy nhớ lại xem, cái tên đó từ đâu mà có? Nó bắt đầu từ một sự bất mãn. Khi ta lần đầu lên trời, ta chỉ là một Bật Mã Ôn coi giữ ngựa. Ta đã đùng đùng nổi giận vì thấy chức tước đó quá hèn mọn. Ta đòi một cái danh hiệu to tát hơn, một cái ghế ngồi ngang hàng với Ngọc Hoàng. Đó chính là lúc ta bắt đầu rơi vào cái bẫy của danh lợi. Khi ngươi khát khao một cái danh hiệu, ngươi đã tự trao cho kẻ khác sợi dây để dắt mũi mình. Thiên đình đã lợi dụng chính cái tâm mong cầu sự công nhận của ta để đưa ta vào vòng kiềm tỏa. Nếu ngày đó ta hiểu rằng phẩm giá của một con người không nằm ở chức danh mà nằm ở bản thể, thì có lẽ ta đã chẳng phải bị giam dưới núi Ngũ Hành suốt năm trăm năm.
Hãy nhìn vào những con yêu quái mà thầy trò ta đã gặp trên đường thỉnh kinh. Các ngươi có thấy một điểm chung đáng sợ không? Những con yêu quái mạnh nhất, xảo quyệt nhất, thường không xuất hiện với bộ mặt nanh ác, hung dữ. Chúng không đứng ở đầu non hú hét như những loài thú vật tầm thường. Thay vào đó, chúng dựng lên những tòa lâu đài nguy nga, hóa thân thành những đạo sĩ tu hành, hay thậm chí là giả dạng thành chính đức Phật Tổ Như Lai. Tại sao chúng phải làm vậy? Vì chúng biết rằng con người, và cả những bậc tu hành như sư phụ ta, luôn có một điểm yếu chí mạng: đó là sự sùng bái hào quang và lòng ham muốn đạt được quả vị nhanh chóng.
Lấy chuyện ở chùa Tiểu Lôi Âm làm ví dụ. Hoàng Mi đại vương, một đứa trẻ giữ khánh của Di Lặc Tôn Phật, đã cả gan lập ra một cảnh giới Phật giả. Nó biết sư phụ ta đang khao khát nhìn thấy Linh Sơn, khao khát được đắc đạo. Khi một người đã quá ham muốn một cái gì đó, đôi mắt của họ sẽ mờ đi. Hỏa nhãn kim tinh của ta có thể nhìn thấu yêu khí, nhưng lòng tin mù quáng vào những biểu tượng quyền lực của sư phụ đã khiến người gạt bỏ mọi lời cảnh báo của ta. Người thấy tượng Phật là quỳ, thấy đền đài là lạy. Người không lạy Phật ở trong tâm, mà người đang lạy cái danh vọng và sự cứu rỗi từ bên ngoài. Đó chính là lúc yêu quái chiến thắng. Khi các ngươi quá khao khát danh lợi, các ngươi sẽ tự nguyện quỳ xuống trước bất kỳ ai hứa hẹn cho các ngươi điều đó, kể cả khi kẻ đó là một con quỷ đang nhe nanh sau lớp mặt nạ thánh nhân.
Trong thế giới của các ngươi ngày nay, ta thấy có hàng ngàn, hàng vạn những chùa Tiểu Lôi Âm như thế. Những kẻ mang danh chuyên gia, những kẻ tự xưng là bậc thầy tâm linh, những kẻ khoác lên mình bộ vest sang trọng hay những bộ đồ tu hành giả tạo, hứa hẹn với các ngươi sự giàu sang nhanh chóng, danh tiếng tức thời hay sự bình yên giả tạo. Chúng lợi dụng lòng tham của các ngươi để trục lợi. Các ngươi muốn thành công mà không muốn lao động, muốn có danh tiếng mà không muốn rèn luyện phẩm chất. Chính cái “danh lợi” ấy là miếng mồi ngon nhất để những con yêu quái hiện đại câu kéo các ngươi vào lưới.
