Skip to content
BÀI HỌC TÂY DU KÝ – TRƯ NGỘ NĂNG: DỤC VỌNG NẾU BIẾT TIẾT CHẾ, CÓ THỂ THÀNH ĐỘNG LỰC SỐNG.
Ngươi xem, cuộc đời ta Trư Ngộ Năng này, từ khi còn là Thiên Bồng Nguyên Soái đến lúc bị đày xuống trần, rồi theo phò Đường Tăng đi thỉnh kinh, dường như lúc nào cũng gắn liền với hai chữ bản năng và lòng tham. Nhưng thử hỏi, có mấy ai hiểu được rằng, dục vọng, nếu ta biết cách cầm cương, ghìm giữ nó đúng mực, chẳng phải sẽ trở thành một ngọn lửa bùng cháy, một sức mạnh để ta tiếp tục sống, tiếp tục hành động hay sao?
Ta nói chứ, người ta thường hay nhìn Trư Bát Giới này bằng cặp mắt dè bỉu, cái gã heo ham ăn, ham ngủ, ham sắc dục, lúc nào cũng lười biếng thoái thác. Nhưng thử hỏi, có ai từng một lần đặt mình vào vị trí của ta, Trư Ngộ Năng, để nhìn nhận lại những gì đã diễn ra trong suốt hành trình vạn dặm đầy gian khổ ấy không? Người ta chỉ thấy cái bụng phệ của ta thèm thuồng miếng thịt kho tàu, cái ánh mắt ta liếc ngang liếc dọc cô gái đẹp, cái tiếng ngáy của ta vang vọng giữa đường đi vất vả. Nhưng họ lại quên mất, hoặc cố tình quên, rằng chính những cái “ham” ấy, những cái “dục” ấy, nhiều lúc lại là sợi dây níu giữ ta khỏi vực sâu của sự buông xuôi, là động lực để ta không bỏ cuộc giữa chừng.
Hãy nghĩ mà xem. Đường đi Tây Trúc, cái nơi khỉ ho cò gáy, hoang tàn đến độ chim cũng chả thèm bay qua, còn gì ngoài nắng cháy, mưa dầm, yêu quái và những bữa ăn rau dưa đạm bạc? Ngay cả lão Tôn Ngộ Không kia, cái gã đầu trọc lông lá suốt ngày chỉ biết vung gậy múa võ, cũng đôi lúc than vãn chứ nói gì đến ta, một kẻ phàm tục mang thân heo bị đày đọa. Nếu không có chút khao khát về một mâm cơm thịnh soạn sau này, một giấc ngủ đủ đầy không màng thế sự, hay thậm chí là một cô vợ hiền lành để sớm tối bầu bạn, thử hỏi ta còn bấu víu vào đâu để lê bước theo Sư phụ?
Người ta gọi đó là lòng tham, là dục vọng tầm thường. Ta thì cho rằng đó là bản năng sống, là ngọn lửa cháy âm ỉ trong mỗi sinh linh, giữ cho chúng ta không bị dập tắt bởi nghịch cảnh. Khi ta thèm ăn, đó không chỉ là sự nuông chiều bản thân, mà còn là một tín hiệu từ cơ thể, rằng ta cần năng lượng để tồn tại. Suốt bao năm trời theo Sư phụ, biết bao lần ta đã phải chịu đựng đói khát. Nhưng mỗi lần nhìn thấy một gánh hàng rong, một ngôi làng có khói bếp, lập tức trong ta bừng lên một niềm hy vọng. Cái hy vọng đó, dù chỉ là về một bát mì nóng hổi, một miếng bánh bao thơm phức, cũng đủ để ta vực dậy tinh thần, quên đi những mệt mỏi, những vết thương do yêu quái gây ra, để tiếp tục đi. Ngươi nghĩ xem, nếu ta chỉ là một cỗ máy vô tri, không cảm xúc, không khao khát, liệu ta có đủ sức chịu đựng đến ngày cuối cùng không? Hay ta sẽ gục ngã từ lâu rồi, hóa thành một đống xương trắng trên sa mạc nào đó?
