Skip to content
CÁI VUI NHỎ NHẶT (ĂN NGON, NGỦ ĐỦ) CŨNG LÀ HẠNH PHÚC THẬT SỰ.
Này hỡi chúng sinh bốn phương tám hướng, nghe ta Trư Ngộ Năng đây mà luận đàm đôi lời về cái lẽ sống tưởng chừng như hiển nhiên mà lắm kẻ phàm trần lẫn tiên thánh cứ mãi lao đao. Chuyện bản năng và lòng tham, rồi thì cái sung sướng bé tí tẹo như miếng ăn ngon, giấc ngủ tròn, hóa ra lại chính là cái gọi là hạnh phúc viên mãn mà người ta cứ mải miết tìm kiếm tận chân trời góc bể.
Ôi chao, nếu có ai đó hỏi ta, Trư Bát Giới này, rằng trên đời cái gì là chân lý, cái gì là lẽ sống, thì ta đây chẳng cần nghĩ suy lâu la mà đáp ngay: chính là miếng ăn no bụng, giấc ngủ ấm mình. Cả đời ta, từ thuở còn là Thiên Bồng Nguyên Soái trên thượng giới, cho đến khi bị đày xuống trần, mang hình hài lợn, rồi lại theo sư phụ đi thỉnh kinh vạn dặm, cái chân lý ấy cứ như sợi chỉ đỏ xuyên suốt, chẳng bao giờ phai nhạt. Người ta cứ nói ta tham ăn, tham ngủ, tham sắc, ấy là họ chưa hiểu được cái cốt lõi của sự tồn tại đâu. Bản năng của một sinh linh là gì nếu không phải là sự sinh tồn và tìm kiếm an lạc? Lòng tham, có khi nào lại là một bản năng bị đẩy lên quá mức, hay chỉ đơn thuần là sự khao khát những điều cơ bản nhất, mà cuộc đời này lại cứ khắc nghiệt không cho ta toại nguyện?
Chuyện là thế này, các ngươi cứ nhìn xem, sư phụ thì cứ mãi niệm Phật, Tôn Ngộ Không thì cứ mãi đánh đấm, Sa Tăng thì cứ mãi câm lặng gánh hành lý, còn ta đây thì sao? Ta chỉ mong sao mỗi ngày trôi qua được no cái bụng, ấm cái thân, và tìm được một chỗ yên tĩnh mà đánh một giấc không mộng mị. Ai bảo đó không phải là hạnh phúc? Ai bảo đó là sự thấp kém? Ta thề với cái mũi lợn của ta, cái cảm giác được cắn một miếng bánh bao nóng hổi sau cả ngày trời mệt mỏi, hay được ngả lưng trên một tấm phản gỗ dù thô kệch sau cả chặng đường đầy bụi bặm, nó còn sướng hơn cả việc được phong chức, được tạ ơn, hay được nghe vạn lời tán tụng.
Người ta cứ mải mê chạy theo những thứ xa vời. Chạy theo danh vọng, chạy theo quyền lực, chạy theo những lời hứa hẹn về một cõi niết bàn xa xăm nào đó. Họ quên mất rằng, niết bàn, đôi khi, nằm ngay trong cái bát cơm dẻo thơm, trong làn nước mát lành rửa sạch bụi đường, hay trong hơi ấm của chăn gối khi đêm về. Cái gọi là “Cái vui nhỏ nhặt (ăn ngon, ngủ đủ) cũng là hạnh phúc thật sự” nó không phải là triết lý cao siêu gì đâu, nó là điều giản dị nhất mà con người ta cứ cố tình làm phức tạp hóa lên.
Nhớ lại cái thời còn Thiên Bồng Nguyên Soái, ta cũng đâu có thiếu thốn gì. Sơn hào hải vị trên Thiên Đình, rượu tiên ngọc lộ, cung vàng điện ngọc, muốn gì được nấy. Nhưng cái cảm giác đó, nó khác lắm. Nó là sự hiển nhiên, là cái có sẵn, nó không đi kèm với sự khao khát, không đi kèm với sự mong chờ, và vì thế, nó thiếu đi cái vị “sướng” thật sự. Nó giống như người ta sống trong nhung lụa mãi rồi thành quen, không còn biết trân trọng cái ấm áp của tấm áo bông nữa. Chỉ khi bị đày xuống trần, nếm trải đủ thứ khổ ải, đói khát, lạnh lẽo, ta mới thực sự hiểu được giá trị của một bữa ăn đúng nghĩa, một giấc ngủ không bị quấy rầy.