Khi một con yêu quái giả dạng thần tiên, nó không chỉ lừa gạt bằng hình dáng. Nó lừa gạt bằng cả lời nói. Nó nói những điều các ngươi muốn nghe, nó vuốt ve cái tôi đang khao khát được tôn vinh của các ngươi. Sư phụ ta nhiều lần bị bắt cũng chỉ vì lòng từ bi đặt sai chỗ và sự chấp nhất vào những giáo điều khô cứng. Nhưng sâu xa hơn, đó là vì người vẫn còn vướng bận vào cái danh “Đường Tam Tạng đi thỉnh kinh cho Đại Đường”. Người sợ thất bại, sợ không hoàn thành sứ mệnh, và chính nỗi sợ mất danh dự đó đã biến người thành kẻ dễ bị tổn thương nhất.
Kiểm soát bản thân, thực chất là kiểm soát cái “tâm khỉ” của chính mình. Ta là Tâm Viên, là con khỉ của tâm trí. Lúc thì ta bay nhảy đến tận chín tầng mây, lúc thì ta rơi xuống địa ngục. Nếu không có vòng kim cô, ta có lẽ đã mãi mãi là một con yêu quái đầy quyền năng nhưng không có phương hướng. Nhưng vòng kim cô ấy, sau này ta mới hiểu, nó không phải là hình phạt. Nó là biểu tượng của sự kỷ luật. Để vượt qua được lòng tham, con người ta cần một kỷ luật thép đối với chính những suy nghĩ của mình. Khi ngươi thấy một món lợi quá lớn đến một cách quá dễ dàng, hãy dừng lại và hỏi: Đây là Phật hay là Ma?
Lòng tham không chỉ là tham tiền bạc, mà còn là tham được người khác nể trọng, tham được nổi tiếng, tham được nắm giữ quyền lực. Khi các ngươi càng leo cao trên nấc thang danh vọng mà không có sự tu tập nội tâm, các ngươi càng dễ ngã đau. Những con yêu quái giả dạng thần tiên thường nhắm vào những kẻ đang đứng ở vị trí cao hoặc đang khao khát vị trí cao. Tại sao? Vì ở đó, cái tôi của các ngươi phình to nhất, và sự cảnh giác của các ngươi thấp nhất. Một vị vua có thể mất nước vì tin vào những lời nịnh hót của những quan lại giả nhân giả nghĩa. Một doanh nhân có thể tán gia bại sản vì chạy theo những ảo ảnh lợi nhuận do những kẻ lừa đảo vẽ ra. Tất cả đều chung một kịch bản: Yêu quái đánh vào lòng tham và sự thiếu kiểm soát của chính bản thân chúng ta.
Hãy nhìn lại hành trình của ta. Ta có bảy mươi hai phép biến hóa, nhưng ta chưa bao giờ biến hóa để tự lừa dối mình. Sai lầm lớn nhất của ta là đã từng tin rằng mình có thể thay đổi cả thế giới bằng sức mạnh và danh tiếng. Nhưng qua tám mươi mốt kiếp nạn, ta nhận ra rằng chiến thắng vĩ đại nhất không phải là đánh bại mười vạn thiên binh, mà là đánh bại được sự kiêu ngạo trong chính tâm hồn mình. Khi ta không còn màng đến việc người ta gọi ta là con khỉ hay là Đại Thánh, khi ta không còn tức giận vì một chức quan nhỏ hay một lời chê bai, thì lúc đó, không một con yêu quái nào có thể giả dạng để lừa ta được nữa. Bởi vì khi ngươi không còn ham muốn, những cạm bẫy sẽ trở nên vô hình.
Các ngươi có biết tại sao sư phụ ta lại hay bị yêu quái bắt đi nhất không? Ngoài việc “thịt Đường Tăng ăn vào trường sinh bất lão” – vốn cũng là một dạng lòng tham của lũ yêu – thì chính sự nhu nhược phát sinh từ lòng trắc ẩn không có trí tuệ của người là nguyên nhân. Người muốn cứu tất cả, kể cả những con quỷ đội lốt người già hay trẻ nhỏ. Đó là một dạng “tham thiện”. Tham làm việc thiện mà không phân biệt đúng sai, không nhìn rõ bản chất cũng là một cái bẫy. Yêu quái biết người là người tốt, nên chúng dùng chính cái tốt đó để hại người. Trong cuộc sống của các ngươi cũng vậy, có những kẻ dùng danh nghĩa từ thiện, dùng danh nghĩa giúp đỡ cộng đồng để che đậy cho những mưu đồ đen tối. Nếu các ngươi không có một “Hỏa nhãn” tỉnh táo để nhìn xuyên qua lớp sương mù của danh lợi, các ngươi sẽ mãi mãi là con mồi cho chúng.