Lòng tham, ở một khía cạnh nào đó, chính là tham vọng. Ta tham vọng một cuộc sống tốt đẹp hơn, một nơi chốn yên bình hơn. Chính cái tham vọng ấy đã khiến ta, dù biết là sai trái, đôi khi cũng nảy ra ý định bỏ về Cao Lão Trang, mong được sống cuộc đời an nhàn bên vợ hiền. Nghe có vẻ yếu đuối, nhưng đó là một khao khát rất đỗi con người (hay con heo, tùy ngươi gọi). Dù cho ta không thể thực hiện được, nhưng cái ý nghĩ đó, cái hình dung về một tương lai tươi sáng hơn, lại trở thành một điểm tựa tinh thần, giúp ta vượt qua những lúc yếu lòng nhất. Ngươi đừng cười, mỗi người đều có một “Cao Lão Trang” của riêng mình để mơ ước, để dựa vào khi cuộc đời quá đỗi khắc nghiệt.
Sư phụ Đường Tăng thì luôn nói về sự buông bỏ, về lòng từ bi, về việc không vướng bận trần tục. Ngộ Không thì chỉ biết đánh đấm, tâm trí lúc nào cũng trong trạng thái cảnh giác, ít khi nào thể hiện sự thèm khát vật chất. Sa Tăng thì trầm lặng, nhẫn nại như một tảng đá, không đòi hỏi gì nhiều. Chỉ có ta, Trư Bát Giới này, là kẻ phàm tục nhất, là hiện thân của mọi dục vọng. Nhưng chính vì thế, ta mới là người hiểu rõ nhất cái khó khăn, cái giằng xé nội tâm khi phải đối mặt với bản năng của mình.
Hãy thử hình dung một cái cây. Nó cần nước, cần ánh sáng, cần dinh dưỡng để lớn lên. Đó là bản năng sống của nó. Nếu nó chỉ sống mà không cần gì, liệu nó có thể tồn tại được không? Dục vọng cũng vậy. Chúng ta khao khát những điều tốt đẹp, khao khát được thỏa mãn. Vấn đề không phải là có dục vọng hay không, mà là ta kiểm soát nó như thế nào, sử dụng nó ra sao.
Ta đã từng là Thiên Bồng Nguyên Soái, một chức quan hiển hách trên thiên đình. Nhưng chính vì dục vọng không được tiết chế, vì một khoảnh khắc mất kiểm soát, ta đã phạm tội và bị đày xuống trần gian. Đó là một bài học đắt giá. Nó dạy cho ta biết rằng dục vọng là một con dao hai lưỡi. Nó có thể nâng ta lên đỉnh cao, nhưng cũng có thể xô ta xuống vực sâu nếu ta không biết cầm nắm. Nhưng điều đó không có nghĩa là ta phải chặt bỏ con dao ấy đi. Không, ta phải học cách dùng nó một cách khéo léo, cẩn trọng.
Suốt hành trình thỉnh kinh, ta đã học được cách tiết chế, dù không hoàn toàn. Ta vẫn thèm ăn, nhưng ta biết rằng nếu ta ăn hết phần của mình và của người khác, thì cả đoàn sẽ đói. Ta vẫn ham ngủ, nhưng ta biết rằng nếu ta ngủ quên trên đường đi, Sư phụ sẽ gặp nguy hiểm. Ta vẫn ham mê nữ sắc, nhưng ta biết rằng bổn phận của ta là bảo vệ Sư phụ, chứ không phải chạy theo những cám dỗ phù phiếm. Những lúc ấy, chính cái ý thức về hậu quả, cái ý thức về trách nhiệm, đã giúp ta ghìm cương dục vọng của mình. Và khi ta vượt qua được một cám dỗ nhỏ, dù chỉ là không ăn thêm một miếng bánh, không ngủ thêm một giấc, ta cảm thấy một sự nhẹ nhõm, một niềm tự hào nho nhỏ trong lòng. Đó là lúc dục vọng đã trở thành động lực, đẩy ta về phía trước, giúp ta rèn luyện ý chí.
Ngươi có nghĩ rằng nếu ta không có những dục vọng ấy, ta sẽ trở thành một người tốt hơn không? Có lẽ là có, trong mắt những người chỉ nhìn thấy vẻ ngoài. Nhưng liệu ta có còn là ta không? Liệu ta có còn là Trư Ngộ Năng, một sinh linh đầy bản năng, đầy cảm xúc, với những đấu tranh nội tại không ngừng nghỉ? Ta nghĩ là không. Chính những đấu tranh ấy, những lần tự vấn lương tâm, những lần cố gắng kiềm chế bản thân, mới là thứ định hình nên ta, mới là thứ mang lại cho ta những bài học thực sự.