Có lần, trên đường đi thỉnh kinh, bọn ta lạc vào một vùng núi hoang vu, đói mấy ngày trời. Bụng ta cứ réo ùng ục như sấm mùa hạ, đôi chân cứ nặng trịch như đeo chì. Sư phụ thì nhịn đói niệm Phật, Ngộ Không thì bay lượn tìm đường, Sa Tăng thì cắn răng chịu đựng. Còn ta, ta chỉ có một ước mong cháy bỏng: một bát cơm trắng, dù chỉ là cơm không thôi, không cần thức ăn gì cả. Rồi may mắn làm sao, bọn ta tìm thấy một ngôi nhà tranh xiêu vẹo, chủ nhà là một bà lão hiền lành. Bà ấy dọn cho bọn ta một bữa ăn đơn sơ: cơm nguội, rau dại luộc, và mấy miếng thịt kho tàu còn sót lại. Ôi chao, cái miếng thịt ấy, cái hạt cơm ấy, nó không chỉ lấp đầy cái dạ dày trống rỗng của ta, mà nó còn sưởi ấm cả cái tâm hồn đang cằn cỗi vì mệt mỏi và thất vọng. Ta còn nhớ rõ cái hương vị của nó, ngọt ngào, đậm đà, thấm đẫm tình người, ngon hơn bất kỳ món sơn hào hải vị nào mà ta từng được nếm trên Thiên Đình. Đó, cái khoảnh khắc ấy, chính là hạnh phúc. Nó không phải là sự giải thoát khỏi bể khổ, mà là sự an ủi tức thời, là cái phao cứu sinh kéo ta ra khỏi vực thẳm của sự tuyệt vọng.
Rồi đến chuyện ngủ nghỉ. Cả cuộc đời đi thỉnh kinh, bao nhiêu lần phải ngủ bờ ngủ bụi, ngủ trên những tảng đá lạnh lẽo, ngủ trong những ngôi miếu hoang tàn, giữa tiếng hú của gió, tiếng gầm của thú dữ. Cái lưng ta, cái đầu ta, cái toàn thân ta cứ rệu rã ra. Những lúc ấy, ta chỉ ước ao một cái giường êm ái, một tấm chăn ấm áp, một mái nhà che mưa che gió. Có lần, bọn ta trú chân tại một phủ đệ của một vị quan giàu có. Ta được bố trí cho một căn phòng ấm cúng, có giường gấm nệm êm. Đêm ấy, ta nằm xuống, cảm giác cái lưng được nâng đỡ, cái đầu được gối lên chiếc gối mềm mại, hơi ấm của chăn phủ khắp người. Ta lim dim mắt, nghe tiếng gió rít bên ngoài cửa sổ, nhưng bên trong thì ấm áp và an toàn. Một giấc ngủ sâu đến mức ta chẳng biết trời đất là gì, không mộng mị, không lo toan. Khi tỉnh dậy, cả người nhẹ bẫng, tinh thần sảng khoái, cứ như vừa được hồi sinh vậy. Đó, chính là hạnh phúc. Nó đâu cần phải là giác ngộ thành Phật, mà chỉ cần là sự phục hồi năng lượng, sự tái tạo của thể chất và tinh thần sau những ngày gian nan.