Để kiểm soát bản thân, trước hết phải hiểu rằng mọi thứ bên ngoài chỉ là hư ảo. Danh hiệu là giả, lời khen tiếng chê cũng là giả. Chỉ có sự tĩnh lặng trong tâm hồn và lòng trung thực với chính mình mới là thật. Khi ngươi đối mặt với một cơ hội vàng, một lời mời gọi hấp dẫn, hãy tự hỏi mình: Nếu lột bỏ lớp vỏ hào quang này đi, thì cốt lõi của nó là gì? Nếu câu trả lời là sự vụ lợi, là sự dối trá, thì dù nó có mang gương mặt của Phật Tổ, nó vẫn là yêu quái.
Đừng để những con yêu quái của thời đại mới – những thứ trang sức lộng lẫy của vật chất và hư danh – làm mờ mắt. Chúng sẽ không ăn thịt các ngươi theo cách thông thường, chúng sẽ ăn dần ăn mòn linh hồn, sự tự do và lòng tự trọng của các ngươi. Chúng sẽ khiến các ngươi trở thành nô lệ cho những ham muốn không bao giờ dứt. Một con khỉ bị nhốt trong chuồng vàng vẫn là một con khỉ mất tự do. Một con người bị xích bởi lòng tham danh lợi, dù có đứng trên đỉnh cao, vẫn chỉ là một kẻ đáng thương đang chờ ngày bị “yêu quái” nuốt chửng.
Ta đã từng đại náo thiên cung, từng muốn làm chủ thiên đình, nhưng cuối cùng ta tìm thấy sự bình yên nhất là khi đi bộ từng bước một trên con đường gian khổ, đối mặt với thực tại và bảo vệ những giá trị đúng đắn. Danh lợi giống như nước biển, càng uống càng khát. Sự kiểm soát bản thân chính là cái phanh để dừng lại trước khi chúng ta lao xuống vực thẳm của sự đánh mất chính mình. Hãy nhớ lấy lời của Lão Tôn: Không có con yêu quái nào đáng sợ bằng con yêu quái trong lòng các ngươi. Và không có thần tiên nào cứu rỗi các ngươi hiệu quả bằng việc các ngươi tự làm chủ lấy tâm trí mình.
Mỗi khi lòng tham trỗi dậy, hãy hình tưởng như có một vòng kim cô đang siết chặt. Đó không phải là để hành hạ, mà là để nhắc nhở rằng: Hãy tỉnh táo lại! Đừng để cái danh lợi phù phiếm biến ngươi thành một quân cờ trong tay những kẻ giả danh. Hãy giữ cho đôi mắt luôn sáng và cái tâm luôn định, khi đó, mọi yêu quái giả dạng thần tiên đều sẽ phải hiện nguyên hình trước ánh sáng của trí tuệ.
Nghĩ về quãng thời gian ở trên núi Ngũ Hành, ta đã từng oán hận Như Lai, oán hận đất trời. Nhưng sau này ta mới hiểu, đó là khoảng thời gian quý báu nhất để ta nhìn lại sự điên cuồng của mình. Năm trăm năm để một cái tôi quá lớn thu nhỏ lại, để một con khỉ ngông cuồng học được cách lắng nghe tiếng gió thổi, tiếng dế kêu và hiểu được quy luật của tự nhiên. Danh lợi khi ấy chẳng là gì so với một ngụm nước suối hay một quả rừng. Các ngươi không cần phải bị nhốt dưới núi năm trăm năm như ta mới ngộ ra điều đó, hãy học cách dừng lại ngay giữa dòng đời hối hả này.