Dục vọng cũng giống như một con ngựa hoang. Nếu ngươi để nó chạy tự do, nó sẽ kéo ngươi đi đến những nơi nguy hiểm, làm ngươi kiệt sức. Nhưng nếu ngươi biết cách thuần hóa nó, biết cách cương nó, thì nó sẽ trở thành một con chiến mã mạnh mẽ, giúp ngươi vượt qua mọi chông gai, đưa ngươi đến đích. Mục tiêu thỉnh kinh của Sư phụ là giác ngộ. Mục tiêu của ta, Trư Bát Giới, là được ăn ngon, ngủ yên, có vợ đẹp. Nghe có vẻ tầm thường, nhưng chính những mục tiêu ấy, những dục vọng ấy, đã thúc đẩy ta phải cố gắng, phải chiến đấu, phải không ngừng vươn lên. Để đạt được một mâm cơm thịnh soạn, ta phải vượt qua yêu quái. Để có một giấc ngủ an lành, ta phải hoàn thành nhiệm vụ. Để mơ về một mái ấm gia đình, ta phải sống sót qua cuộc hành trình này.
Sự khác biệt giữa ta và những người khác không phải là ở việc ta có dục vọng hay không, mà là ở chỗ ta dám đối diện với nó, dám thừa nhận nó, và quan trọng hơn cả, dám biến nó thành công cụ cho chính mình. Ngộ Không thì coi dục vọng là chướng ngại, Sư phụ thì coi dục vọng là cùm xiềng. Còn ta, ta coi nó là một phần của bản thân, một phần cần được hiểu, được quản lý, được tận dụng.
Thật ra, sau này khi được phong làm Tịnh Đàn Sứ Giả, nhiều người vẫn thắc mắc tại sao ta lại chỉ được một chức danh như vậy, trong khi Ngộ Không thành Đấu Chiến Thắng Phật, Sư phụ thành Chiên Đàn Công Đức Phật. Nhưng ta nói cho ngươi biết, chức danh ấy lại rất hợp với ta. “Tịnh Đàn Sứ Giả” – nghĩa là người dọn dẹp bàn thờ, người ăn hết đồ cúng. Đó chẳng phải là sự thừa nhận rằng dục vọng của ta, cái thói ham ăn của ta, cuối cùng cũng được chấp nhận, được đưa vào một khuôn khổ, được biến thành một công việc có ích đó sao? Nó không còn là cái tội nữa, mà là một phần công đức. Cái bụng phệ của ta, thay vì bị coi là biểu tượng của sự tham lam, lại trở thành cái bao tử “trong sạch” gánh vác mọi lễ vật, biến nó thành năng lượng để tiếp tục phụng sự. Ngươi thấy đó, dục vọng, nếu được đặt đúng chỗ, được tiết chế đúng mức, không những không gây hại mà còn có thể tạo ra giá trị, tạo ra công đức, và cuối cùng, trở thành một phần của sự thành công.
Cuộc đời này, ai mà chẳng có những khao khát? Người ta khao khát giàu sang, khao khát quyền lực, khao khát tình yêu. Những khao khát ấy, nếu chỉ để thỏa mãn bản thân mà bất chấp mọi thứ, thì sẽ dẫn đến tai họa. Nhưng nếu biết lấy đó làm động lực để làm việc chăm chỉ, để cống hiến, để yêu thương một cách chân thành, thì chẳng phải đó là những điều tốt đẹp sao?
Đừng bao giờ xấu hổ về những dục vọng của bản thân. Hãy nhìn nhận chúng một cách thẳng thắn, hiểu rõ chúng, và rồi học cách làm chủ chúng. Khi đó, những “con quỷ” bên trong ngươi sẽ không còn là kẻ thù nữa, mà sẽ trở thành những đồng minh đắc lực, đẩy ngươi tiến về phía trước, giúp ngươi vượt qua mọi khó khăn, và cuối cùng, đưa ngươi đến với phiên bản tốt đẹp nhất của chính mình. Ta, Trư Bát Giới này, dù vẫn còn chút tham ăn, ham ngủ, nhưng ta tin rằng, chính nhờ những dục vọng ấy, được tiết chế và dẫn dắt, ta mới có thể hoàn thành sứ mệnh của mình, và tìm thấy một ý nghĩa nào đó cho cuộc đời đầy gian truân này.
#GócChillViệtNam #reboostlab #BàiHọcTâyDuKý #reboostlabcom #TrưBátGiới #DụcVọngLàĐộngLực #BảnNăngConNgười