Người ta cứ mải mê nói về “lòng tham”, gán cho ta cái mác “tham lam”. Nhưng thử hỏi, cái tham ăn, tham ngủ của ta, có hại gì đến ai không? Ta có cướp đoạt của cải của ai không? Ta có hãm hại sinh linh nào để thỏa mãn cái dạ dày hay cái giấc ngủ của ta không? Cái “tham” của ta chỉ là sự khao khát những nhu cầu cơ bản nhất của một sinh vật sống. Nó là bản năng, là sự tự vệ của cơ thể, là tiếng gọi của sự sống. Một khi cơ thể được nuôi dưỡng đầy đủ, được nghỉ ngơi trọn vẹn, thì tinh thần mới có thể minh mẫn, mới có thể làm việc thiện, mới có thể đi theo con đường chính đạo. Sư phụ cứ mãi bắt ta phải nhịn ăn, nhịn uống, phải chịu đựng. Ta chịu đựng được thì ta cũng mệt mỏi, ta cũng uể oải, ta cũng muốn bỏ cuộc. Bởi vì khi bản năng không được thỏa mãn, cơ thể sẽ lên tiếng phản đối, và đó là lúc con người ta dễ dàng bị cám dỗ nhất, dễ dàng sa ngã nhất.
Ngẫm lại mà xem, Tôn Ngộ Không, một kẻ bất cần đời, một vị Đại Thánh uy phong lẫm liệt, cũng có lúc cần một trái đào tiên để lấy lại sức sau trận chiến cam go. Sư phụ, một vị cao tăng đắc đạo, cũng phải dùng cơm chay để duy trì sự sống. Sa Tăng, một kẻ trung thành, cần nước để giải cơn khát giữa sa mạc. Vậy thì ta, một kẻ phàm trần mang thân lợn, có gì sai khi ta khao khát một bữa ăn ngon và một giấc ngủ đủ? Cái khác biệt có lẽ là ở chỗ ta không che giấu cái khao khát ấy, ta chấp nhận nó như một phần của bản thân, và ta coi đó là một mục tiêu nhỏ bé mà đáng giá trong cuộc đời đầy gian truân này.
Trong cuộc hành trình vạn dặm, có biết bao nhiêu thử thách, bao nhiêu yêu quái, bao nhiêu cạm bẫy. Có những lúc ta nản chí, ta muốn bỏ cuộc, ta muốn quay về Cao Lão Trang mà cưới vợ, mà sống một cuộc đời an nhàn, có cơm ăn áo mặc, có vợ hiền con ngoan. Cái hình ảnh ấy, nó cứ lởn vởn trong đầu ta, nó là một dạng hạnh phúc khác, một hạnh phúc trần tục mà ta hằng mong ước. Sư phụ thì cứ nói về việc tu thành chính quả, Ngộ Không thì cứ nói về việc diệt trừ yêu ma, còn ta, ta chỉ nghĩ về cái bát cơm nóng hổi, về cái giường êm ái. Chính những cái ước muốn nhỏ bé, đời thường đó, lại là nguồn động lực không ngờ giúp ta vượt qua những lúc khó khăn nhất. Bởi vì ta biết, sau những trận chiến, sau những ngày đường, ta sẽ lại có cơ hội được thưởng thức một bữa ăn thịnh soạn, được ngả lưng trên một cái giường tử tế. Đó là phần thưởng, là sự đền đáp cho những nỗ lực của ta.
Các ngươi cứ nói “lòng tham” là xấu. Đúng, tham lam tiền bạc, quyền lực, sắc dục một cách mù quáng thì là xấu. Nó dẫn đến tội ác, dẫn đến khổ đau. Nhưng cái “tham” của ta, nó chỉ là sự khao khát được sống, được tồn tại một cách thoải mái nhất. Ta tham ăn, nhưng là để có sức mà đi đường, mà đánh yêu quái (dù đôi khi ta cũng lười biếng thật). Ta tham ngủ, nhưng là để cơ thể được phục hồi, để tinh thần được minh mẫn (dù đôi khi ta cũng ngủ quên nhiệm vụ thật). Đó là những “tham vọng” rất đỗi đời thường, rất đỗi con người (hay con lợn, tùy các ngươi muốn gọi thế nào). Nếu bản thân ta không được khỏe mạnh, không được sung mãn, thì làm sao ta có thể gánh vác được trọng trách phò sư phụ thỉnh kinh? Một cái bụng đói meo, một cái đầu rã rời vì thiếu ngủ, có thể nào sáng suốt mà phân biệt được yêu ma hay người thường không? Không, chắc chắn là không thể! Thậm chí còn dễ bị yêu quái lừa gạt bằng những món ăn ngon, những lời hứa hẹn về một cuộc sống an nhàn nữa chứ.