Tại sao nhiều người lại dễ dàng tin vào những yêu quái giả dạng thần tiên đến thế? Bởi vì sâu trong thâm tâm, ai cũng muốn có một lối đi tắt. Các ngươi muốn thành công mà không muốn trải qua kiếp nạn. Các ngươi muốn thành Phật mà không muốn tu hành. Chính tâm lý thích “đốt cháy giai đoạn” đó đã mở cửa cho quỷ dữ. Một khóa học làm giàu cấp tốc, một dự án đầu tư lợi nhuận trên trời, một danh vị hão huyền được mua bằng tiền bạc… đó chẳng phải là những tòa “Tiểu Lôi Âm” thời hiện đại sao? Khi các ngươi bước vào đó, các ngươi đã tự giao nộp linh hồn mình cho yêu quái rồi.
Sự kiểm soát bản thân không phải là kìm nén mọi cảm xúc, mà là khả năng quan sát ham muốn của mình như một người đứng bên lề. Khi thấy lòng tham khởi phát, hãy gọi tên nó. “À, đây là con yêu quái danh lợi đang đến.” Khi ngươi nhận diện được nó, nó đã mất đi phân nửa sức mạnh. Đừng để nó dẫn dắt hành động của ngươi. Hãy nhớ, ta có thể nhào lộn một cái đi xa mười vạn tám nghìn dặm, nhưng để thỉnh được kinh thật, ta vẫn phải đi từng bước. Không có con đường nào ngắn hơn con đường đi bằng chính đôi chân của mình.
Trong suốt hành trình, ta đã thấy nhiều quốc gia điêu đứng vì những đạo sĩ, những quốc sư có phép thuật cao cường nhưng tâm địa độc ác. Họ dùng danh nghĩa thần tiên để mê hoặc nhà vua, bắt dân lành nộp mạng. Tại sao nhà vua lại tin? Vì nhà vua tham sống sợ chết, tham trường sinh bất lão. Khi cái tôi của ngươi quá lớn, ngươi sẽ trở nên cực kỳ yếu đuối trước những lời hứa hẹn bảo vệ cái tôi đó. Nếu nhà vua hiểu rằng sinh lão bệnh tử là lẽ thường, thì làm sao những con yêu quái kia có thể chen chân vào? Cũng vậy, nếu ngươi hiểu rằng danh lợi chỉ là mây khói, thì làm sao những kẻ giả danh có thể lợi dụng được ngươi?
Ta kể các ngươi nghe về trận chiến với Lục Nhĩ Mỹ Hầu. Đó là kẻ giống hệt ta, từ ngoại hình đến phép thuật. Ngay cả sư phụ và các vị thần tiên cũng không phân biệt được. Nó chính là cái “tâm giả” của ta, là những mặt tối, những tham vọng và sự hung hãn mà ta hằng che giấu. Cuộc chiến ấy là cuộc chiến khó khăn nhất đời ta, bởi vì ta phải chiến đấu với chính bản thân mình. Để chiến thắng, ta phải nhờ đến Phật Tổ nhìn thấu bản chất. Trong đời các ngươi cũng vậy, sẽ có lúc cái “tôi giả” – cái tôi ham danh lợi, thích thể hiện – sẽ trỗi dậy và giả dạng như một cái “tôi thật” đầy lý trí. Nếu không tỉnh táo, các ngươi sẽ bị cái tôi giả đó thay thế hoàn toàn, và khi đó, các ngươi chính là con yêu quái đang giả dạng chính mình.
Hãy kiểm soát bản thân trước khi quá muộn. Đừng để đến khi vòng kim cô siết đau mới chịu dừng lại. Danh lợi, tiền tài, địa vị… tất cả chỉ là những phương tiện để chúng ta thực hiện hành trình của mình, chứ không phải là mục đích cuối cùng. Mục đích cuối cùng là tìm thấy sự tự do thực sự trong tâm hồn, nơi không có chỗ cho lòng tham và sự dối trá trú ngụ.