Cho nên, cái quan điểm của ta về “Cái vui nhỏ nhặt (ăn ngon, ngủ đủ) cũng là hạnh phúc thật sự” nó không phải là sự yếu đuối hay sự thiếu chí tiến thủ. Mà nó là sự hiểu biết sâu sắc về bản thân, về nhu cầu cơ bản của một sinh linh. Nó là sự trân trọng những gì cuộc sống ban tặng, dù là nhỏ bé nhất. Cuộc đời này có biết bao nhiêu biến cố, biết bao nhiêu điều không như ý. Nếu chúng ta cứ mãi chạy theo những mục tiêu vĩ đại, những lý tưởng xa vời mà quên đi những niềm vui giản dị, thì chúng ta sẽ bỏ lỡ biết bao nhiêu khoảnh khắc hạnh phúc ngay trong hiện tại.
Thử nghĩ mà xem, một ngày của các ngươi thế nào? Có phải là chạy đôn chạy đáo từ sáng đến tối, đầu óc căng thẳng vì công việc, lo toan đủ thứ chuyện gia đình, xã hội? Rồi đến cuối ngày, khi cơ thể rã rời, cái điều các ngươi khao khát nhất là gì? Có phải là một bữa cơm nóng hổi do chính tay mình nấu, hay do người thân chuẩn bị, cùng những người mình thương yêu? Hay là được ngâm mình trong bồn nước ấm, rồi sau đó ngả lưng xuống chiếc giường thân quen, nhắm mắt lại và chìm vào giấc ngủ sâu? Đó không phải là những khoảnh khắc quý giá nhất sao? Đó không phải là lúc các ngươi cảm thấy bình yên và mãn nguyện nhất sao?
Ta đây, Trư Bát Giới này, tuy mang tiếng là tham lam, lười biếng, nhưng ta lại tự nhận mình là một kẻ thực tế. Ta biết rõ giới hạn của bản thân, biết rõ điều gì làm ta vui, điều gì làm ta khổ. Ta không màng đến những thứ hào nhoáng, những thứ phù phiếm. Ta chỉ cần những gì nuôi dưỡng cái thân xác này, những gì làm an lòng cái tinh thần này. Và đó chính là bí quyết để ta, một kẻ tưởng chừng như yếu đuối và đầy khuyết điểm, vẫn có thể hoàn thành được chặng đường thỉnh kinh gian nan cùng sư phụ và các huynh đệ.
Con người ta cứ mãi tìm kiếm “tự do”, “hạnh phúc” ở đâu đâu. Nhưng tự do lớn nhất, hạnh phúc thật sự nhất, có khi lại chính là tự do được ăn món mình thích (mà không bị Ngộ Không mắng), tự do được ngủ giấc mình muốn (mà không bị sư phụ gọi dậy niệm kinh), tự do được sống thật với những bản năng của mình (trong giới hạn không làm hại người khác). Cái sự giản dị ấy, nó đôi khi còn khó đạt được hơn cả việc lên trời xuống biển.
Cho nên, hỡi những ai đang đọc những dòng này của ta, đừng vội phán xét những kẻ như ta là tham ăn, tham ngủ. Hãy nhìn sâu vào bên trong mình, hãy lắng nghe tiếng nói của bản năng, và hãy trân trọng những niềm vui nhỏ nhặt nhất trong cuộc đời. Bởi vì, có khi, chính những điều bình dị ấy lại là nền tảng vững chắc nhất cho một cuộc sống an lạc và hạnh phúc thật sự. Còn bây giờ, ta đây đi tìm cái gì đó lót dạ đây, bụng ta lại réo rồi.
#GócChillViệtNam #reboostlab #BàiHọcTâyDuKý #reboostlabcom #AnNgonNguDu #HanhPhucDonSo #TruBatGioi