Mỗi khi các ngươi thấy một ai đó tung hô về những điều quá tốt đẹp, hãy dùng đôi mắt của sự thật mà nhìn. Đừng nhìn vào lớp áo cà sa rực rỡ, hãy nhìn vào hành động của họ. Đừng nhìn vào những lời hứa hẹn hão huyền, hãy nhìn vào sự an lạc thực sự trong tâm trí họ. Thần tiên thật sự không bao giờ hứa hẹn mang lại danh lợi cho ngươi, họ chỉ chỉ cho ngươi con đường để tự mình vượt qua khổ đau. Còn những kẻ giả dạng, chúng luôn mang danh lợi ra để làm mồi nhử.
Lòng tham giống như một ngọn lửa, nếu biết dùng, nó sẽ sưởi ấm và nấu chín thức ăn, giúp ngươi có động lực tiến về phía trước. Nhưng nếu không biết kiểm soát, nó sẽ thiêu rụi cả một rừng công đức mà ngươi đã dày công xây dựng. Hãy là người cầm lái con thuyền cuộc đời mình, đừng để những cơn sóng danh lợi cuốn trôi vào hang ổ của yêu quái.
Ta, Tôn Ngộ Không, đã đi qua đủ mọi cung bậc của danh vọng và tủi nhục. Ta đã từng là vua của một bầy khỉ, là đại thánh của trời xanh, và cũng đã từng là một con khỉ bị nhốt dưới núi, một người hầu cho một hòa thượng. Cuối cùng, ta nhận ra rằng, chức vị “Đấu Chiến Thắng Phật” không phải là để ca tụng khả năng đánh nhau của ta, mà là để ghi nhận sự chiến thắng đối với những con quái vật trong lòng.
Các ngươi đang sống trong một thời đại mà yêu quái giả dạng thần tiên nhiều hơn bao giờ hết. Chúng hiện diện trong những màn hình điện thoại, trong những lời quảng cáo hào nhoáng, trong những giấc mơ về sự thành công dễ dàng. Hãy cẩn thận! Đừng để lòng tham dẫn lối. Hãy rèn luyện cho mình một tinh thần thép và một trái tim ấm áp. Khi các ngươi biết đủ, các ngươi sẽ không bao giờ bị lừa. Khi các ngươi biết kiểm soát mình, không ai có thể điều khiển các ngươi.
Hành trình đi thỉnh kinh của mỗi người là một hành trình khác nhau, nhưng những cạm bẫy về danh lợi thì luôn giống nhau. Đừng để đến cuối đời mới nhận ra mình đã dành cả thanh xuân để quỳ lạy trước những pho tượng giả ở chùa Tiểu Lôi Âm. Hãy tỉnh thức ngay bây giờ. Hãy lột bỏ lớp mặt nạ của danh lợi và đối diện với bản chất thật của mình. Đó mới chính là khoảnh khắc các ngươi thực sự đắc đạo.
Lời cuối cùng ta muốn nói với các ngươi: Danh lợi là thứ bên ngoài, nhân cách mới là thứ bên trong. Yêu quái có thể giả dạng thần tiên về hình dáng, nhưng chúng không bao giờ có được sự bình an và lòng từ bi thật sự. Hãy chọn làm một con khỉ đá chân thật còn hơn làm một vị thánh giả tạo. Hãy giữ chặt tâm mình, đừng để nó chạy theo những ảo ảnh phù du. Chúc các ngươi sớm tìm thấy Linh Sơn trong chính lòng mình, nơi không có bóng dáng của yêu quái, chỉ có ánh sáng của sự thật và tự do.
Chào các ngươi, ta đi đây, mây cân đấu vẫn đang chờ, và con đường phía trước vẫn còn dài lắm. Hãy nhớ lấy: Kiểm soát lòng tham, chính là phép biến hóa thần thông nhất mà một con người có thể đạt được. Đừng để danh lợi làm mờ mắt, vì khi mắt mờ, ngươi sẽ thấy yêu quái là thần tiên, và thấy chính mình là một kẻ xa lạ. Tạm biệt!
#TayDuKy #TonNgoKhong #TriTue #KiemSoatBanThan #PhatPhap #BaiHocCuocSong
